Dirck (De Jonge) van der Specke

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Welgeborene
• Recordnummer: 10302

Aantekeningen:

Beleend met "die Specken" en twee morgen daarbij op 8 mei 1418.Hij was Leids poorter, was aan Kabeljauwse zijde in 1419 betrokken bij ongeregeldheden in die stad. Maakte als man van Jan van Beieren metandere edelen op 11 september 1420 deel uit van de vierschaar van Kennermerland die te Haarlem vonniste. In 1424 vermeld onder de"welgeborenen" te Lisse, die hun krijgsdienst afkochten.
Hij verkocht op 16 maart 1413 een huis en erf aan de Breestraat in Leiden aan Jonge Heinric Harmanszn. voor een jaarlijkse rente van 10Sch. met de houde.

Beroep:
Beroep: in Poorter Van Leiden (1419). Leenman Van Holland (1418). Lid Van Devierschaar Te Kennemerland (1420). Welgeborene Van Lisse (1424)/.

Gezin/Partner: N.N.. N.N. en is gestorven. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 10349

Aantekeningen:

geboren omstreeks 1405, overleden na 24 oktober 1475. Haar zoon Joest ontving na de dood van Symon Vrederic van der Specke diens vicarie. Yeves nageslacht voerde de naam "Van der Speck" en bezat de collatie van de genoemde vicarie. Tot hen behoorde Vranc Matthijszn van der Speck, in 1568-1572 verwikkeld in een proces rond landbezit van de vicarie in de St Pancreaskerk te Leiden, waarvan hij collator was. Ook Pieter Gerritszn van der Speck, deken van het Leidse timmermansgilde en stichter van het "St. Pietershofje" te Leiden (1645) stamt uit deze familie. Gehuwd met Vranck Pieterszn. Timmerman, overleden na 18 juni 1477.

Gezin/Partner: Vranck Pietersz. Vranck en is gestorven. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 3483

Aantekeningen:

Zijn weduwe Aef verkocht op die datum aan haar zwager, Mr Symon Vrederic, drie stukken land te Lisse: Avencampgen, Buttermanscampe en Horenbregge, alsmede 6 akkers aldaar en een rente van 10 sch. op een huis in Leiden

Gezin/Partner: Aef. Aef en is gestorven. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 10300
• Vermelding: van 1478; Gezworene van Rijswijk

Aantekeningen:

Hij bewoonde op 7 juli 1478 een huis te Rijswijk afkomstig van zijn broer Jacob. Van de bijbehorende 13 morgen land bezat hij 1/4 deel, die hij van Jacob zal hebben geërfd. Dirck Dirckxsz. van der Speck, de Oude, is in februari 1501 gestorven, nadat hij de kerk tot memorie van hem en zijn vrouwen Lijsbeth en Aechte een jaarrente van 1½ pond Hollands had vermaakt .. de kerkmeesters .. Dirck Dirckxsz. van der Speck, de Jonge enz. [KA Rijswijk inv. 518 fo. 11, reg. 74]

Gezin/Partner: Lijstbeth N.N.. Lijstbeth en is gestorven. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 10328

Aantekeningen:

Bewoont de hofstede "Sculenborgh" (niet in eigendom). Pacht 13 1/2 hond van de kerk te Rijswijk, belenders: west, Jan Ruijchrock, oost, Jan van der Leck, zuid, Bredeweg en noord, de Haagwetering. Hij vestigde op 26 december 1515, Sinte Stevensdach) voor zichzelf en voor zijn vrouw Neeltjen een jaarlijkse memorie, waarvoor hij aan de kerkmeesters elf pond hollands betaalde [KA Rijswijk inv. 519 fol. 29 reg. 123]

(transscriptie Jan Paul van der Spek)

In tjaer vijftienhondert en[de] vijftien up Sinte Stevensdach [26 december] soe is ghecomen in den pastoer meester Zijbra[n]t Willemsz. en[de] bij ons kerckmeesters Adam Ja[n]sz. Jan Dirckxz. en[de] Jan Pietersz. up te[n] Hil, Willem Dirckxz. van der Speck en[de] heeft gheordineert ende ghemaeckt een ewyghe memorie voir hem selven en[de] Neeltien zij[n] huysvrouwe te weten dat wij kerckmeesters voir ons en[de] onsen nacomelinghers sellen laten zinghen t´onsen goedshuyse een vigelie va[n] drie lessen up Sinte Willibrordusdach [7 november] settende ten grave voir hem beyden drie kaerssen en[de] gheven den pastoer voir zij[n] memorie-penning twee scellingen den coster eenen scelling en[de] die ghilde-priester een groten en[de] voir deze memorie hebben wij kerkmeesters voirnoemt onfa[n]gen va[n] den selfen Wille[m] Dirckxz. voirnoemt die su[m]me van elf ponden Hollants hier bij waren Arent Huygez. Jan Huygez. ant Kerkhof wone[n]de en[de] Andries Willems van d[er] Speckx zone ten daghe en[de] jare als bov

Gezin/Partner: Neeltgen N.N.. Neeltgen is gestorven na 1515. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 3491

Aantekeningen:

Baljuw van Noordwijk en rentmeester van Teijlingen (vermeld 17 februari 1428). Moest na aanvankelijke weigering toch bijdragen in de bede met de welgeborenen van Lisse (uitspraak van het Hof van Holland van 26 okt. 1435). Had onenigheid met Jan van den Bergen betreffende het klerkambt van de houtvesterij van de Haarlemmerhout (18 en 25 jan. 1436, aard van het conflict onbekend). Jacob werd 26 jan 1457 Leids poorter, met Jan van Leyden als borg. Maakte deel uit van de ridderschap en edelen door wie Karel de Stoute 21 juli 1468 werd ingehuldigd. Overleden voor 18 juni l477

Gehuwd met Kerstyne Willemsdr. van OEGSTGEEST, die hij 10 juni 1476 de helft van zijn leengoederen in lijftocht gaf. [LRK.118c.Zd.Holland.fo.28v] (zij tr.(2) voor 26 juni 1478 Daniel van Alphen Roelofsz.). Jacob werd 22 okt. 1410 beleend met "die Volghelegge" (3 morgen land) aan de Papenweg onder Voorschoten, na opdracht door Heynric Bokel (opnieuw beleend 17 februari 1421, 24 november 1429 en 10 april 1439 door resp. Jan van Beieren, Jacoba van Beieren en Philips de Goede). [bron: J.C.Kort.Grafelijke lenen in Rijnland. 1222-1650 in O.V. 401 (1990) p 122; LRK 53 fo.63v; 56.fo.19; 62.fo.20; 62.fo.109; 114.fo.118v.] Beleend met die Specken c.a. 13 juni 1430; huurde van het klooster Leeuwenhorst m.i.v. 1435 een half hond geestland te Lisse, gedurende tien jaar. Jacob kreeg 26 jan.1462 grafelijke toestemming om in een stuk weiland bij zijn woonhuis te Lisse (ongeveer 6 morgen) konijnen te houden, ter proviandering van zijn keuken, behoudens het grafelijk recht op de konijnenvangst. Onder Rijswijk bezat Ja

Ridder of Welgeboren

bron: Janse, Antheun. Ridderschap in Holland, Verloren Hilversum (2001)

In de vijftiende eeuw moest het Hof van Holland meer dan eens uitspraak doen in een conflict tussen een welgeborene die meende tot de ridderschap te behoren en zijn dorpsgenoten die dat ontkenden. Het ging daarbij uiteraard steeds om edelen die zich met hun levensstijl in de ´gevarenzone´ bevonden. De heren van Egmond en Brederode hoefden hun adellijke levenstijl niet voor het Hof aan te tonen; die was voor iedereen duidelijk. Er waren echter genoeg edelen die maar net voldeden aan de vereisten en bij de minste of geringste gelegenheid door hun dorpsgenoten werden aangeklaagd. De stukken die we over deze zaken in het archief van het Hof van Holland aantreffen, bieden belangrijke informatie over de vraag naar de ondergrens van de ridderschap. Helaas was voor tijdgenoten zoveel vanzelfsprekend dat maar zelen expliciet over de bijzonderheden van de levensstijl werd uitgeweid. We moeten het dan doen met een ´kale´ uitspraak, zonder details over overwegingen en argumenten. Ook in die gevallen kunnen we

Een voorbeeld is de zaak van Jacob van der Spek uit Lisse. Zijn voorgeslacht stamde waarschijnlijk uit de heren van Teilingen. Jacob bewoonde het huis Ter Specke in Lisse. Zijn overgrootvader was actief geweest in het Haarlemse stadsbestuur, zijn grootvader Dirk (1394-1413) vervulde diverse bestuursfuncties in Leiden. In 1435 verschenen vijf welgeboren mannen uit Lisse voor de Hollandse raad met een klacht over Jacob. Aanvankelijk had Jacob er geen punt van gemaakt in de bede mee te betalen met de welgeborenen. Sterker nog, volgens een verklaring van het vijftal was Jacob in 1428 naar de welgeborenen gegaan met het verzoek met hen mee te mogen betalen, zoals hij ook eerder in twee of drie veldtochten de dienst met hen had afgekocht. Inderdaad hadden Jacob en zijn vader Jonge Dirk in 1424 meebetaald in de bede van de honderdste penning van hun goederen, samen met de overige welgeborenen, hoewel Dirk tijdens de onderhandelingen over de bede nadrukkelijk van de welgeborenen was uitgezonderd [samen met Di

Jacob van der Spek was een grensgeval. Misschien was de uitspraak anders geweest als Jacob in 1424 en 1428 niet zo slim had willen zijn door zich als welgeborene te laten aanslaan. In 1457 kreeg hij in Lisse een voorstelijke bode op bezoek met de oproep voor de dagvaart van ridderschap en steden en in 1468 was hij van de partij toen Karel de Stoute werd ingehuldigd. Dat zijn aanwijzingen dat hij in ieder geval met de ridderschap werd geassocieerd. Over zijn levenswijze weten we verder niets.Misschien mogen we uit het feit dat hij in 1462 toestemming kreeg in een stuk weiland bij zijn woonhuis te Lisse konijnen te houden, ter proviandering van zijn keuken, afleiden dat hij wel pogingen deed zijn stand op te houden door te zorgen voor kleinwild op tafel. In 1475 blijkt hij echter in Rijswijk te wonen, op een huis en hofstede van twaalf morgen groot. Of hij daarmee net weer onder de kritieke grens was gekomen, weten we niet.
(met dank aan Ruud Poortier, archivaris Oude Kerk Rijswijk)

