Adelheid van Maurienne

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 14603

Gezin/Partner: Lodewijk VI van Frankrijk. Lodewijk (zoon van Koning van Frankrijk Filips I van Frankrijk en Bertha van Holland) is gedoopt op 1 dec 1081 in Parijs; is gestorven op 1 aug 1137 in Béthisy-Saint-Pierre. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Huis Capetingen
• Recordnummer: 4806

Aantekeningen:

Lodewijk VII de Jongere (geboren 1120 – Parijs, 18 september 1180) was koning van Frankrijk van 1137 tot 1180.
Lodewijk was de tweede zoon van Lodewijk VI van Frankrijk en Adelheid van Maurienne. Hij was daarom voorbestemd voor een geestelijk ambt en werd opgevoed door de abt Suger van St. Denis,
de belangrijkste adviseur van zijn vader.

In 1131 overleed zijn oudere broer door een ruiterongeluk en nu werd Lodewijk de kroonprins.
Hij werd op 15 oktober 1131 gezalfd en tot medekoning gekroond. Er was nog een complot om Lodewijk te vervangen door zijn jongere broer Robert maar dat werd verijdeld.

In 1137 overleed hertog Willem X van Aquitanië zonder mannelijke erfgenamen. Hij benoemde zijn oudste dochter Eleonora van Aquitanië tot zijn opvolger en verzocht Lodewijk VI om haar belangen te beschermen en een goede huwelijkskandidaat voor haar te vinden. Voor Lodewijk VI was dit een politiek wonder: het hertogdom Aquitanië met de bijbehorende graafschappen en steden was de grootste, rijkste en machtigste feodale staat van Frankrijk.
Controle over Aquitanië zou de koning de kans geven om geheel Frankrijk werkelijk aan zijn gezag te onderwerpen – Lodewijk VI en zijn voorouders hadden alleen werkelijk macht over het gebied rond Parijs en Orléans gehad en de grote feodale vorsten vonden zichzelf gelijkwaardig aan de koning.

Lodewijk VI besloot binnen een dag dat Eleonora met Lodewijk zouden moeten trouwen. Lodewijk trok samen met Suger, Theobald IV van Blois en Roeland I van Vermandois, met een gevolg van 500 ridders, naar Bordeaux.
Op 25 juli trouwden Lodewijk en Eleonora daar in de kathedraal. Bij het huwelijk werd echter overeengekomen dat Lodewijk geen macht over Aquitanië zou krijgen maar dat alleen Eleonora hertogin van Aquitanië zou zijn.
Pas een eventuele zoon zou de functies van hertog van Aquitanië en koning van Frankrijk werkelijk verenigen.

Kort na het huwelijk overleed Lodewijk VI en volgde Lodewijk hem op.

Het huwelijk van Eleonora en Lodewijk was stukgelopen, en ze hadden nog geen mannelijke erfgenaam geproduceerd. De oude abt Suger verzette zich echter uit alle macht tegen een scheiding.
Toen die in 1152 overleed, werd de scheiding al snel uitgesproken (11 maart 1152) op grond van te nauwe bloedverwantschap (in die tijd het gangbare excuus voor een scheiding).

Overleden:
Lodewijk werd in 1179 getroffen door een beroerte. Hij wees Filips van de Elzas, de Vlaamse graaf aan tot eerste raadgever en begeleider van de op dat ogenblik veertienjarige kroonprins Filips.
Daarna was hij niet meer in staat om te regeren. Zijn zoon werd in Reims gekroond maar Lodewijk was verlamd en al zo zwak dat hij de ceremonie niet kon bijwonen.
Een jaar later overleed hij. Lodewijk werd begraven in de abdij Notre-Dame-de-Barbeaux bij Fontainebleau. In 1817 werd hij herbegraven in de Kathedraal van Saint-Denis.

Lodewijk is getrouwd met Koningin-Gemalin van Frankrijk Eleonora van Aquitanië op 25 jul 1137 (religious) in Bordeaux, kathedraal Saint-André-de-Bordeaux, en is gescheiden van op 21 mrt 1152 in Beaugency. Eleonora (dochter van Graaf van Poitiers Willem X van Aquitanië en Aénor van Châtellerault) is geboren vóór 1122; en is gestorven; is begraven op 1 apr 1204 in Abdijkerk, Fontevraud, Pays de la Loire, Maine et Loire, Frankrijk. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Lodewijk is getrouwd met Constance van Castilië in 1154 (religious). Constance is geboren in 00 1140; is gestorven op 4 okt 1160 in Basiliek St Denis, Saint Denis, Parijs, Ile de France, Frankrijk. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Huis Capetingen
• Recordnummer: 4288
• Titel: Regentes van Frankrijk

Aantekeningen:

Zij was de oudste dochter van Lodewijk VII van Frankrijk en van diens eerste echtgenote Eleonora van Aquitanië. Maria trouwde in 1164 met Hendrik I van Champagne.
Zijn rijkdom stelde haar in staat om in navolging van haar moeder een schitterende hofhouding te voeren en tal van schrijvers en wetenschappers te begunstigen, onder andere:

