Heer van Voorne Dirk II van Voorne

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Westeuropese Adel
• Recordnummer: 3409
• Titel: Burggraaf van Zeeland

Aantekeningen:

Heer van Voorne; burggraaf van Zeeland (1218); Heer van Voorne; vermeld 1198-1228.
Hij treedt op 20-2-1203 op als getuige voor de (vorige) heer van Voorne; wordt heer van Voorne door het kinderloos overlijden van oudere broer Hugo;
(zie bij broer Hugo i.z. verdeling van erfgoederen)

In 1220 staat zijn land door overstromingen onder water, hij wordt te hulp gekomen door monniken van Ter Doest (Vlaanderen), die de dijken herstelden en de landerijen weer droog legden.
Als dank voor deze hulp schenkt hij de abt o.a. de polder Middelland, in de oorkonde (1220) die hiervan getuigt, vermeldt Dirk: 'een oud spreekwoord zegt dat men in nood zijn ware vrienden leert kennen'.

Gezin/Partner: Alveradis van Cuyk. Alveradis is geboren vóór 1165; is gestorven in 1230. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Westeuropese Adel
• Recordnummer: 3421
• Titel: Heer van Voorne

Aantekeningen:

Hendrik werd vanaf 1220 genoemd in aktes van zijn vader Dirk II van Zeeland Van Voorne. In 1228 volgde hij zijn vader op.
In 1229 gaf Hendrik een vergunning voor zoutwinning aan de abdij Ter Doest. Hij werd in 1235 vermeld als leenheer van Nicolaas I van Putten.
Hendrik ontwikkelde zich tot een belangrijke hoveling van Willem II van Holland. Hendrik wordt vermeld als getuige in een aantal aktes van Willem en deed zelf enkele schenkingen (onder andere aan de Duitse Orde).
Rond 1250 kocht hij van Willem gronden ten noorden en oosten van Rotterdam en gaf die uit aan leenmannen. In 1254 bevestigde hij de leenrechten van zijn broer Hugo, heer van Heenvliet.

Hendrik is getrouwd met Catharine van Peteghem-Cysoing in 1231 (civil). Catharine is geboren vóór 1210; is gestorven in 1260. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Westeuropese Adel
• CREA: 25 okt 2017

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Westeuropese Adel
• Recordnummer: 4437
• Titel: Heer van Voorne
• Titel: Ridder

Aantekeningen:

Albrecht van Voorne was de zoon en opvolger van Hendrik van Voorne, burggraaf van Zeeland, ridder, overleden ca. 1260-1261 en Catharina van Cysoing.
Hij was een hoveling van Floris V van Holland en vergezelde hem in 1268 naar Brugge. Albrecht werd begraven in de abdij van Loosduinen.

Albrecht van Voorne als maecenas

Albrecht van Voorne heeft zich postuum onsterfelijk gemaakt door het inhuren van een jonge en veelbelovende Belgische auteur, die zich in zijn oudst bewaard gebleven werk Alexanders geesten (De daden van Alexander [de Grote]) Jacob noemt, maar dat na zijn aanstelling op het eiland Oostvoorne - geheel in overeenstemming met de toen geldende conventies - veranderde in "Jacob de coster van Merlant". Dat wil zeggen dat Jacob de bewaarder werd van de boekenkist in de kerk van Merlant, de haven van Oostvoorne, die later opging in het huidige Brielle.
Jacob De coster Van Merlant vertaalde voor Albrecht - gezien zijn schamperend commentaar over de waarheidsgetrouwheid van zijn Franstalige bron vermoedelijk erg tegen zijn zin - een proza-bewerking van de versroman van Robert de Boron: Estoire dou Graal ou Joseph d’Arimathie als Die Historie vanden Grale, zoals Jacob in de proloog verantwoordde in het enig bewaard gebleven handschrift:

Alle de gene de desse tale
Horen willen vanden grale
Wannen dat he eirsten quam
Als ick inden walsche vernam
So zal ickt dichten in duesche woert
Jck en zalt nicht laten dorch er voert
De benyden mijn gedichte
Wante doch alle quade wichte
To der doghet tragen altoes nijt
Hijr omme so wil ich in aller tijt
Dat doen dat se mij benyden
Dus solen se vele de myn verbliden
Alze se van mij dan horen tale
Desse historie van den grale
Dichte ick to eren hern alabrechte
Den heer van vorne wal myt rechte
Want hoege lude myt hoger historie
Manichfolden zulen er glorie
Vnde korten dar mede er tijt
Jck wille dat gij des zeker zijt
Dat ick de historie vele valsch
Gevonden hebbe in dat walsch
Dar ze van gode onsen heren sprak
Dat ene dat volck van rome wrack
Dar vmbe merket desse zake
Eyn dichte van onses heren wrake
Lestmen dat is wijde bekannt
Vnde makede eyn pape in vlanderlant
Dat saget dat boeck in zijn beginne
Mer ick wene in mynen sinne
Dat pape dat nicht en dichte
Want men mochte nicht gescriiien lichte
We vullich dat gelogen zij
Vnde dat zal ick iv prorien waer bij
Jn der historie de komet hijr naer
Vnde nv biddick iv dat is waer
Jacob de coster van merlant
Den gij to voren hebbet bekant
Jn des koninges Allexanders Jeesten
Dat gij bidden dat he volleesten
Moete dat he heuet begonnen
Vnde he den ghenen moete onnen
Jn des ere he dit began
Dat he moete werden alzulck ein man
Dat des al dat volck vnde onse heer
Moete hebben loff vnde eer
Vnde wij myt em moeten komen
Jn de ere de men genomen
Noch gescrillen nicht en mach
Daert sonder nacht is altoes dach
[Editie Sodmann 1980, p. 115-116.]