Gezin/Partner: Kerstyne Willemsdr van Oegstgeest. Kerstyne en is gestorven. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Vermelding: Kapelaan St. Pieterskerk, Leiden
• Recordnummer: 10344
• Vermelding: van 1445 tot 1477; Pastoor van Edam

Aantekeningen:

Hij is bekend onder de naam "Mr. Symon Vrederic", pastoor van Edam, vermeld sedert 1445-4. Hij deed 23 okt. 1477 vrijwillig afstand, kapelaan van de St. Pieterskerk te Leiden, stichtte 24 okt. 1475 een vicarie op het St. Catharina-altaar in de St. Pancreaskerk te Leiden, gewijd aan St. Catharina, St. Barbara en St. Apollonia, bewoonde in 1478 een huis te Leiden aan de Nieuwe Straat (ws. de Kloksteeg) in het bon Over 't Hoff. Dit huis kocht hij 9 nov. 1460. Beleend met die Specken, op 18 juni 1477 na het overlijden van zijn broer Jacob. Bij de stichting van zijn vicarie bepaalde hij dat hij tot zijn dood zelf het vruchtgebruik van de vicariegoederen zou genieten, nadien zou de vicarie zijn voor zijn neef Joest Vranckenz.; de begeving van de vicarie behield hij voor zichzelf om vervolgens te komen aan zijn zuster Yeve, na haar dood aan genoemde Joest en tenslotte aan Yeves nageslacht. De vicaris moest gekozen worden uit Symons familie en bij gebrek daaraan diende een arm priester te worden gekoz
de librije van de St. Pieterskerk onder voorwaarde van medegebruik door de vicaris (27 dec.1482). Symon vermaakte het Jherusalemshof aan de Cellebroedersgracbt (nu Kaiserstraat) te Leiden een rente, op voorwaarde dat de mannen van het hof ieder I penning in de St. Pieterskerk zouden offeren tijdens de memoriedienst voor hem. Ook het klooster Mariënhaven deed zijn memorie.

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 10351

Aantekeningen:

Na de dood van zijn oom Mr. Symon Vrederic ontving hij diens vicarie.

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 3498

Aantekeningen:

Geboren omstreeks 1440, overleden omstreeks 1489. Dirc verkreeg in 1479 het leen "Ter Specke" toen zijn oom Symon de priester overleed. Eigenlijk zou zijn vader Floris daarvoor in aanmerking komen, maar die was al overleden. De helft deed Dirc al meteen over aan Daniël Rudolfsz. van Alphen. Die was getrouwd met de weduwe van zijn oom Jacob van der Specke.

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 10297

Gezin/Partner: Claesgen Symonsdr. Claesgen en is gestorven. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 10330

Aantekeningen:

Claes Willemszn van der SPECK, aangezien de geboorte van zijn zoonsCornelis en Pouwels rond 1510 moet liggen, al in 1544 komt Cornelisals zelfstandige voor in het kohier van de 10-de penning, zal hij voor1490 geboren zijn. in 1527 en 1528 wordt hij genoemd als kerkmeesterte Rijswijk. Zoon van Willem Dirkszn van der SPECK en Neeltjen.

Gezin/Partner: N.N.. en is gestorven. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• CREA: 10 nov 2013

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 10295

Gezin/Partner: Maritgen Jacobs van der Speck (Verspeck). Maritgen (dochter van Jacob Jansz van der Speck (Verspeck) en Aechte Pietersdr) is geboren vóór 1527; is gestorven na 1602 in Naaldwijk. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 10352

Aantekeningen:

Heynric Claesz, geboren voor 1500, overleden voor 1544. In het kohier van de 10-de penning van dat jaar komt zijn weduwe voor met 10 morgen eigen land plus nog 6 morgen eigen verdolven (verveend) land en 12 morgen, 5 hont en 14 hont in gebruik van derden. In de kohiers van 1555 en 1558 komen de 10 morgen eigen land niet meer voor, zij pacht dan 18 morgen met een woonhuis en 4, respectievelijk 3 morgen los land. Gehuwd met Maritjen, waarschijnlijk overleden voor 1562, in het kohier vande 10-de penning komt zij dan niet meer voor.