Chrétien de Troyes, die zijn werk 'Lancelot of De ridder met de kar' aan haar opdroeg
Gace Brulé, ridder-troubadour
Wouter van Arras, schrijver
Guiot de Provins, schrijver
Hugo III van Oisy, ridder-dichter
Godfried van Villehardouin
Andreas Capellanus
Walter Map
Cono van Béthune

Maria was regentes tijdens de reis van Hendrik naar Jeruzalem (1179/1180) en regentes na zijn overlijden. Ze verloofde zich in 1183 met Filips van de Elzas, graaf van Vlaanderen, maar die verloving werd korte tijd later verbroken. In 1187 nam haar zoon Hendrik het bestuur over maar in 1190 trok hij naar het Heilige Land en werd Maria opnieuw regentes, tot haar zoon Theobald III van Champagne in 1197 meerderjarig werd. Daarna trok Maria zich terug in een het klooster van Fontaines-les-Nones waar ze een jaar later overleed. Ze werd begraven in de kathedraal van Meaux.

Maria is getrouwd met Graaf van Champagne - Troyes - Brie Hendrik I van Champagne in 1164 (civil). Hendrik is geboren in 1126; is begraven op 16 mrt 1181 in Stefanuskerk, Troyes, Champagne-Ardenne, Aube, Frankrijk. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 14440

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Huis Capet
• Recordnummer: 14444

Gezin/Partner: Hendrik de Jongere. Hendrik (zoon van Koning Hendrik II van Engeland Hendrik Plantagenet en Koningin-Gemalin van Frankrijk Eleonora van Aquitanië) is gedoopt op 28 feb 1155; is gestorven op 11 jun 1183 in Martel; is begraven in Rouen, kathedraal. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Huis Champagne
• Recordnummer: 4107
• Vermelding: van 23 feb 1200; Kruisvaardersgelofte afgelegd

Aantekeningen:

Op 23 februari 1200 legde zij samen met haar man in Brugge de kruisvaardersgelofte af. Boudewijn nam deel aan de Vierde Kruistocht maar Maria was zwanger en bleef achter als regentes. Maria reisde in 1204 haar echtgenoot achterna en hoorde aangekomen in Akko dat haar man tot keizer van Constantinopel was gekozen. Ze werd echter ziek en overleed in Akko. Het nieuws van haar dood zou Boudewijn veel verdriet hebben gedaan.

Maria is getrouwd met Graaf van Vlaanderen Boudewijn IX van Vlaanderen op 13 jan 1186 (civil) in Château-Thierry. Boudewijn is geboren in jul 1171 in Valenciennes; is gestorven vóór 1205 in Bulgarije. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Huis Vlaanderen
• Recordnummer: 4293
• Titel: Gravin van Vlaanderen en Zeeland

Aantekeningen:

Ook: Margaretha van Constantinopel.

Zij was de tweede dochter van graaf Boudewijn IX van het graafschap Vlaanderen en Henegouwen (VI), en Maria van Champagne. Haar vader werd in mei 1204 ook keizer van Constantinopel.

Na het overlijden van haar moeder (1204) en het verdwijnen van haar vader (april 1205) liet de Franse koning Filips Augustus haar met haar zuster Johanna in 1208 op 6-jarige leeftijd naar het hof in Parijs overbrengen om haar te onttrekken aan anti-Franse invloeden in Vlaanderen. Gedurende haar tijd in Parijs maakte ze samen met haar zuster kennis met de Cisterciënzerorde, mogelijk mede door de invloed van Blanca van Castilië, de echtgenote van de Franse kroonprins.

Bij haar terugkeer in 1212 werd Margaretha toevertrouwd aan de Henegouwse ridder Burchard van Avesnes, met wie zij in hetzelfde jaar op tienjarige leeftijd trouwde. Na een klacht van gravin Johanna veroordeelde paus Innocentius III het huwelijk (Vierde Lateraans Concilie, 1215), en dit op grond van het feit dat Burchard subdiaken was gewijd en dus tot de geestelijke stand behoorde. Maar de echtelieden scheidden voorlopig nog niet. Margaretha en Burchard kregen de volgende kinderen:


Boudewijn (ovl. 1219)
Jan van Avesnes (1218-1257)
Boudewijn (1219-1295), gehuwd met Felicitas van Coucy, dochter van Thomas van Coucy-Vervins.

