Graaf van Leuven en Hertog van Brabant Godfried III van Leuven

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 6464
• Titel: Hertog van Neder-Lotharingen

Aantekeningen:

Godfried III, bijgenaamd de Moedige en de Hertog in de Wieg (ca. 1140 — 21 augustus 1190) was van 1142 tot aan zijn dood in 1190 landgraaf van Brabant, graaf van Leuven, markgraaf van Antwerpen en voogd van Gembloers, Nijvel en Affligem. Tevens was hij hertog van Neder-Lotharingen (als Godfried VII).

Godfried volgde zijn vader Godfried II van Leuven op zeer jonge leeftijd op (vanwaar de bijnaam Dux in cunis, "de hertog in de wieg"), onder regentschap van zijn moeder Lutgardis van Sulzbach. Voor het geslacht Berthout was dit aanleiding om meer onafhankelijkheid te zoeken (Grimbergse Oorlogen). In 1147 was Godfried in Aken aanwezig bij de kroning van Hendrik Berengarius tot medekoning van Duitsland. In 1153 bezocht hij het keizerlijke hof.

Godfried trouwde in 1155 met Margaretha van Limburg om het langdurige conflict van zijn vader en grootvader met het Huis van Limburg te beëindigen. In 1159 liet hij de motte van Grimbergen afbranden en beëindigde daarmee een periode van twintig jaar opstand door het Huis Berthout. Hij verwierf het voogdijschap van Tongerlo en de graafschappen Aarschot (vóór 1179), Geldenaken (1184) en Duras (1189). Op rijksniveau steunde Godfried keizer Frederik I van Hohenstaufen met troepen voor zijn Italiaanse campagnes. Verder hield hij zich vooral bezig met het versterken van zijn rol als hertog van Neder-Lotharingen. Zo steunde hij in 1166 de Vlaamse expeditie tegen Floris III van Holland die inbreuk had gemaakt op de Vlaamse rechten. In 1172 moest hij echter een gevoelige nederlaag incasseren tegen Boudewijn V van Henegouwen. Godfried bevorderde de ontwikkeling van steden en gaf stadsrechten aan 's-Hertogenbosch.

Van 1182 tot 1184 bezocht Godfried Jeruzalem. Hij onderscheidde zich bij de verdediging van de stad tegen Saladin (1183/1184). Als eerbetoon daarvoor werd Godfrieds zoon, Hendrik I van Brabant, door keizer Frederik I in het landgraafschap Brabant tot hertog verheven. Godfried en Margaretha zijn begraven in de Sint-Pieterskerk (Leuven).

Godfried is getrouwd met Margaretha van Limburg in 1155 (civil). Margaretha is geboren in 1135; is begraven in 1172 in Sint Pieterskerk, Leuven, Leuven, Vlaams Brabant, Belgie. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Godfried is getrouwd met Imagina van Loon in 1180 (civil). Imagina en is gestorven. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Huis Brabant
• Recordnummer: 4403
• Titel: Hertog van Brabant
• Titel: Hertog van Neder-Lotharingen
• Vermelding: van 1189 tot 1192; Derde Kruistocht

Aantekeningen:

Volgens de overlevering heeft hertog Hendrik I in 1185 de stad 's-Hertogenbosch gesticht.

Hij wordt ook Hendrik de Krijgshaftige genoemd.

Onrust
In 1192 verleende Hendrik als hertog van Brabant een vrijheidskeure aan de stad Vilvoorde om zich te verzekeren van de steun van de bewoners in de conflicten met het machtige graafschap Vlaanderen. Wanneer zijn broer in datzelfde jaar vermoord wordt, hield Hendrik de Duitse keizer Hendrik VI verantwoordelijk en werd hij een van de leiders van de opstanden tegen de keizer. Er volgde een periode van onrust en lokale conflicten, en nog in 1199 wist Hendrik de kroning van de volgende Duitse koning (Filips van Zwaben, broer van de overleden koning) te Aken te voorkomen. Hendrik sloot in 1204 vrede met Filips van Zwaben en werd beloond met de voogdij over de abdij van Nijvel en het kapittel van Sint-Servaas, het medebestuur over Maastricht en het recht zijn hertogdom aan een vrouwelijke erfgenaam na te laten (Hendrik had in 1204 alleen nog dochters).

Koning Filips II van Frankrijk wilde Hendrik in 1208 steunen om zelf koning van Duitsland te worden, maar Hendrik koos ervoor om de kandidatuur van Otto van Brunswijk te steunen. In 1212 kwam Hendrik in conflict met de bisschop van Luik over de opvolging van het graafschap Moha. Hendrik verwoestte de stad Luik in 1212 maar werd in 1213 verslagen in Steps. In 1214 was Hendrik verplicht om mee te vechten in de Slag bij Bouvines tegen zijn persoonlijke vriend Filips II van Frankrijk. Direct na de slag verzoende hij zich weer met Filips.

Dood
In 1229 kreeg Brussel stadsrechten van Hendrik I. Onder zijn toezien werd gestart met de bouw van de kathedraal van Sint-Michiel en Sint-Goedele. In hetzelfde jaar gaf hij zijn aanspraken op Moha op. Keizer Frederik II van Hohenstaufen gaf Hendrik in 1235 de eervolle opdracht om naar Engeland te reizen en zijn verloofde Isabella Plantagenet op te halen, maar Hendrik werd ziek en overleed in Keulen.

Volgens de overlevering heeft hertog Hendrik I in 1185 de stad 's-Hertogenbosch gesticht. Zijn praalgraf is te vinden in de Leuvense Sint-Pieterskerk, alsook dat van Mathilde van Boulogne en zijn dochter Maria van Brabant.
Kinderen met Mathilde:

Maria van Brabant (-1260), gehuwd met keizer Otto IV en daarna met Willem I van Holland
Margaretha van Brabant (ovl. 1231), begraven in de abdij van Roermond, gehuwd met Gerard III van Gelre
Adelheid van Brabant
Machteld
Hendrik II van Brabant
Godfried van Leuven-Gaasbeek

Vermelding:
Hendrik nam deel aan de Derde Kruistocht (1189-1192) en was bevelhebber bij de belegeringen van Sidon en Beiroet. Hij zag echter af van een beleg van Jaffa na het nieuws van de dood van koning Hendrik II van Jeruzalem. In 1190 volgde hij zijn vader op als hertog van Brabant en Neder-Lotharingen (hoewel dat laatste vooral een ceremoniële titel aan het worden was), graaf van Leuven en markgraaf van Antwerpen. In 1191 liet hij zijn broer Albert benoemen tot bisschop van Luik.

Overleden:
In 1229 kreeg Brussel stadsrechten van Hendrik I. Onder zijn toezien wordt gestart met de bouw van de kathedraal van Sint-Michiel en Sint-Goedele.
In hetzelfde jaar gaf hij zijn aanspraken op Moha op.
Keizer Frederik II van Hohenstaufen gaf Hendrik in 1235 de eervolle opdracht om naar Engeland te reizen en zijn verloofde Isabella Plantagenet op te halen, maar Hendrik werd ziek en overleed in Keulen.

Hendrik is getrouwd met Hertogin van Brabant Mathilde I van Boulogne vóór 30 mrt 1180 (religious). Mathilde (dochter van Graaf van Boulogne Mattheüs I van de Elzas en Gravin van Mortain en Boulogne Maria van Boulogne) is geboren vóór 1163; is begraven op 16 okt 1210 in Sint Pieterskerk, Leuven, Leuven, Vlaams Brabant, Belgie. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Hendrik is getrouwd met Maria van Frankrijk in 1213 (religious). Maria is geboren in 1198; is gestorven op 15 aug 1223. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 14645

Aantekeningen:

Ook: Maria van Leuven

Maria is getrouwd met Graaf van Holland en Zeeland Willem I van Holland in 1220 (religious). Willem (zoon van Graaf van Holland Floris III van Holland en Gravin van Ross en Huntingdon Ada van Schotland) is geboren vóór 1175; is begraven op 4 feb 1222 in Abdijkerk, Rijnsburg, Rijnsburg, Zuid Holland, Holland. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Huis Brabant
• Recordnummer: 5807

Aantekeningen:

Machteld was een zus van hertog Hendrik II. Na de dood van haar man in 1234 koos zij haar residentie in 's Gravenzande.
Zij kreeg toen de voogdij over haar 6 jarige zoon Willem, de latere Willem II. Ze zorg de ervoor dat 's Gravenzande stadsrechten kreeg en in 1246 ook een begijnhof.