Gezin/Partner: Maritjen. Maritjen is gestorven vóór 1562. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Welgeborene
• Recordnummer: 10362
• Vermelding: van 1527 tot 1528; Kerkmeester te Rijswijk

Aantekeningen:

In het laatste jaar komt hij niet meer zelf voor in het kohier van de 10-de penning maar zijn weduwe, hij pachtte 16 morgen land en een halve morgen "quade gheestland" en hij en zijn vrouw bezitten aan de zuidzijde van Rijswijk een eigen huis. Gehuwd met Trijntje Dircksdr, zij is, in elk geval, in 1566 nog in leven. Zij koopt dan een huis en erf, met schuur, berg en geboomte. In 1563 beëindigt zij haar bedrijf door de verkoop ervan aan haar zoon Dirck Jansz. Dirck Jansz heeft het recht op de koopprijs zijn vaderlijk erfdeel, zijnde 400 Carolus Guldens, te zijner tijd te "korten". Kerkmeester te Rijswijk in 1527 en 1528.

Gezin/Partner: Trijntje Dircksdr. Trijntje is gestorven na 1566. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 3533

Aantekeningen:

Op de rechtdag van 10 juli 1556 verschijnt Jan Claeszn, met consent van Cornelis Claeszn en van Pouwels Claeszn, als voogd van Haesje Joppedr., het achtergebleven weeskind van Neeltje Claesdr.

Gezin/Partner: Joppe. Joppe en is gestorven. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 3601

Aantekeningen:

geboren voor 1505, overleden na 1582, in dat jaar treedt hij op als schuldeiser van 18 gulden uit de boedel van Jacob Janszn van der Speck, de zoon van zijn broer Jan. Reeds in 1544 komt hij in het kohier van de 10-de penning voor, evenals in de drie opvolgende kohiers. Hij is pachter van 18 morgen land met een woonhuis plus nog 4 morgen. Vanaf 1558 pacht hij ook een boomgaard. In 1563 heeft hij een vordering op zijn schoonzuster Trijn, de weduwe van zijn broer Jan. In 1570 is hij borg voor zijn zoon Pieter, die dan de "Oostblok-tienden" koopt. Eerder was hij dat, in 1562, voor zijn broer Ouwe Pouwels Claeszn, in dat zelfde jaar treedt hijzelf ook als koper van tienden op. Ook is hij enkele malen gezworene van het ambacht geweest (1560). Hij wordt in 1573 de oude vader van de broers Pieter Cornelisz en Cornelisz genoemd in het Kohier Weekgeld Rijswijk juni 1573

Quoijere van alle de namen ende toenamen die daer woonen ende ingesetenen zijn in den dorpe ende ambochte van Rijswijck sonder ijemant nae besten wetenschap van den tauxauteurs daer inne geomitteerd ende vergeten te hebben ende dit volgende dordonnantie ons bij den commissaris ende bijgevouchden verthoent beginnende van de noortsijde van oosten nae westen. Gedaen op te viien dach in meije xvclxx3 ter presentie ende bij wesen van Odt Jacobsz Vermij schoudt, Jan Cornelisz Cock ende Pieter Cornelisz Verspeck geswoerens als in deesen tauxateurs gestelt. Gemaect in ponden, schellingen ende penningen van 40 groot 'tpont.

Noortzijde
Claes Cornelisz, boer, getaxeert op 250Lb compt hem volgend d'ordonnantie ter weecken re contrinueren 3 st. 6 pen

Pieter Cornelisz Verspeck ende Cornelis Claesz Verspeck zijn oude vader, mitsgaders Cornelis Cornelisz zijn broeder ende Aeltgen zijn dienstmaecht 150Lb comt hem alsvoeren ter weecke 1 schelling ende voor Pieter Cornelisz ende d'ander nijet dus hijer allenlick maer voor
Cornelis Claesz de voors 1 st. 6 pen

Gerrit Cornelisz mit Maritgen Cornelisdr zijn dochter getaxeert op 150 Lb compt hem als voeren 1 st. 6 pen

Die heer van Benthuijsen compt volgens d'ordonnantie ter weecken te contribueren 6Lb 10 st. ende de dienaers ende jonckwijffs geen goet ergo nijet, dus hijer allenlick maer voorde heer van Benthuijsen 6Lb 10 st. f2v

Jan Cornelisz Verspeck getaxeert op 200Lb, Haesgen Cornelisdr ende Jannetgen Cornelisdr zijn susters, weeskinderen van Cornelis Claesz Verspeck geen goet ergo nijet dus hijer ellenlick maer voor Jan Cornelisz ter weecke 2 st.

Cornelis Andriesz gheen goet ergo hijer nijet

Florijs Dircxs [...] getaxeert op 100Lb compt haer volgende d'ordonnantie ter weecke te contribureren1 st.

Adam Jansz getaxeert op 100Lb compt hem volgen alsvoeren Blasius Jorisz mit zijn jonwijff 1 st.f3
getaxeert op 100 Lb compt hem volgende d'ordonnantie alsvoeren ter weecke te contribueren1 st.

Dirk Jansz Verspeck getaxeert op 100Lb ende NeeltgenJansdr zijn suster getaxeert op 50Lb compt haer volgende d'ordonnantie tsamen ter weecke te contribueren1 st. 6 pen

Willem Pouwelsz mit Ariaentgen Florensdr sijn jongwijff getaxeert op 100Lb compt hem volgende d'ordonnantie alsvoeren1 st.

D'erffgenaemen van wijlen Willem Dircxsz opten Burch als Erck Willems sijn dochter ende eenige andere getaxeert tsamen op 200Lb compt hemluijde volgende d'ordonnantie alsvoeren2 st.