Pas in 1222 verliet Margareta haar echtgenoot en trouwde in het najaar van 1223 met Willem van Dampierre, een ridder uit de Champagnestreek en een zoon van Gwijde II van Dampierre en Mathilde I van Bourbon, bij wie zij volgende kinderen had:

Willem III van Dampierre (1221-1251)
Gwijde III van Dampierre (1226-1305)
Jan I van Dampierre (1230-1258)
Johanna (ovl. ca. 1245), gehuwd met Hugo III van Rethel (twee dochters) en daarna met Theobald II van Bar (geen kinderen), begraven in de de abdij van Val-d'Ornain.
Maria (ovl. 21 december 1302), abdis van de abdij van Flines

Vlaams-Henegouwse Successieoorlog

Toen Margareta haar kinderloze zuster Johanna in 1244 opvolgde als gravin van Vlaanderen en Henegouwen, benoemde zij haar zoon Willem tot enige erfgenaam (1246). Daarop begon een strijd tussen de kinderen uit Margaretha's beide huwelijken, de Avesnes en de Dampierres: de Vlaams-Henegouwse Successieoorlog. De Franse koning, in 1246 met de arbitrage belast, wees Vlaanderen toe aan haar zoon Gwijde van Dampierre en Henegouwen aan haar zoon Jan van Avesnes, feitelijk later haar kleinzoon Jan I van Avesnes. Niettemin bleef de vete tussen de beide huizen voortwoeden, zelfs tot in de volgende eeuw. Margaretha zelf stond heel de tijd aan de zijde van de "Vlaamse" Dampierres. De "Henegouwse" Avesnes verbonden zich door het huwelijk van Jan vanAvesnes met Aleid van Holland met de Hollandse graven, die ongedaan wilden maken dat zij voor Zeeland leenhulde verschuldigd waren aan Vlaanderen. Zij betwistten ook het bezit door de Dampierres van Rijks-Vlaanderen.

De Franse koning maakte van deze scheidsrechterlijke uitspraak gebruik om zijn positie te versterken:

hij brak de macht van Vlaanderen-Henegouwen
hij bezorgde Vlaanderen een vijand in de flank, aangezien de Avesnes zich niet bij de uitspraak neerlegden, dit op grond van het feit dat koning Lodewijk IX van Frankrijk (de Heilige) beslist had over gebieden waarover hij geen leenheer was (Rijks-Vlaanderen in tegenstelling tot Kroon-Vlaanderen).

Het conflict laaide weer op toen Willem II van Holland koning van Duitsland werd. De graaf van Holland (Willem) hield Zeeland bewesten Schelde in leen van Vlaanderen (Margaretha), terwijl de graaf van Vlaanderen Zeeland bewesten Schelde weer in leen had van de Duitse koning (Willem dus). Willem weigerde daarom leenhulde aan Margaretha te bewijzen. In 1252 verklaarde Willem dat Margaretha al haar lenen had verloren en gaf ze aan Jan. Margaretha verzamelde een groot leger, waar ook huurlingen uit heel Noord-Frankrijk deel van uitmaakten. Terwijl Willem en Margaretha in Antwerpen onderhandelden, viel haar leger op 4 juli 1253 Walcheren aan. De plannen waren echter uitgelekt en de Hollanders vielen het Vlaamse leger al aan terwijl het zich op het strand ontscheepte, en brachten het een zware nederlaag toe (Slag bij Westkapelle).

In een laatste poging om de Avesnes te verslaan, gaf Margaretha het graafschap Henegouwen aan de Franse prins Karel van Anjou. Die werd in 1254 echter verslagen bij Valenciennes.

De oorlogen hadden Vlaanderen veel geld gekost. Margaretha was genoodzaakt veel macht aan de steden te geven, in ruil voor geld. Ze was wel in staat om Béthune (1263), Dendermonde (1263) en Namen (stad) (1264) te verwerven. Maar in 1275 moest ze een ongunstige vrede met Engeland sluiten in een oorlog over de handel in wol.

Margaretha stond positief tegenover de Tempeliers. In 1273 bevestigde ze, op aanraden van Guillaume de Beaujeu (die ze haar neef noemde), de grootmeester, de orde in al haar rechten en bezittingen in Vlaanderen.[2]

Op 29 december 1278 deed Margaretha in Vlaanderen troonsafstand ten gunste van haar zoon Gwijde van Dampierre. In Henegouwen bleef zij zelf aan de macht tot aan haar dood: ze werd aldaar opgevolgd door haar kleinzoon Jan II van Avesnes. Door het huwelijk van haar zoon Jan van Avesnes met Aleid van Holland werden Henegouwen, Holland en Zeeland in 1299 (in personele unie) verenigd.

Margaretha II van Vlaanderen overleed te Gent in 1280. Geheel volgens haar laatste wilsbeschikkingen werd haar lichaam bijgezet in de door haar gestichte Abdij van Flines.

Margaretha is getrouwd met Baljuw van Henegouwen Burchard van Avesnes in 1212 (civil), en is gescheiden van in 1222. Burchard (zoon van Heer van Avesnes Jacob van Avesnes en Adela van Guise) is geboren in 1182; is gestorven in 1244 in Rupelmonde. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Margaretha is getrouwd met Heer van Dampierre Willem II van Dampierre in 1223 (religious). Willem (zoon van Heer van Dampierre Gwijde II van Dampierre en Mathilde van Bourbon) is geboren in 1196; is gestorven op 3 sep 1231. [Gezinsblad] [Familiekaart]