Na de dood van Floris IV in 1234 kwam ze in conflict met haar zwager Willem over het regentschap. In 1235 werd met hulp van de aartsbisschop van Keulen een regeling getroffen waarbij Willem regent van Holland werd.
Na de meerderjarigheid van haar zoon Willem II trok zij zich terug op haar bezittingen in het Westland. Ze woonde in ‘s-Gravenzande en gaf die plaats stadsrechten. Ze stichtte daar ook een kerk en begijnhof. Machteld werd begraven in het cisterciënzer klooster in Loosduinen, dat zij in 1230 samen met haar man had gesticht. Dit ondanks dat ze in een akte van 1244 had aangegeven dat zij en haar dochters in de abdij van Affligem moesten worden begraven.

Overleden:
Zij is begraven in Cisterciënzerinnenklooster Te Loosduinen

Machteld is getrouwd met Graaf van Holland Floris IV van Holland in 1224 (civil) in Antwerpen. Floris (zoon van Graaf van Holland en Zeeland Willem I van Holland en Gravin van Holland Aleid van Gelre) is geboren op 24 aug 1210; is gestorven op 19 jul 1234 in Corbie, Frankrijk; is begraven in Abdijkerk, Rijnsburg, Rijnsburg, Zuid Holland, Holland. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Westeuropese Adel
• Recordnummer: 4340
• Vermelding: van 1234 tot 1256; Graaf van Holland en Zeeland.
• Vermelding: van 1248 tot 1256; Koning van het Heilige Roomse Rijk.

Aantekeningen:

Willem II voerde verschillende oorlogen tegen de Westfriezen. Tijdens de veldtocht tegen de Westfriezen zakte hij op 28 januari 1256 bij Hoogwoud door het ijs van het Berkmeer. De Westfriezen vonden hem in machteloze positie en doodden hem. Toen ze doorhadden dat ze de koning hadden gedood, werd Willem begraven onder de haardplaat van een boerderij in Hoogwoud. Pas in 1282 wist zijn zoon, graaf Floris V, zijn stoffelijk overschot terug te vinden, maar niet zonder slag of stoot: Hoogwoud werd geplunderd en de bevolking werd voor een groot deel uitgemoord door de Hollanders. Willem II werd begraven in de abdij te Middelburg.

Willem II (februari 1228 (?) - Hoogwoud, 28 januari 1256) was graaf van Holland en Zeeland (1234-1256) en koning van het Heilige Roomse Rijk (1248-1256). Als graaf van Holland vormde hij een sterk bondgenootschap met Brabant tegen Vlaanderen.
Willem II was de zoon van Floris IV en Machteld van Brabant. Op zevenjarige leeftijd volgde hij zijn vader op, toen deze in 1234 bij een toernooi in Frankrijk om het leven kwam. Een broer van zijn vader, eveneens Willem geheten, en later Otto, de bisschop van Utrecht (ook een broer van zijn vader), werden regent.
In navolging van Brabantse steden gaf hij Delft (1246), Haarlem (1245), 's-Gravenzande (1246) en Alkmaar (1254) stadsrechten. Alleen 's-Gravenzande is later niet uitgegroeid tot een grote stad.
In 1247 verpandde hij Nijmegen aan de graaf van Gelre. Dit is een Gelderse stad gebleven omdat het pand nooit is ingelost.
Hij nam het besluit om zijn hoeve in 'Haga' om te bouwen tot een kasteel van waaruit hij efficiënt zijn gebieden kon besturen. Hiermee begon de functie van Den Haag als bestuurscentrum.
Omdat hij de paus in diens conflict met Frederik II militair steunde, kroonde de aartsbisschop van Keulen hem als dank in 1248 te Aken tot Rooms koning, waarmee hij kandidaat werd voor keizer van het Heilige Roomse Rijk (Rooms koning was een titel die tussen 1125 en 1508 gebruikt werd voor een gekozen koning van het Heilige Roomse Rijk). Pas in 1252 werd hij, vooral dankzij zijn huwelijk met de Welfische Elisabeth van Brunswijk, dochter van hertog Otto I van Brunswijk, door de vorsten van zijn rijk als heerser geaccepteerd.
Zijn secretaris en kapelaan, Willem van Ryckel (? 1272), begunstigde van de Mariakerk te Aken en abt van de St-Trudo-abdij in Sint-Truiden, stichtte het begijnhof St-Agnes aldaar. In 1986 werden op de pastorijzolder van de dekenij Sint-Truiden verschillende relieken van de 11.000 Heilige Maagden teruggevonden, gewikkeld in middeleeuwse stoffen. Hij was een bloedverwant van de heilige Elisabeth van Spalbeek die de stigmata droeg.
Gedurende zijn bewind voerde hij verschillende oorlogen tegen de Westfriezen. Tijdens een van de tochten tegen deze Westfriezen zakte hij bij Hoogwoud door het ijs van het Berkmeer. De Westfriezen vonden hem in machteloze positie en doodden hem, aldus de Hollandse legende. Om ontdekking van deze -volgens de Hollanders gepleegde- koningsmoord te voorkomen, werd Willem begraven onder de haardplaat van een boerderij in Hoogwoud. Pas in 1282 wist zijn zoon, Floris V, zijn stoffelijk overschot terugte vinden, wat niet zonder slag of stoot was gegaan, Hoogwoud werd geplunderd en de bevolking werd voor een groot deel uitgemoord door de Hollanders. Hij werd toen begraven in de Abdij te Middelburg.

Overleden:
Willem II voerde verschillende oorlogen tegen de Westfriezen. Tijdens de veldtocht tegen de Westfriezen zakte hij op 28 januari 1256 bij Hoogwoud door het ijs van het Berkmeer. De Westfriezen vonden hem in machteloze positie en doodden hem. Toen ze doorhadden dat ze de koning hadden gedood, werd Willem begraven onder de haardplaat van een boerderij in Hoogwoud. Pas in 1282 wist zijn zoon, graaf Floris V, zijn stoffelijk overschot terug te vinden, maar niet zonder slag of stoot: Hoogwoud werd geplunderd en de bevolking werd voor een groot deel uitgemoord door de Hollanders. Willem II werd begraven in de Abdij van Middelburg.

Willem is getrouwd met Elisabeth van Brunswijk op 25 jan 1252 (civil). Elisabeth is geboren vóór 1235; is gestorven op 27 mei 1266. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Huis Holland
• Recordnummer: 6014
• Titel: Regentes voor Floris V van Holland

Aantekeningen:

Geboren 1228, overleden 1284, ook bekend als Aleid(a) van Avesnes, was gravin van Henegouwen. Aleid was een dochter van Floris IV van Holland en Machteld van Brabant. Zij trouwde met Jan van Avesnes om het bondgenootschap van haar broer Willem II van Holland met Jan te bevestigen. Hij was een zoon van Burchard van Avesnes (Zie Heren van Avesnes nr. 8) en Margaretha van Constantinopel (Zie Graven van Vlaanderen en Henegouwen nr. 14).
Na de dood van Jan (1257) werd Aleid regentes van Henegouwen voor haar zoon Jan II van Avesnes. Na de dood van haar broer Floris de Voogd (1258, Willem was al overleden) werd ze ook regentes van Holland voor Floris V van Holland (tot 1263). Onder druk van tegenstanders moest ze in 1263 haar functie als regent van Holland neerleggen en het graafschap verlaten. Floris werd in 1266 twaalf jaar oud en volwassen verklaard, en hij stond Aleid in 1268 toe om terug te komen naar Holland. In 1272 kocht zij van Dirk II van Wassenaer al diens rechten te Schiedam. Zij was de stichtster van Huis te Riviere in Schiedam, het oudste en destijds op één na grootste slot in het Graafschap Holland. In 1991 werd in Schiedam een standbeeld, de vrouwe Aleida voor haar opgericht.
Aleid trouwde op 9 oktober 1246 met Jan van Avesnes.