Jan Jorisz Oost mit Haesgen Claesdr zijn jonckwijff getaxeert op 200Lb compt hem alsvoeren2 st.f3v

Jacob Jansz Verspeck getaxeert op 500Lb compt hem ter weecke te contribueren5 st.

Appolonia Corssen weduwe van Stoffel Adiaensz, Jan Leenaartsz, Leenaertgen Leenaertsdr, weeskinderen van Leenaert Jansz Cleij, Cor Stoffelsz, Jan Stoffelsz ende Yeffgen Stoffeldr weeskinderen van Stoffel Adriaensz tsamen getaxeert op 550Lb hemluijden volgende d'ordonnantie als voeren te contribueren 5 st. 6 pen f5

Jonge Pouwels Claesz verspeck getaxeert op 100Lb, Sijmen Pouwelsz, Pieter pouwelsz, Jan pouwelsz, Maritgen Pouwelsdr ende Neeltgen Pouwelsdr sijne voorkinderen geen goet ergo hijer nijet dus compt hijer ellenlick jonge Pouwels ter weecke te contribueren1 st.

Die suijtsijde beginnende van westen streckende totten oosten
f7

Aeltgen Adriaens dochter weduwe wijlen ouwe Pouwels Claesz Verspeck ende Oedtsijer Ariaensz, Leentgen Pouwelsdr, Ariaetgen Pouwelsdr, Pouwels Claesz, weeskinderen, ende Maritgen Sierendr, weeskindt van Sijer Adriaensz, getaxeert op 150Lb compt volgende alsvoeren te contribueren ter weecke1 st. 6 pen f7v

Joujjrouw Clementia Hannemans weduwe wijlen mr. Jan van Ijlpendam getaxeert op 8000Lb compt volgende dvoors ordonnantie ter weecke te contribueren4Lb

Dorp van Rijswijck beginnende vanden oosten totten westen, vanden westen weeder totten oosten
f15

Andries Sijmonsz backer getaxeert op 100Lb comt als voeren ter weecke 1 st.

Jan Cornelisz Boen hijer nijet

Jacob Jansz timmerman getaxeert op 100Lb comt als voeren ter weecke 1 st.

Andries Cornelisz tapper hijer nijet

Bastiaan Claesz Verspeck, Jacob Cornelisz ende Jannetgen Cornelisdr, weeskinderen van Cornelis Jorisz, timmerman, tsamen getaxeert op 250Lb comt volgende d'ordonnantie als voeren ter weecke te contribueren 2 st. 6 pen

f15v

Claes Sijmonsz Bosch den ouwen schoudt hijer nijet

Maritgen Vincenten een schamele weduwe met vijff weeskinderen van Vincent Gerritsz hijer nijet

Ende naer tgundt voors. als achter elcke naem getauxeert was bij Odt Jacobsz schout, Jan Cornelisz Cock, Pieter Cornelisz Verspeck, Adriaen Heijnricxsz ende Jacob Jorisz West all geswoorens tot Rijswijck hebben wij Cornelis van der Wolff als comissaris, Cornelis van Wijngaarden bailliu van den Haghen ende Adriaen van Criep schepen van den Haghe als gevouchten bij den voors. comissaris mette voors. van Rijswijck de settinge achter elck der selver naemen gestelt bedragen­de tsamen 28 ponden 19 st. van 40gr 'tpont die bij Adriaen Vincenten als totten ontfanghe van dien bij ons gecommitteert alle weecke tot drie maenden toegcheven ende bij hem volgende zijne commissie ten comptoire van den ontfangher Valckes­teijn gebracht zullen werden toerconde van deese

f16v

elck onse gewoenlicke hantteijckens hijer onder gestelt den eersten junij anno 1573

Gezin/Partner: Onbekend. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Beroep: Boer te Rijswijk
• Recordnummer: 3572

Aantekeningen:

Hij is een van de weinigen van de dusver beschrevenen die geen enkel ambt bekleed heeft. Niettemin is van hem vrij veel bekend. . In het kohier van de verkopingen der tienden over de jaren 1561 - 1580 komt hij tot zijn overlijden regelmatig voor. In 1562 koopt hij zelfs het gewas van de boomgaarden van de heer van Rijswijk voor de (voor die tijd !) aanzienlijke som van 70 pond. Dat laatste zal nog speculatiever geweest zijn dan de koop van tienden. Het is dan ook niet verwonderlijk, dat hij het jaar daarop klaarblijkelijk krap bij kas is, want - op 17 juni 1563 - verkoopt hij aan Joffrou Clementi, de weduwe van wijlen Mr. Jan van Ilpendam, een jaarlijkse lijfrente van zes Karolus gulden, te lossen met de penning zestien. Het zal dus om ongeveer honderd gulden gegaan hebben. Hij heeft een woonhuis en 7 morgen land van zichzelf. Daarnaast pacht hij een bescheiden oppervlakte van 10 morgen, waarboven in 1558 en 1562 nog 1½ morgen teelland. Het is niet onmogelijk, dat de kopers van tienden, behal
Eind 1563, begin 1564, is zijn eerste vrouw Aryaentje Dircxdr. overleden. Er zijn 9 kinderen uit dit huwelijk, die hij op 22 januari 1564 uitkoopt. De kinderen zijn:

Pieter Pouwelszn.
Neeltje Pouwelsdr.
Cors Pouwelszn.
Claes Pouwelszn. oud omtrent 19 jaar
Heynric Pouwelszn. oud omtrent 17 jaar
Willem Pouwelszn. oud omtrent 14 jaar
Jacob Pouwelszn. oud omtrent 12 jaar
Appolonia Pouwelsdr. oud omtrent 10 jaar
Leentje Pouwelsdr. oud omtrent 6 jaar

Uit de leeftijd van het jongste kind mogen we afleiden, dat Aryaentje Dircxsdr. bij haar overlijden niet veel ouder geweest kan zijn dan 45 à 50 jaar, hetgeen haar geboortejaar rond 1520 brengt. Het lijkt echter aannemelijk de leeftijd van Pouwels tien jaar ouder te stellen. Bij de voormelde acte neemt Ouwe Pouwels op zich de ongehuwde kinderen te eten en drinken te geven, te kleden en schoeien, de meisjes te leren naaien en school gaan en de "knechtjes" mede te leren lezen en schrijven. Datin het midden van de 16e eeuw de vader deze plicht tegenover zijn kinderen vastlegde, geeft een aanduiding van het aanzien van de familie. Aan het onderhoud en die opvoeding zou hij 300 pond te koste leggen. Bovendein zal hij, als de kinderen "tothaeren mondige staet" gekomen zijn, wat voor de jongens 20 jaar is en voor de meisjes 18, elk 24 pond uitkeren. Als ze echter van huis gaan en trouwen zal hij elk nog eens 18 Karolus gulden betalen "tot haere bruijtstuk". Voorts is er nog de curieuze bepaling opgenomen, d
Paulus is vrij snel hertrouwd, wat geen wondeer mag heten met een groot gezin van nog vrij jonge kinderen. Zijn tweede vrouw is Aeltje Aryensdr. Het huwelijk heeft niet lang geduurd, want in 1570 is zijn weduwe reeds weer hertrouwd. Haar nieuwe echtgenoot, Oelsier Aryenszn. compareert dan voor gezworenen van Rijswijk waarbij hij verklaart Aeltje Aryensdr. gehuwd te hebben, de weduwe van Ouwe Pouwels Claeszn. Verspeck. Uit het tweede huwelijk van Paulus zijn nog twee kinderen geboren:

Aeriaentje Pouwelsdr, die als haar moeder hertrouwt ongeveer drie jaar oud is;
Neeltje Pouwelsdr. dan ongeveer een half jaar oud.

Oelsier Aryenszn. heeft de verplichtingen van Ouwe Pouwels Claeszn. voortvloeiende uit de voormelde acte van 12 janauari 1564 overgenomen, in dier voege, dat hij op zich neemt aan de kinderen 800 Karolus gulden te betalen in diverse termijnen; eerst de kinderen uit het eerste huwelijk, dan de laatste. De zoons worden in deze acte genoemd in de volgorde: Pieter, Cors, Heynric, Willem, Claes en Jacob. Daarbij valt op, dat in vergelijking met de vorige acte, Claes is verhuisd van de derde naar de vijfde plaats. Neeltje blijkt inmiddels gehuwd met Damis Janszn. Zij is, evenals haar man, in 1582 reeds overleden en dus waarschijnlijk slechts even 40 jaar oud geworden. In een acte van 22 oktober 1582, namelijk, verkopen Pieter Pouwelszn. en Maerten Janszn. als gerechte öemers en Voechdens" van het achtergelaten weeskind van Damis Janszn. en Neeltje Pouwelsdr. een huis en erf. Er zijn, als Oesier Aryenszn. zijn verplichtingen doet vastleggen, nog slechts 4 kinderen thuis "van 't ouwe bedde" (het eerste huwe
Uit deze acte blijkt, beter nog dan uit de voorgaande, dat de meisjes niet slechts de vrouwelijke handwerken leerden, maar eveneens lezen en schrijven. Sier Aryenszn. en Aeltje zijn huisvrouw, treden in al hetgeen Ouwel Pouwels Claeszn. bezeten heeft: huis, schuur, hooiberg, geboomte. Voorts koeien, paarden, schapen, varkens, kalveren, wagens, ploegen, eydens (eggen), stoppen (vermoedelijk een soort stoppelploeg), mouwen, enz. niets uitgezonderd. Waarschijnlijk is ook aan hun beiden geen lang leven beschoren geweest. In 1573 worden zij, met twee weeskinderen Leentgen Pouwelsdr en Ariaentgen Pouwelsdr, nog genoemd in het Kohier weekgeld Rijswijk juni 1573, maar voor Allerheiligen 1576 compareert dan voor Gezworenen van Rijswijk Gerrit gerritszn. en verklaarde gekocht te hebben van de voogden van Aryaentje Pouwelsdr. het achtergelaten weeskind van Pouwels Claeszn.Verspeck en Aeltje Aryensdr. zaliger, het huis, schuur, berg en geboomte, dat Ouwe Pouwels Claeszn. in zijn leven placht te bewonen. Waarschij
Hoe het met de overige boedel is gesteld is niet aan het licht gekomen. Op de rechtdag van 10 februari 1577 (of 1579) spant Pieter Pouwelszn. een geding aan als voogd van het weeskind van Ouwe Pouwels Claeszn.Verspeck tegen Aryen Cornzn. wonende teNaaldwijk en eist een zeker, hem toekomend erfdeel uit de boedel van Ouwe Pouwels Claeszn. Er blijkt overigens wel uit, dat wanneer sterfgevallen elkaar snel opvolgend men al spoedig het spoor geheel bijster is. Ook zal niet altijd gemakkelijk zijn om, wanneer goederen in de twee of derde hand zijn overgegaan en de eerste koper de koopprijs nog niet geheel voldaan heeft, het restant te vorderen. Bij de verkoop van het huis circa in 1576 wordt de koopprijs gesteld op 300 gulden, waarvan 100 gulden gereed geld en voort alle volgende Allerheiligen, te beginnen 1577, 50 gulden totdat het geheel betaald is. Die betaling schijnt al zeer snel gestokt te hebben, want op de rechtsdag van 21 november 1578 daagt Pieter Pouwelszn. met "zijn com Socys" de eigenaren van h