De Estoire dou Graal is het eerste deel van een trilogie, en wordt gevolgd door Merlin en afgesloten met Perceval. Jacob vertaalde de Merlin als Boek van Merline, maar liet het daarbij. Pas in 1326 zou Lodewijc van Velthem, mogelijk voor Albrechts zoon Gheraert van Voorne, voor wie hij eerder een Vijfde Partie aan de Spiegel historiael gedicht had, nadat hij eerst de door Jacob van Ma(e)rlant onvoltooide Vierde Partie van een slot had voorzien. Maar in plaats van Robert de Borons Perceval tevertalen, vervolgde Lodewijc met de vertaling van de Suite-Vulgate du Merlin. Door deze redactionele 'gijp' boog hij de inmiddels in vergetelheid geraakte trilogie van Robert de Boron om richting de Lancelot en prose, een roman die Lodewijc vertaalde, bewerkte, inkortte en aanvulde tot twee boekdelen, waarvan het eerste deel verloren ging en het tweede deel bewaard bleef als de Lanceloet-compilatie (KB Den haag, 129 A 10).

In deze Lanceloet-compilatie nam Lodewijc een roman van Jacob op die hij hoogstwaarschijnlijk tijdens zijn verblijf op Oost-Voorne voor Albrecht geschreven heeft: Torec (hoogstwaarschijnlijk een anagram van (H)ector). In deze opmerkelijke niet-historische Arturroman - waarin iedereen vals speelt - staan concrete aanwijzingen naar de natuurlijke gesteldheid van het eiland, en knipogen naar bestaande individuen: "Cleas vanden Briele" zal wel Claes geheten hebben (al weten wij niet wie deze bonte hond was), maar nóg sprekender is de doopnaam van de joncvrouwe van Montesclare: Mabilie. De "Joncvrouwe van Montesclare" is een goede bekende in de Arturliteratuur, maar nergens wordt haar voornaam genoemd. En laat nou Albrechts dochter (ook) Mabilie geheten hebben. Of zij het net zo hoog in haar bol had als de Joncvrouwe van Montesclare in de Torec is onbekend, wel weten wij dat zij non werd in een Zuid-Hollands klooster voor adellijke vrouwen.

Gezin/Partner: Aleyd van Loon. Aleyd is geboren vóór 1240; is gestorven vóór 1275. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Gezin/Partner: Catharina van Durbuy. Catharina en is gestorven. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Westeuropese Adel
• CREA: 25 okt 2017

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Westeuropese Adel
• Recordnummer: 4301

Mabelia is getrouwd met Heer van Arkel Jan III van Arkel in 1293 (civil). Jan (zoon van Ridder Jan II van Arkel en Bertrouda van Sterkenborg) is geboren vóór 1275; en is gestorven; is begraven op 24 dec 1324 in Grote Kerk, Gorinchem, Gorinchem, Zuid Holland, Holland. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Westeuropese Adel
• CREA: 25 okt 2017

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Huis Arkel, tweede tak
• Recordnummer: 3457

Aantekeningen:

Jan IV werd kort na de dood van zijn vader vertrouweling en adviseur aan het hof vanHolland voor Willem IV. Toen zijn halfbroer Jan tot bisschop van Utrecht werd verkozen, trok hij zich terug uit het Hollands bestuur. Zijn macht bleef echtergroeien door het verkrijgen van meer grondgebied.

Dat werd anders zodra graaf Willem IV omkwam bij de slag bij Warns in 1345. De tegenstelling met het geslacht Duivenvoorde werd verscherpt, toen Willem van Duivenvoorde een belangrijke plaats innam in het bestuur van Margaretha van Beieren.
Jan IV sloot zich daarom aan bij Willem V van Holland. Hij steunde zijn halfbroer in het conflict met het Oversticht met een lening en steunde Reinoud III, hertog van Gelre tijdens het Beleg van Tiel in 1350.
De tegenstelling tussen moeder (Margretha) en zoon (Willem V) groeide meer en meer, waardoor Van Arkel hem ook verder in de strijd tegen Margaretha steunde. Hij kreeg daarbij de heerlijkheden van de Lek en Haastrecht toegewezen.
Er werd een Kabeljauwse verbondsakte getekend, samen met drie andere Kabeljauwen, te weten Gerard III van Heemskerk, Gijsbrecht II van Nijenrode en Jan I van Egmont. Dit luidde de Hoekse en Kabeljauwse twisten in.

Zo krijgt Jan IV een belangrijk aandeel in de eerste strijd tussen Hoeken en Kabeljauwen. Hij nam deel aan den slag op de Maas (1351) en was opperbevelhebber bij het Beleg van Geertruidenberg (1351-1352).
Zodra Willem V zich weer verzoende met de Hoeken in 1355 moest Jan IV weer wat landerijen inleveren, wat tot een conflict leidde dat pas in 1359 werd opgelost door middel van leengoederen.

Nadat Willem V wegens krankzinnigheid zijn regering moest neerleggen, stelde Jan IV zich tegenover Albrecht van Beieren op. Jan van Arkel zag liever dat hij en zijn aanhang het bestuur toevertrouwden aan Machteld van Lancaster (1358), vrouw van Willem V.
De vrede kwam echter kort daarop tot stand.

Hij had vier bastaardkinderen.

Jan is getrouwd met Irmengarde van Kleef in 1327 (civil). Irmengarde en is gestorven. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Gezin/Partner: Onbekend. [Gezinsblad] [Familiekaart]