Aleida is getrouwd met Graaf van Henegouwen Jan I van Avesnes op 9 okt 1246 (civil). Jan (zoon van Baljuw van Henegouwen Burchard van Avesnes en Gravin van Henegouwen Margaretha II van Vlaanderen) is gedoopt op 1 mei 1218 in Houffalize; en is gestorven; is begraven op 24 dec 1257 in Abdij van Hasnon, Hasnon, Hauts de France, Valenciennes, Frankrijk. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Bastaard
• Recordnummer: 10310
• Vermelding: van 1287; Commandeur van Utrecht.
• Vermelding: van 1287 tot 1307; Landcommandeur Duitse Orde
• Vermelding: van 1297 tot 1304; Commandeur van Koblenz.
• Vermelding: van 1303 tot 1317; Meester van de Nederlanden.

Aantekeningen:

Welbekend is Dirk van Holland, bastaardzoon van Willem II en half-broer van Floris V.

Hij maakte vanaf 1287 carrière als commandeur van Utrecht, was van 1297 tot 1304 tevens
commandeur van Koblenz en trad vanaf I303 tot aan zijn overlijden kort na ca 13 17 op als
meester van de Nederlanden.

Hij zal vermoedelijk in de jaren zestig of zeventig in Utrecht opgenomen zijn. De kroniek van
Utrecht weet te melden dat men voor zijn intrede om dispensatie had gevraagd omdat hij een bastaard was.
Dirck bastaardzoon van Willem II.

DIRK van Holland, waarschijnlijk een bastaardzoon van graaf Willem II of van een van diens broeders. Hij wordt van 1287 tot 1307 meermalen gemeld als landcommandeur van de Duitsche Orde te Utrecht en was in 1303 tegelijkertijd commandeur te Coblentz. Men schrijft aan zijn verwantschap met het gravenhuis de vele gunstbrieven van Floris V en Willem III ten bate der Orde toe.

Zijn portret, dat wel weinig bewijs van gelijkenis kan vertoonen, hangt in het Duitsche Huis te Utrecht en werd gegraveerd door Boland voor het te vermelden werk van de Geer (Moes, Iconographia Batava, no. 2005).

Zie: de Geer, Archieven der ridderlijke Duitsche orde (Utr. 1871) lxxvii en de oorkonden nos. 274, 296, 552, 553 en 601, waarbij te voegen is een stuk in v. Mieris, Charterboek II, 50-51.

Vraag: Kan deze Dirck de vader van Willem van der Speck (Verspecke) zijn? De nazaten van Willem worden als welgeborenen gezien. Waarom voeren zij het zelfde wapen als de Van Teijlingens en de Brederodes? Een rode leeuw op een veld van goud met een barensteel over het geheel!!
Willem II heeft een bastaardzoon, zie: Genealogie van de graven van Holland, t.a.p., bronnen : «v. Mieris II, p. 35; Berkelbach v.d. Spr. nr. 56, p. 21; Nieuw Ned. Biogr. Woordenboek II, 396. Zijn sterfjaar bij v.d. Bergh I, Geslachtstafel van de Graven van Holland, doch zonder enige bewijs.».
http://www.genealogieonline.nl/stamboom-familie-kuipers/I30298.php
Bronnen:
1.Hertogen van Brabant, NGV
2.Afstammingsreeksen van de Hertogen van Brabant, NGV
http://www.genealogieonline.nl/kwartierstaat-robert-alexander-van-de-graaf/I346.php
http://home.kpn.nl/janpaulvanderspek/

Vermelding:
Hij wordt van 1287 tot 1307 meermalen gemeld als landcommandeur van de Duitsche Orde te Utrecht.
Het lidmaatschap van de orde met dispensatie is door Willem II, voor zijn
bastaardzoon Dirk, aangevraagd aan de paus van Rome.

Gezin/Partner: Neeltje Jeroensdr van Warmenhuizen. Neeltje en is gestorven. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Westeuropese Adel
• Recordnummer: 4649

Aantekeningen:

Floris V (Leiden, 24 juni 1254 – Muiderberg, 27 juni 1296), bijgenaamd der keerlen god (god van de kerels, van de gewone man), was graaf van Holland en Zeeland en vanaf 1291 liet hij zich 'heer van Friesland' noemen, ofschoon hij alleen in West-Friesland feitelijke macht uitoefende. Floris V was de zoon van Willem II van Holland en Elisabeth van Brunswijk.

Chronologie van Floris' leven

1254 - Geboren op de plek waar nu de Lokhorstkerk in Leiden staat.
1256 - Slechts twee jaar oud volgt hij als graaf van Holland in naam zijn vader, Willem II van Holland, op die is gesneuveld bij Hoogwoud. De regering wordt voorlopig gevoerd door zijn oom Floris de Voogd.
1266 - Op twaalfjarige leeftijd wordt hij meerderjarig verklaard en neemt hij daadwerkelijk het bestuur over. Zijn moeder overlijdt en wordt in Middelburg begraven.
1268 - Hij geeft de riddermonniken van de Duitse Orde het recht de pastoors te benoemen van de Leidse Pieterskerk.[2]
1269 - Huwelijk met Beatrix van Vlaanderen, dochter van graaf van Vlaanderen Gwijde van Dampierre
1272 - Een veldtocht tegen de West-Friezen mislukt.
1272 - Hij geeft Gouda stadsrechten.
1273 - Hij geeft Vlaardingen stadsrechten.
1274 - Hij maakt een einde aan een opstand van de Kennemers en de boeren van Water- en Amstelland.
1275 - Hij verleent een tolprivilege aan Amsterdam (27 oktober). Daarmee wordt de stad voor het eerst genoemd.
1277 - Hij wordt op 11 januari in Den Bosch tot ridder geslagen. Hij probeert een verbond te sluiten met Vlaanderen.
1278 - Hij maakt zich met geweld van de opstandige stad Utrecht meester.
1279 - Hij richt op 25 juli de ridderorde op van St. Jacob te Den Haag in de ridderzaal. Hij benoemt 12 edelen tot Ridder.
1279 - Jan van Nassau geeft hem het Nedersticht in pand.
1280 - Hij laat het Muiderslot bouwen. Hij belegert in mei kasteel Vreeland, neemt Gijsbrecht van Amstel gevangen en brengt hem naar Zeeland over. Hij neemt Montfoort in, dat aan Herman van Woerden was verpand. Die vlucht naar het buitenland.
1281 - Hij laat zijn dochter Margaretha met de Engelse troonopvolger Alfonso (gestorven 1284) verloven.
1282 - Hij onderneemt opnieuw een tocht tegen de West-Friezen. Hij landt met een vloot in Wijdenes, verslaat hen na een veldslag bij Schellinkhout en onderwerpt hen. Hij vindt het stoffelijk overschot van zijn vader in Hoogwoud en begraaft hem in Middelburg.
1283 - Hij steunt hertog Jan I van Brabant in diens strijd om het hertogdom Limburg.
1285 - Hij verzoent zich met Gijsbrecht van Amstel, die vijf jaar gevangen is geweest. Hij laat zijn zoontje Jan met Elisabeth, de dochter van de Engelse koning Eduard I van Engeland verloven.
1287-1288 - Na de Sint-Luciavloed weet hij West-Friesland te onderwerpen en laat hij Kasteel Radboud bouwen. In 1288 verzoent hij zich met Herman van Woerden, die acht jaar verbannen is geweest.
1290 - Bij Biervliet wordt hij in opdracht van zijn schoonvader Gwijde van Dampierre gevangengenomen door Zeeuwse edelen.
1291 - Floris V laat zich 'heer van Friesland' noemen.
1292 - Hij verneemt dat zijn aanspraken op de Schotse troon niet zijn gehonoreerd. John Balliol wordt de nieuwe Schotse koning. Balliol loopt in 1295 over naar de Franse koning Filips IV van Frankrijk.
1294 - Hij vervult op 10 augustus een sleutelrol in het verdrag van Dordrecht, waarbij het bondgenootschap tussen de Engelse koning Edward en de Duitse koning Adolf van Nassau wordt bezegeld.[3]
1295 - In de zomer wordt graaf Robert II van Artesië er door de Franse koning op uit gestuurd Floris V voor de Franse partij te werven.
1296 - Hij verruilt op 9 januari 1296 het Engelse voor het Franse kamp. Zijn vrouw Beatrix sterft op 23 maart. In juni wordt hij gevangengenomen. Hij wordt op de vijfde dag van de ontvoering, op 27 juni 1296, gedood door Gerard van Velsen, Diederik, een 'knaap' van Herman VI van Woerden en een derde onbekende. De mannen achter de schermen van de ontvoering en uiteindelijke dood van Floris zouden Gwijde van Dampierre, graaf van Vlaanderen, hertog Jan I van Brabant en koning Eduard I van Engeland zijn.