Ouwe is getrouwd met Aryaenge Dircksdr in 1540 (civil). Aryaenge is geboren vóór 1515; en is gestorven; is begraven op 22 jan 1564 in Rijswijk. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Ouwe is getrouwd met Aeltgen Aryensdr vóór 1565 (civil). Aeltgen is geboren vóór 1530; en is gestorven; is begraven op 1 nov 1576 in Rijswijk. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• CREA: 10 nov 2013

Gezin/Partner: Maertgen Jansdr. Maertgen en is gestorven; is begraven op 15 nov 1618. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• CREA: 12 nov 2013

Gezin/Partner: Maritjen Lourisdr. Maritjen is geboren vóór 1540; en is gestorven; is begraven op 1 mei 1623. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 3530

Aantekeningen:

Komt voor op rechtdag 4 oktober 1553

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 10367

Gezin/Partner: Aechte Pietersdr. Aechte en is gestorven. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 10364

Aantekeningen:

Wonend in het Ambacht van Zoeterwoude. [bron: drs.J.F.Jacobs, Rijswijk; ARA, rechterlijk archief Rijswijk, nr.5,fol.157-157v een transportakte van 9 juli 1596, waarin Claes Pietersz.Cuyper als man en voogd van Dirckgen Jansdr. wonende in hetambacht van Zoeterwoude, haar aandeel in het vervallen huis van haar overleden broeder Dirck Jansz. Verspeck overdroeg; O.V.639(1982)]

Gezin/Partner: Claes Pietersz Cuyper. Claes en is gestorven. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 10366

Aantekeningen:

[L.v.d.Spek] Is waarschijnlijk eerst bij zijn vader en later bij zijn moeder op de boerderij gebleven, in 1563 draagt zijn moeder haar woning en nering over.

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Vermelding: Gezworene
• Recordnummer: 3577

Aantekeningen:

Gezworene en komt als zodanig in veel akten voor, die hij ondertekent in een prachtig handschrift en voorziet van een huismerk, pachter, [bron: L.v.d.Spek]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• CREA: 12 nov 2013

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 1974
• Vermelding: van 1588; Gezworene

Aantekeningen:

Gezworene (na 1588)

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• CREA: 12 nov 2013

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 1977

Aantekeningen:

in het kohier van de 10-de penning van 1562 wordt hij vermeld als pachter van 4 morgen land en een woonhuisje.

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• CREA: 12 nov 2013

Gezin/Partner: Damis Janszn. Damis is gestorven vóór 1582. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• CREA: 12 nov 2013

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 3581

Aantekeningen:

Claes verkoopt 3 margen Landts op Ockenburg in 1569: "Claes Pouwelsz wonende in Rijswijker Hoeck verkoopt aan Willem Claesz in Rijswijker Hoeck 3 margen Landts gelegen in den ambagte van Rijswijk op Ockenburch belendt weesende die westzijde Jan vanRenes ende Claes Pouwels voorsz," Evenals bij Loosduinen lag ook bij Rijswijk een buitenplaats met de naam Ockenburg. Bovendien lag er bij deze buitenplaats een boerderij van die naam. Een tweede boerderij droeg de naam Oud-Ockenburg. In 1961 bestonden beide boerderijen nog. Tengevolge van de stadsuitbreiding zijn ze beide verdwenen. Nu is daar een parkje, ten zuiden van de Tubasingel in Rijswijk. Er zijn daar opgraveingen uit de Romeinse tijd te zien.