Dynastieke voorgeschiedenis

Floris V was de zoon van graaf Willem II, die tevens rooms-koning was. Via zijn bet-overgrootmoeder Ada van Schotland was hij verwant met het Schotse koningshuis. Bij zijn politieke optreden probeerde hij gebruik te maken van deze connectie.

Op tweejarige leeftijd werd hij graaf van Holland en Zeeland. Zijn vader was een half jaar daarvoor gedood door de West-Friezen. Zijn oom, Floris de Voogd, nam voogdij over hem op zich. Zijn tante Aleida van Henegouwen nam kort daarna de voogdij over na de dood van Floris de Voogd (maart 1258). Zijn ridderlijke opvoeding kreeg hij tussen 1261 en 1266 waarschijnlijk van Albert van Voorne, de burggraaf van Zeeland. Op Voorne kwam Floris in contact met Jacob van Maerlant, die er in dezelfde periode verbleef.[4] Op twaalfjarige leeftijd, in 1266, werd de jonge Floris officieel meerderjarig verklaard, en op 14-jarige leeftijd trad hij in het huwelijk met Beatrix van Vlaanderen, de dochter van Gwijde van Dampierre.

Politiek
Floris had grote ambities en streefde er voortdurend naar zijn macht te vergroten. Zijn eerste wapenfeit was het neerslaan van de Opstand der Kennemers. Vervolgens wilde hij wraak nemen op de Friezen omdat zijn vader tijdens een veldtocht tegen de Friezen door hen was gedood. Toen hij in 1282 de Friezen in West-Friesland had verslagen, vond hij het lichaam van zijn vader, en liet hij zich 'Heer van Friesland' noemen. Zijn pogingen ook het andere gedeelte van Friesland (gebieden in de huidige provincie Friesland) in te nemen liepen echter op niets uit. Een eerste invasie mislukte door het slechte weer en aan zijn tweede veldtocht hield hij uiteindelijk alleen een bruggenhoofd in Friesland over.

Schotse troon

Na de dood van koning Alexander III van Schotland in 1286 wierp Floris zich op als Schots troonpretendent. De betovergrootmoeder van Floris was Ada van Schotland, dochter van de voortijdig overleden kroonprins Hendrik van Schotland. Floris was echter niet de enige. In totaal waren er dertien pretendenten. Ondanks zijn zwakke familieband met Alexander III ging Floris toch naar de vergadering, in Norham op de 10e van de bloeimaand (mei). Hij werd als eerste in de gelegenheid gesteld om zijn recht op de troon te verdedigen. Koning Eduard I van Engeland bleek daarbij geen bondgenoot, maar een rivaal te zijn, die erin slaagde, weliswaar gedeeltelijk en tijdelijk, om Schotland onder Engelse invloed te brengen.

Een andere manier om zijn ambities gestalte te geven blijkt uit zijn streven om Zeeland Bewestenschelde bij zijn grondgebied in te lijven. Dit doel probeerde hij op verschillende manieren te bereiken. Eerst trachtte hij dit met steun van koning Eduard I van Engeland, later met de hulp van de Fransen. Uiteindelijk wist hij het aanzien van Holland enorm te vergroten. Een groot deel van de huidige buitengrenzen van Noord- en Zuid-Holland samen is toen vastgesteld.

Complot

Het ging fout toen Floris zijn Engelse bondgenoot Eduard I in 1296 wegens een conflict over de wolhandel aan de kant zette ten gunste van de Franse bondgenoot Filips IV. Het verhaal gaat dat de Engelse koning enkele ontevreden edelen zou hebben gevraagd hem gevangen te nemen. Tijdens een valkenjacht - volgens sommige geschiedschrijvers bij de Egelshoek[5] - werd Floris gevangengenomen door Gijsbrecht van Amstel, Herman VI van Woerden, Willem van Zaanden,[6] Arent van Benschop, Gerard van Craayenhorst, Willem van Teylingen en Gerard van Velsen. Het nieuws van zijn gevangenneming lekte echter snel uit en onder het volk, waar Floris erg populair was, ontwikkelde zich het plan hem te bevrijden. Gijsbrecht van Amstel was vermoedelijk al op 23 juni uitgeweken naar Brabant en niet op het Muiderslot aanwezig geweest. Ook Herman van Woerden was waarschijnlijk op de fatale dag van de moord niet aanwezig en naar Brabant gevlucht.[7] Toen de edelen met hun gevangene op 27 juni 1296 het Muiderslot verlieten met Va

Gerard van Velsen werd later gepakt, gemarteld en ter dood gebracht. Gijsbrecht van Amstel (de vierde met die naam uit het bekende geslacht van de Heren van Amstel) en Herman van Woerden sleten de rest hun leven als ballingen en verloren al hun bezittingen.
Anno 1296. Dood van Graaf Floris V (Johannes Hinderikus Egenberger, 19e eeuw)
Beeld te Rijnsburg, gemeente Katwijk (Zuid-Holland).

In de Grote of Sint-Laurenskerk in Alkmaar staat een kist met daarbij een plaquette uit de 17e eeuw waarop staat dat de kist de ingewanden bevat van Floris V en dat hij in deze kerk begraven is vóór het hoofdaltaar onder een "wittige steen". Floris V werd door de Naardingers dood aangetroffen, gebalsemd en per schip naar de oude kerk van Alkmaar gebracht, waar hij onder de zerk een tijdelijk graf kreeg. Zijn zoon, Jan I, bracht zijn stoffelijk overschot begin april 1297 na de Slag bij Vronen over naar de abdij van Rijnsburg. De oude kerk van Alkmaar werd in de 15e eeuw vervangen door de Grote Kerk, maar de tombe van Floris bleef bewaard. Het werkelijke graf van de graaf verdween toen de abdijkerk in Rijnsburg in 1574 werd verwoest.[10]

Nalatenschap

De politiek van Floris stond grotendeels in het teken van het vergroten van zijn macht en van zijn dynastieke ambities. Van dat laatste is niet veel terechtgekomen. Bij zijn dood liet hij een minderjarige zoon achter, Jan I van Holland. Deze stierf echter al op 15-jarige leeftijd. Met diens dood kwam een einde aan het Hollandse huis. Voorts had hij alleen onechte kinderen: Witte van Haemstede en Catharina. De graventitel ging naar de graaf van Henegouwen, waardoor Holland voortaan geregeerd werd door Henegouwse heren van het huis Avesnes.

Volgens de historiografie was Floris zeer populair bij het volk, waaraan hij zijn bijnaam 'der keerlen god' dankte. Aan hem wordt, ondanks zijn strijd tegen de Friezen, een relatief vreedzaam regime toegeschreven, naast modernisering van het bestuur, bevordering van de handel, behartiging van de belangen van de boeren ten koste van de adel, en inpoldering van Hollandse wateren.

Na zijn dood vielen de Friezen de 'dwangburchten' aan, die hij had laten bouwen. Onder meer het huis te Wijdenes, veste de Nieuwendoorn en kasteel Medemblik werden bestormd.[11]

Floris' populariteit bij de boeren komt waarschijnlijk voort uit zijn streven andere lokale machthebbers dwars te zitten. Het leven van Floris V is gedetailleerd beschreven door zijn tijdgenoot en biograaf Melis Stoke in zijn Hollandse Rijmkroniek. Dit is de belangrijkste informatiebron over Floris, maar geen geschiedschrijving in de moderne zin des woords. Waarschijnlijk moet de Rijmkroniek als hagiografie opgevat worden, waarin Floris beter naar voren komt dan hij in werkelijkheid was. Dat positieve beeld kwam voort uit de tweede helft 18e eeuw, toen men aan orangistische kant de stadhouder als beschermer van het gewone volk tegen de regenten ging zien. Bilderdijk dichtte in 1788 zijn Floris de Vijfde, waarin de graaf extreem werd opgehemeld. Van verkrachter en onderdrukker der edelen werd Floris een martelaar voor de zaak van de boeren en burgers.[12]

Floris V is meermalen stof geweest voor literaire werken en andere cultuuruitingen. Zijn gewelddadige dood werd door Pieter Corneliszoon Hooft (Geeraerdt van Velsen) en Joost van den Vondel (Gijsbrecht van Aemstel) in toneelstukken gedramatiseerd. Opvallend is dat Floris in Geeraerdt eerder een schurk dan een held is. Volgens sommige bronnen zou Floris de dochter van Van Velsen hebben verkracht. In Hooft's toneelstuk is dit de aanleiding voor de ontvoering van en moord op Floris. De werkelijke oorzaak van het drama zal zijn gang naar Parijs zijn geweest toen hij zich begin januari 1296, met de Franse koning verbond tegen zijn vijanden.[13] In twintigste-eeuwse werken krijgt Floris V wel de heldenrol die hem ook vandaag nog vaak wordt toebedeeld.

Binnenhof
De vader van Floris was begonnen met de bouw van het Binnenhof in Den Haag als paleis bij zijn status als Rooms-Koning, en beoogd keizer. Het Binnenhof is door Floris afgebouwd om zijn dynastieke ambities gestalte te geven. Dit gebouw moest het centrum worden van zijn macht, en er zijn dan ook vele verwijzingen te vinden naar die ambities. Deze verwijzingen bestaan uit symbolen die zijn koninklijke status moesten benadrukken. Ook het kasteel Radboud in Medemblik is in opdracht van Floris V gebouwd.

Floris is getrouwd met Gravin van Holland Beatrix van Vlaanderen in 1269 (religious). Beatrix (dochter van Heer van Dampierre Gwijde III van Dampierre en Mathilde van Béthune) is geboren in 1253 in Brugge; en is gestorven; is begraven op 23 mrt 1296 in 's-Gravenhage. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Gezin/Partner: Anna van Heusden. Anna is geboren in 1255; is gestorven in 1296. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Gezin/Partner: Onbekend. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Huis Avesnes
• Recordnummer: 6015
• Titel: Graaf van Holland en Zeeland

Aantekeningen:

Geboren 1247, overleden te Valencijn op 22 augustus 1304, was als Jan I graaf van Henegouwen van 1280 tot 1304 en als Jan II graaf van Holland en Zeeland van 1299 tot 1304.
Jan was de oudste zoon van Jan van Avesnes (zoon van Margaretha van Constantinopel) en Aleid van Holland (dochter van graaf Floris IV). Zijn vader Jan en Margaretha hadden een lange strijd gevoerd over de verdeling van de goederen van Margaretha. Daaruit volgde dat vader Jan Henegouwen zou erven, maar omdat hij voor Margaretha overleed ging dit recht over op Jan II. Jan II sloot voor alle zekerheid in 1272 een verbond met zijn neef Floris V van Holland, tegen Margaretha. Daarmee werd her verbond van hun vaders voortgezet. Koning Rudolf van het Heilige Roomse Rijk erkende Jans rechten in 1275. In 1277 wees Rudolf Jan bovendien aan als erfgenaam van Floris, indien die kinderloos zou overlijden. In februari 1280 volgde hij Margaretha op in Henegouwen, die het graafschap Vlaanderen reeds in 1278 had afgestaan aan haar zoon uit haar tweede huwelijk, Gwijde van Dampierre.

Jan is getrouwd met Filippa van Luxemburg in 1270 (civil). Filippa is geboren in 1252; is gestorven op 6 apr 1311; is begraven in Valenciennes. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Huis Avesnes
• Recordnummer: 4354
• Titel: Bisschop van Utrecht

Aantekeningen:

Gwijde van Avesnes stamde uit een belangrijk geslacht in het graafschap Henegouwen. Hij was de broer van graaf Jan I van Henegouwen, die tevens (als Jan II) graaf van Holland was. Deze wist Gwijde in 1301 tot bisschop van Utrecht benoemd te krijgen ten koste van Adolf II van Waldeck. Gwijde werd door de aartsbisschop van Keulen in 1302 gewijd. Hij bracht een verzoening tot stand tussen de Lichtenbergers en de Fresingen. In 1304 verzwakte de positie van zijn broer Jan door een offensief van Vlaamse troepen die Holland en het Sticht bezetten. Gwijde werd hierbij gevangengenomen (Slag bij Zierikzee, 20 maart 1304).

In zijn afwezigheid grepen de Fresingen de macht in Utrecht met de steun van de gilden, die hun voorrechten lieten vastleggen in de Gildenbrief van 9 mei 1304. Op 14 september 1305 moest het gilderegime capituleren voor de vrijgelaten bisschop Gwijde, maar de stad behield een hoge mate van autonomie. Het duurde echter nog tot 1309 voordat de bisschop volledig als wereldlijk vorst door de koning werd erkend. In 1311 nam hij deel aan het eerste Concilie van Vienne, en ook daarna was hij veelvuldig buitenlands te vinden.

Gwijde van Avesnes wist goed te schipperen tussen de verschillende partijen in het Sticht en in de stad en bracht zo een evenwicht tot stand. Hij beheerde persoonlijk de bezittingen van de heren van Amstel (Amstelland) en van Woerden (de stad Woerden), en verleende kort na 1300 stadsrechten (exact jaartal onbekend) aan Amsterdam. In 1315 liet hij zijn tweede burggraaf Ghisebrecht Utengoye onthoofden, nadat die rooftochten door het Sticht had georganiseerd. Als vervolg in 1317 nam Gwijde van Avesnes met de zwaarste wapens uit die tijd het machtige Kasteel Ten Goye in. In de nacht daarop overleed hij. Na zijn dood vervielen de lenen definitief aan de graaf van Holland.

In de Domkerk in Utrecht is zijn graftombe in geschonden toestand bewaard gebleven.

Gezin/Partner: Onbekend. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Beroep: Landman
• Referentienummer: Welgeborene
• Recordnummer: 10309

Aantekeningen:

Van der Spek (ook: Van der Speck(e), Verspecke) is een geslacht dat zijn oorsprong vindt in de omgeving Lisse. De naam Van der Specke wordt voor het eerst genoemd in een akte uit 1329, waarin Dirck van der Specke door de Hollandse graaf met een stuk grond wordt beleend.

Uit het Middelnederlands komt het woord spijc: brug van boomstammen, knuppeldam, in een moerassig gebied.
Volgens het Middelnederlands Handwoordenboek van Verdam heeft specke, spicke of spick de betekenis van een uit rijshout, zand, zoden en dergelijke opgeworpen dam, brug of weg in een moerassige streek.
Van zulke dammetjes zullen er vroeger heel wat zijn geweest en deze zullen op een aantal plaatsen ook gediend hebben om uniek naar iemand te verwijzen.

Het geslacht Van der Specke heeft zich vernoemd naar haar bezit: 't Huis ter Specke. Het huis lag in de nabijheid van een belangrijke verkeersader die het noorden van het Graafschap Holland met het zuiden verbond. In de middeleeuwen was er een tamelijk groot aantal adellijke behuizingen te vinden, zoals de aanzienlijke kastelen Egmond, Brederode, Teijlingen en Dever.
Ook kleine edelmanswoningen waren hier te vinden, zonder veel allures en waarschijnlijk slechts eenvoudige stenen huizen. 't Huis ter Specke onder Lisse zal een dergelijke woning zijn geweest. Het huis ontleende zijn naam aan "die Specken", het met wilgen overdekte drassige land dat het huis omringd.

't Huis ter Specke wordt voor het eerst vermeld in 1343

De eerdergenoemde Dirck (Willemsz) van der Specke (ook Verspecke) zegelde als schepen en schout te Haarlem met een wapen gelijk aan de familie Van Teylingen, dat gebaseerd was op het wapen van de Graven van Holland maar dan voorzien van een barensteel. Dit duidt op afkomst via bastaardij van de graven van Holland. Ook het feit dat Dirck en zijn gelijknamige zoon Dirck de hoge functie van schout vervulden kan een aanwijzing zijn. Voorts is de stamvader Willem, soms met zijn zoon Dirck, vermeld van 1329-1343 in diverse belenings- en overdrachtsakten.