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• CREA: 12 nov 2013

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• CREA: 12 nov 2013

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Beroep: Waard en Herbergier te Delfgauw
• Referentienummer: Welgeborene
• Recordnummer: 4217
• Vermelding: van 1588 tot 1616; Waard en Gezworene Van Hof Van Delft

Aantekeningen:

Schout van Delfgauw, gezworene te Hof van Delft (1588,1590, 1599, 1616)
Op 22 Jan 1564 is hij 12 jaar oud. Hij werd ook wel Jacob Pouwelszn de Loose genoemd. Hij ging in Delfgauw wonen. Was bouwman in Rijswijk (1621, 1626), schout van Delfgauw, herbergier te Delfgauw en gezworene van het Hof van Delft (1588-1616)
In de Ned Herv kerk in Rijswijk bevindt zich een wapen en rouwbord van hem, dat de volgende beschrijving bevat :"op zilver twee gekruiste gaffels, onderaan verbonden door een zwarte streep, zoals zij daar een driekoek vormen."
Op dit rouwbord staat de levensgeschiedenis van Jacob Pouwelszn de Loose in rijm beschreven. Volgens dit rouwbord had hij: 8 kinderen, waarvan 1 overleden; 57 kleinkinderen waarvan er 18 overleden waren en 2
achterkleinkinderen. Waard en gezworene van Hof van Delft (1588-1616) Hij wordt ook "De Loose" genoemd en compareert ook als zodanig in diverse akten, hij is zelfs onder die naam
begraven. Sommige van zijn nakomelingen hebben die (bij)naam afwisselend en in sommige gevallen zelfs constant als familienaam gebruikt.

Jacob Pouwels was een boer van aanzien. Als lasten va de boedel worden opgevoerd pachten aan diverse eigenaren over 37 morgen land. In eigendom heeft hij het gebruikelijke "huys, schuren, bargen en geboomte" en bovendien nog "seve mergen twee hondert vijftig roeden weyland, te leen gehouden wordende van de Graffelijkheit van Holland, gelegen te Ruyven, belent ten zuyden de Molensloot". Het zijn waarschijnlijk dezelfde gronden als die van zijn kleinzoon Abraham Paulus. Jacob werd blijkbaar niet voor niets "Capitalist" genoemd. Niet alleen de mannen, maar ook de vrouwen uit zijn gezin konden schrijven ! Dit blijkt uit een rekening van 16 stuivers van meester Huybert Lely wegens schoolgeld van een dochter Maartje Jacobs (waarschijnlijk uit het eerste huwelijk van zijn tweede vrouw).
Hij was schepen van Ruyven en tekende met verSpeck. Dat hij een lastig man was blijkt uit de processen die buren tegen hem voerden wegens aan hem gedane leveranties die niet betaald werden.

"De[n] negende grafstede toecomen[de] d´voors[chreven] erffgenamen, ad idem ut s[upra]. Den 20en [decem]b[ris] 1628 hierin begraven Jacob Pouwelsen den Loosen."
transcriptie C.J.J. Stal, ´s-Gravenhage

In Morgentalen 1587 komt hij voor als Jacob Pouwelsz Loose met 17 mergen in de Noordpolder van Delfgauw [Archief Noordpolder inv. 68 Hoogheemraadschap Delfland, bewerking van der Hoeven]. Sommige van zijn nakomelingen hebben die (bij)naam afwisselend en in sommige gevallen zelfs constant als familienaam gebruikt. Op 23 januari 1621 maakt het echtpaar een testament (NA. Not. Arch. inv. 1634 nr. 102) waarin zij vermaken "uit sonderlinge affectie en liefde tot ´t kint van Pouwel Jacobsz. genaemt Jacob Pouwelsz. de somma van 25 gulden van XL grooten". Tot voogd gesteld en beheerder, tot het kind 25 jaar is, de vader Pouwels Jacobsz. Op 29 december 1626 vermaakt het echtpaar eenzelfde legaat (NA. Not. Arch. inv. 1634 nr. 5) aan het kind van Neeltje Jacobs, genaemd Cornelis Aryensz. Tot voogden worden gesteld de zonen van de testateurs Pouwels Jacobsz. en Dirck Jacobsz.. In deze akte wordt van Jacob Pouwels de Loose gesteld dat hij "sieckelick van lighame" is.

Begraven:
in de Oude Kerk in Rijswijk hangt een, in 1628 aan deze kerkgeschonken, rouwbord dat Jacob Pouwelszn de Lose geboren is inRijswijk, ,,den jongsten soone van Pouwels Verspeck.Ó Het bord vangtaan met de mededeling, dat Jacob ,,waert tot DelfgauÓ was. Hetrouwbord, dat een 26-regelig vers bevat, plus enige spreuken, vermeldtnog, dat Jacob 57 kindskinderen had, waarvan er 18 zijn gestorven, en2 achterkleinkinderen.

Jacob is getrouwd met N.N. vóór 1575 (civil). en is gestorven. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Jacob is getrouwd met Marijtje Jans van der Wilt vóór 1580 (civil). Marijtje (dochter van Jan Dirk Willemszn van der Wilt en Annetjen Maartensdr (Swartgen)) is geboren vóór 1557; is gestorven vóór 1640 in Hof van Delft. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• CREA: 12 nov 2013

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• CREA: 12 nov 2013

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• CREA: 12 nov 2013

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• CREA: 12 nov 2013