GENEALOGIE VAN HET MIDDELEEUWSE WELGEBOREN GESLACHT VAN DER SPECK Door DRS. F.J.W. VAN KAN Op de vruchtbare geestgrond aan de rand van de duinen, in de nabijheid van de belangrijke verkeersader die het noorden van het graafschap Holland met het zuiden verbond, was in de middeleeuwen een tamelijk groot aantal adellijke behuizingen te vinden, zoals de aanzienlijke kastelen Egmond, Brederode, Teijlingen en Dever. Niet alleen kastelen zoals we ze tegenwoordig nog kennen, gerestaureerd dan wel als ruïne, ook kleine edelmanswoningen waren hier te vinden, zonder veel allures en waarschijnlijk slechts eenvoudige stenen huizen. Een daarvan zal Ter Specke onder Lisse zijn geweest, dat zijn naam ontleende aan "die Specken", het omringende met wilgen overdekte drassige land. Het huis Ter Specke wordt voor het eerst vermeld in 1343. Het geslacht Van der Specke, dat zich naar zijn bezit noemde, komt in de bronnen voor vanaf 1325. Afgaande op het wapen dat de familie voerde - een rode leeuw op een veld van goud met

Hij verkocht met grafelijke toestemming op 19-10-1325 6 morgenleenland in het ambacht Alkemade ten vrij eigen aan Jan van Polanen,droeg t.b.v. zijn zoon Dirk 2 morgen land te Lisse op aan de graaf(13-5-1329), vermeld als belender te Oegstgeest 24-6-1331, hield landin lijfhuur van de graaf te Abdissenbroek onder Lisse 1343/4, mogelijkverwant aan Femmense van der Specken te Lisse en huurster van gras vande grafelijkheid 1342/3
Woont te Lisse, met zijn zoon Dirk 1333/4 beboet wegens vechten.

Gezin/Partner: Onbekend. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 13819

Aantekeningen:

Jan werd direct na zijn geboorte verloofd met Elisabeth, de dochter van Eduard I van Engeland aan wiens hof hij ook vanaf 1291 werd opgevoed. Na de dood van zijn vader, in 1296, waarin ook Eduard I een grote rol speelde, aarzelde de koning om hem terug te sturen naar Holland. Hij liet een aantal Engelsgezinde edelen naar Engeland komen, onder wie Jan III van Renesse en Wolfert I van Borselen. Op 7 januari 1297 huwde Jan Elisabeth van Rhuddlan, dochter van de Engelse koning, en mocht hij eind januari, evenwel zonder zijn vrouw, naar Holland terugkeren, onder de belofte dat hij zich hield aan de door de koning toegevoegde raadslieden. Bijna een jaar later, op 10 november 1297, kon hij zijn vrouw in Zeeland ophalen.

In eerste instantie stond de jonge graaf geheel onder invloed van Jan van Renesse. Op 30 april 1297 droeg Jan I, na een machtsstrijd tussen de twee raadsheren, echter het bestuur over aan Wolfert I van Borselen, tot aan zijn vijftiende verjaardag. Na een conflict met het stadsbestuur van Dordrecht werd Van Borselen op 1 augustus 1299 in Delft vermoord. Hierna benoemden de steden Jan van Avesnes, graaf van Henegouwen, als regent en op 27 oktober 1299 droeg Jan I de regering voor een periode van vijf jaar aan hem over. Twee weken later stierf Jan aan dysenterie, vijftien jaar oud, en met hem stierf ook het Hollandse Huis uit.

Omdat hij geen directe troonopvolgers had, ging het graafschap naar Jan van Avesnes, graaf van Henegouwen (als Jan II van Holland en Zeeland), zoon van zijn oudtante, Aleid van Holland. Dit was de grondslag voor een personele unie tussen het graafschap Holland en het graafschap Henegouwen, die tot na de Beierse Tijd zou duren. Elisabeth keerde in de zomer van 1300 naar Engeland terug. Pas in 1309 werd een regeling getroffen voor de uitbetaling van haar weduwengoed

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• CREA: 20 jan 2023

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• CREA: 20 jan 2023

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• CREA: 20 jan 2023

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• CREA: 20 jan 2023

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• CREA: 20 jan 2023

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 13814

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• CREA: 20 jan 2023

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• CREA: 20 jan 2023

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• CREA: 20 jan 2023

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 13818

Gezin/Partner: Alfons van Engeland. Alfons is geboren in 1273; is gestorven in 1284. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 13822

Aantekeningen:

Witte van Haemstede (1280/1282 - tussen 16 januari en 26 december 1321) was een bastaardzoon van graaf Floris V van Holland. Hij werd een bekende figuur als de redder van het graafschap Holland toen hij in 1304 in de nabijheid van Haarlem een Vlaams leger zou hebben verslagen. De laatste jaren zijn er echter grote twijfels ontstaan of deze zogenaamde Slag bij Manpad wel heeft plaatsgevonden.

Witte van Haemstede werd ca. 1281 geboren als bastaardzoon van Floris V. Het kerkelijk recht bepaalde dat buitenechtelijke kinderen niet konden worden erkend. Witte groeide op als de Witte van Heusden. Maar toen zijn vader in 1296 werd vermoord, kreeg hij van zijn halfbroer Jan I, die Floris V als graaf van Holland was opgevolgd, de heerlijkheid Haamstede in leen. Vanaf die tijd werd hij de Witte van Haemstede genoemd. Sommige bronnen noemen hem ook wel Witte van Holland, maar die benaming was niet correct. Haamstede ligt op het eiland Schouwen-Duiveland in het vroegere graafschap Zeeland. In 1299 nam hij deel aan het beleg van Dordrecht, waarbij hij het kasteel van Putten bezette. Hij overleed in 1321.

In 1304 trok Gwijde van Namen met een Vlaams leger op naar Zeeland. Witte was in Zierikzee en vluchtte over zee naar Zandvoort. Terwijl de Vlamingen oprukten en Delft bedreigden, wist hij een leger van poorters en boeren te mobiliseren. Volgens de legende plantte hij zijn vaandel op de top van De Blinkert bij Haarlem; hij wist met zijn leger de Vlamingen op de vlucht te jagen

Vondel en Van Lennep
Witte van Haemstede speelt in de Gijsbrecht van Aemstel van Vondel een minder fraaie rol. In het vijfde en laatste bedrijf verkracht hij Klaeris van Velzen, moeder-overste van het Klaerissenklooster en vermoordt bisschop Gozewijn.
In 1817 liet Jacob van Lennep, naast het Huis te Manpad een gedenkteken plaatsten, De Naald, waarop Witte van Haemstede wordt genoemd als de overwinnaar in de Slag aan het Manpad

Witte trouwde met zijn achternicht (ze waren verwant in de zesde graad) Agnes van der Sluis, dochter van Arnold van der Sluijs en diens tweede vrouw Agnes van der Lecke (dochter van Hendrik II van der Lecke, raad van Holland). Drie zoons worden genoemd in naslagwerken.[1]

Floris I of Frederik van Haemstede (ca. 1301 - Staveren, 27 september 1345): belangrijke hoveling van Willem IV van Holland, verkreeg functies en grote bezittingen in Zeeland, en verkreeg via zijn vrouw bezittingen van het huis Persijn in het Kennemerland en het Waterland. Nam deel aan verschillende oorlogen van Willem en sneuvelde samen met hem bij Staveren.
Arnoud van Haemstede, genoemd als heer van Moermont, werd in 1348 waarschijnlijk vermoord door Wolfert III van Borselen.
Jan van Haemstede, wordt genoemd in 1348.
Gui of Gwijde van Haemstede, die ook bij de Slag van Warns zou zijn gesneuveld in 1345.

Enkele andere afstammelingen van Witte zijn:

Jan II van Haemstede (ca. 1340 - voor 24 mei 1386): vocht een vete uit met Wolfert III van Borselen naar aanleiding van de moord op Arnoud van Haemstede. Uiteindelijk kocht Wolfert de familie van Haemstede af. Jan koos daarna de Hoekse kant en werd verbannen maar kreeg vier jaar later (tegen betaling) zijn functies en bezittingen weer terug.
Arend II van Haemstede (1372 - 12 april 1433): dijkgraaf van Zuid-Beveland beoosten Yerseke, rentmeester van Zeeland beoosten Schelde, baljuw van Middelburg, baljuw van Brouwershaven.

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 13823

Catharina is getrouwd met Zweder I van Montfoort op 21 apr 1301 (religious). Zweder en is gestorven. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• CREA: 20 jan 2023

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 13826

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• CREA: 20 jan 2023

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• CREA: 20 jan 2023

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 13829

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Huis Holland
• Recordnummer: 6017
• Titel: Graaf van Holland en Zeeland

Aantekeningen:

Voordat hij zijn vader opvolgde nam hij als zeventienjarige deel aan de Slag bij Zierikzee in 1304 tegen het graafschap Vlaanderen.Hij volgde in 1304 zijn vader, graaf Jan II van Avesnes, op als graaf van Henegouwen, Holland en Zeeland en zette de strijd met de Vlaamse erfvijanden met wisselende hevigheid voort tot de Vrede van Parijs (6 maart 1323), waarbij de graaf van Vlaanderen van alle leenheerschappij over Zeeland ten westen van de Schelde afzag. Inmiddels had hij zich weten op te werpen tot de feitelijke meester in het Sticht Utrecht, terwijl hij verderging met zijn macht over Friesland uit te breiden.Willem was legeraanvoerder van het Franse leger tijdens de Slag bij Kassel in 1328. Het Franse leger versloeg de Vlamingen onder Nicolaas Zannekin toen zij rebelleerden tegen hun graaf Lodewijk I van Nevers.Onder de vorsten van de Nederlanden gold Willem als de invloedrijkste bondgenoot, door huwelijksallianties of op andere wijze. Zo wordt hij wel de schoonvader vanEuropa genoemd. Lodewi
Willem huwde op 19 mei 1305 met Johanna van Valois, dochter van Karel van Valois (Zie Capetingers nr. 18) en een zuster van koning Filips VI van Frankrijk. Na Willems dood trad Johanna in het klooster te Fontenelle, waar zij in 1342 overleed.

Willem is getrouwd met Johanna van Valois op 19 mei 1305 (civil). Johanna en is gestorven. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Huis Henegouwen
• Recordnummer: 4347

Aantekeningen:

Geboorte:
Bastaarddochter

Maria is getrouwd met Heer van Stoutenburg Arnold van IJsselstein na 6 jan 1309 (civil). Arnold (zoon van Gijsbrecht van Amstel (IJsselstein) en Bertha van Heukelom) is geboren in 1287; en is gestorven; is begraven na 12 feb 1363 in Sint Nicolaaskerk, IJsselstein, Utrecht, Utrecht, Holland. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Welgeborene
• Recordnummer: 10306
• Vermelding: van 1 mei 1353; Schout van Lisse
• Vermelding: van 9 mrt 1355; Schepen van Haarlem
• Vermelding: van 10 feb 1356; Schepen van Haarlem
• Vermelding: van 21 jul 1357; Schout Van Noordwijkerhout
• Vermelding: van 22 nov 1357; Schout van Haarlem

Aantekeningen:

Geboren circa 1310 te Lisse, overleden voor 24 oktober 1372. Dirck werd na opdracht van zijn vader beleend met twee morgen land te Lisse, Na opdracht door Floris Symonsz van der Specke ontvind hij op 1 september 1345 diens leengoed "Ter Specke". Vermeld als schout van Lisse 1 mei 1353, schepen van Haarlem 9 maart 1355 en 10 febr. 1356, was 21 juli 1357 schout van Noordwijkerhout. Werd 22 november 1357 door de graaf aangesteld tot schout van Haarlem, op welk ambt hij de graaf 200 Franse schilden leende, die hij aan zijn voorganger Willem van Zaenden betaalde
Had reeds eerder banden met Haarlem: 8 november 1346 werd Dirk, die toen gevangen zat in het Leidse Gravensteen, door Haarlemse poorters bevrijd. Op 5 maart 1348 tochtte hij zijn vrouw aan de mindere helft van Ter Specke c.a. Dirk werd beleend met 2 morgen land te Lisse; na opdracht door Floris Symonsz. van der Specke ontving hij 4 sept. 1345 diens leengoed (Ter Specke) 13 november 1345: Jan, heer van Egmond en Dirk van Brederode, ridders, betuigen de overdracht d.d. 4 september 1345 door Floris van der Spek Simonsz. van diens goed aan Dirk van der Spek, LRK 49.fo.16. Hij kocht 1342-45 regelmatig hout van de grafelijkheid; had land in Iijfhuur van de graaf te Abdissenbroek (vermeld ca. 1350-63). Verkocht 22 mei 1359 een rente van 31 schellingen aan de abdij van Egmond, gevestigd op een huis te Haarlem; een der belenders was Dirk zelf Toen in 1364 of 1365 een zoen tot stand kwam tussen de partijen betrokken bij de dood van Willem Heynenz., werd nadrukkelijk vermeld dat de kwesties waar Dirk van der Spe
http://home.kpn.nl/janpaulvanderspek/

Vermelding:
Werd 22 Nov. 1357 Door De Graaf Aangesteld Tot Schout Van Haarlem

Dirck is getrouwd met Bartrarde Arnoutsdr van Waterlant op 5 mrt 1348 (civil). Bartrarde is gedoopt in 1325; is gestorven vóór 1365. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Huis Holland
• Recordnummer: 3464

Aantekeningen:

Joanna van Henegouwen was een hertogin van Jülich (Gulik) door huwelijk met Willem V, hertog van Jülich.
Ze was de derde dochter van Willem I, graaf van Henegouwen en Joanna van Valois.
Ze was een jongere zus van Philippa van Henegouwen, koningin van Engeland en Margaret II van Henegouwen.

Johanna is getrouwd met Graaf van Gulik Willem VI van Gulik op 26 feb 1324 (religious) in Keulen. Willem (zoon van Graaf van Gulik Gerard VII van Gulik en NN van Kessel) is geboren in 1299; en is gestorven; is begraven op 26 feb 1361 in Nideggen. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 3463

Aantekeningen:

Ze staat bekend als de opdrachtgeefster van de graftombe van de heren van IJsselstein, het grafmonument voor haar ouders en grootouders in de Sint-Nicolaaskerk in IJsselstein.

20.5.1330: Gijsbert, heer van IJsselstein, Arnold van IJsselstein, ridder, en Jan van Egmond, maken huwelijkse voorwaarden tussen de laatste en jonkvrouwe Guyotte, dochter van heer Arnold van IJsselstein .
20.5.1330: Willem, graaf van Holland, belooft in aansluiting op de brief van 6.1.1309 (zie aldaar), jonkvrouwe Guyotte, gehuwd met Jan van Egmond, in het bezit te stellen van het huis te IJsselstein, indien heer Arnold van IJsselstein geen zoons nalaat .
21.9.1347: Guyotte, vrouwe van Egmond, beleent Hendrik van Harmelen met al het goed dat hij hield van haar moeder, vrouwe van IJsselstein.
5.4.1363: Johannes Wijnt, notaris, geeft op verzoek van heer Jan van Egmond en IJsselstein transsumpt van de brieven d.d. 14.8.1311, 18.10.1343, 28.10.1343 en 28.6.1347.
11.6.1364: Deken en kapittel van Oudmunster te Utrecht geven aan heer Jan, heer van Egmond en IJsselstein, en vrouwe Guyotte zijn vrouw, gedurende haar leven het gerecht, cijns en grote en kleine tienden in de Achtersloot in pacht.
12.9.1364: Albrecht, hertog van Beieren, ruwaard van Holland, beleent vrouwe Guyotte, vrouwe van IJsselstein en Egmond, zijn nicht, met alwat haar vader, heer van IJsselstein, van de grafelijkheid van Holland in leen hield.
Uit dit huwelijk o.m. een dochter Berte van Egmond, waarvoor op 6.7.1371 huwelijkse voorwaarden werden opgesteld, m.b.t. tot haar huwelijk met Gerrit van Culemborg. De borgen daarbij waren o.m.: heer Gijsbert van IJsselstein, heer Otto van Leijenberg, Willem van Egmond, Jan van Almelo, Jan van den Vliet en Elias van Woudenberg .

Guyote is getrouwd met Heer van IJsselstein Jan I van Egmont op 20 mei 1330 (civil). Jan (zoon van Heer van Egmont (20e) Wouter II van Egmont en Beatrijs van Doortoge van Brederode) is geboren vóór 1310; is gestorven op 28 dec 1369; is begraven in Sint Nicolaaskerk, IJsselstein, Utrecht, Utrecht, Holland. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Welgeborene
• Recordnummer: 10304

Aantekeningen:

Geboren te Lisse circa 1340, overleden voor 8 mei 1418, bezitter van Ter Specke. Werd 4 juli 1378 Leids poorter, met Gheret Heerman als borg, voor 40 pond. Vermeld als schout van Lisse 12 jan.-29 nov. 1394, schepen van Leiden 1394-95, 1395-96, burgemeester 1398-99, kerkmeester van de St. Pieterskerk 1400-1401. Aangesteld tot boter- en kaaskoper in de Friese oorlog 1398. Rentmeester van Kennemerland en Westfriesland sedert 15 september 1403 in de plaats van Bertelmeeus van Raephorst enzolang het deze goeddunkte. Hij verloor in 1410 zijn Leidse poorterschap, daar hij reeds langer dan vijf jaar buiten de stad verbleef, hij zal waarschijnlijk naar Ter Specke zijn teruggekeerd.
Vermeld als veehandelaar 24 aug. 1396, 2 febr. 1402 en 3-24 aug. 1404. Hij pachtte in 1398-99 de Leidse hopaccijns. Hij leende de stad Leiden geld voor de krijgstocht tegen de Friezen (terugontvangen 1398-99). Met Dirk van den Bossche leverde hij 1403-04 kalk aan de St. Pieterskerk. Zijn huis te Leiden werd 15 juni 1410 voor 275 nobel verkocht, van de opbrengst werd een aantal hoge pandrentes ingelost. Beleend met 2 morgen te Lisse 24 okt. 1372, [LRK 50 fol. 129v nr. 841, bew. J.C.Kort] verhief dit leen en "die Specken" (9 morgen land) in 1390 met ledige hand; die Specken ontving hij 12 dec. 1400 als onversterfelijk erfleen, tevens werden hem genoemde 2 morgen ten vrij eigen gegeven en kocht hij van de graaf 2 hond land gelegen aan de Horenbrugge en 2 hond land genaamd Butterscamptgen, beide gelegen te Lisse aan het (Haarlemmer)meer.Dirk kocht 27 febr. 1395 een gedeelte van het veenland tussen Zegwaard en Zevenhuizen dat Floris Gijsbrechtsz. verbeurde, van de graaf. Voor deaanleg van de nieuwe weg

Hij pachtte in 1398-99 de Leidse hopaccijns, leende Leiden geld voorde krijgstocht tegen de Friezen, leverde 1403/4 kalk aan de St.Pieterskerk, beleend met 2 morgen te Lisse 1372, verhief dit leen en"die Specken" (9 morgen land) in 1390 met ledige hand, die Speckenontving hij 12-12-1400 als onversterfelijk erfleen, tevens werden hemgenoemde 2 morgen ten vrij eigen gegeven en kocht hij van de graaf 2hond land gelegen aan de Horenbrugge en 2 hond land genaamdButterscamptgen, beide gelegente Lisse aan het (Haarlemmer)meer, kocht27-2-1395 een gedeelte van het veenland tussen Zegwaard en Zevenhuizendat Floris Gijsbrechtsz verbeurde, voor de aanleg van de nieuwe wegvan Leiden naar Oegstgeest (de huidige Steenstraat) moest Dirk in 1395land afstaan, died before 8 May 1418, Dirk VAN DER SPECKE, overledenvóór 08-05-1418.
Veehandelaar (1396). Poorter van Leiden (1378-1410). Schout van Lisse(1394). Schepen van Leiden (1394-1395, 1395-1396). Burgemeester vanLeiden (1398-1399). Kerkmeester van de Sint Pieterskerk te Leiden(1400-1401). Aangesteld tot boter- en kaaskoperin de Friese Oorlog(1398). Rentmeester van Kennemerland en West-Friesland (1403).Eigenaar van het huis Ter Specke. Leenman van Holland (1372).,occupation: veehandelaar.

Beroep:
Beroep: in Bezitter Van Ter Specke, Op 4-7-1378 Leids Poorter Met Gheret Heermanals Borg, Schout Van Lisse 12 Jan.-29 Nov. 1394, Schepen Van Leiden 1394-95, 1395-96, Burgemeester 1398-99, Kerkmeester Van De St. Pieterskerk 1400-1401, Boter-en Kaaskoper In De Friese Oorlog 1398, Rentmeester Van Kennemerland en Westfriesland In De Plaats Van Bertelmeeus Van Raephorst en Zolang Het Deze Goeddunkte, Veehandelaar/.

Gezin/Partner: Nn Willem (Gielis) Luutgardensdr. Nn is geboren vóór 1397; is gestorven vóór 1485. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Huis Gulik
• Recordnummer: 3471

Aantekeningen:

Willem II van Gulik (ca. 1327 – 13 december 1393) was de tweede Hertog van Gulik en de zevende Willem uit het huis Gulik. Hij was een zoon van Willem VI van Gulik en Johanna van Holland-Henegouwen.

Willem’s vader regeerde eerst als graaf Willem VI en later als hertog Willem I van Gulik. Vanaf 1343 voerden zij samen de hertogelijke titel. Hij lag vaak overhoop met zijn vader en sloot hem zelfs op in gevangenschap tussen 1349-1351. Willem eistevele jaren de graafschappen Holland en Zeeland op, maar faalde in deze strijd tegenover het huis Wittelsbach. Willem volgde zijn vader in 1361 op, zijn oudere broer Gerard was in 1360 tussentijds overleden. Willem participeerde in de Gelderse Broederstrijd (1351-1360) tussen zijn zwagers Reinoud en Eduard voor de controle over hethertogdom Gelre, hierbij steunde hij Eduard. Hij nam deel aan de Slag bij Baesweiler in 1371, waar zijn zwager Eduard dodelijk gewond raakte en hij Wenceslaus I van Luxemburg gevangen nam. Zijn andere zwager Reinoud III overleed ook hetzelfde jaar zonder erfgenamen, waarna de Eerste Gelderse Successieoorlog ontstond tussen Willem met zijn vrouw Maria (zij was de jongste zus van Reinoud III en Eduard) en Maria’s zuster Mechteld v

Bij de belening van zijn minderjarige zoon in 1372 als hertog van Gelre en graaf van Zutphen werd hij benoemd als voogd. Hij zou dat blijven tot de herbelening in 1377 van de inmiddels meerderjarige, veertienjarige, Willem I/III.
Tijdens diverse gevechten verloor hij onder meer Kaiserswerth en Zülpich, maar won Monschau (Montjoie), Randerath en Linnich. Hij verkocht in 1358 Zichem aan Reinoud I van Schoonvorst voor 70.000 goudmunten.

Op Willem II is een ererede opgenomen in de reeks van het wapenboek Gelre. Ereredes zijn korte gedichten waarin de heraut een overzicht geeft van de eervolle wapenfeiten van tijdens het leven van een ridder met afbeelding van zijn wapen.

Willem is getrouwd met Maria van Gelre in dec 1362 (civil). Maria (dochter van Graaf van Gelre Reinoud II van Gelre en Sophia Berthout) is geboren in 1328; is gestorven in nov 1397. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Huis Egmont
• Recordnummer: 4350

Aantekeningen:

Arend heer van Egmond, Heer van Egmond en IJsselstein, geboren circa 1340, overleden op 09-04-1409, begraven in Klooster IJsselstein, raadsheer van Albrecht van Beieren vanaf 1372, aanhanger der Kabeljauwen, verwierf 11 augustus 1398 de heerlijkheden van Ameland en het Bilt in leen (zie van Mieris, III, 686), voerde in 1400 het bevel over de Hollandse troepen die naar Friesland togen, doch stond bij de Hoekse Graaf Willem VI niet in de gunst. Gehuwd met Jolanda gravin van Leiningen, overleden op 24-04-1434, begraven te Domin.klooster Den Haag, dochter van Frederik en Johanna van Gulik.

Gezin/Partner: Gravin van Leiningen Jolanda van Leiningen Dagsburg. Jolanda (dochter van Graaf van Leiningen Frederik VII van Leiningen Dagsburg en Jolanda van Gulik Bergheim) is geboren in 1352; en is gestorven; is begraven op 24 apr 1434 in Kloosterkerk, 's-Gravenhage, 's-Gravenhage, Zuid Holland, Holland. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Welgeborene
• Recordnummer: 10302

Aantekeningen:

Beleend met "die Specken" en twee morgen daarbij op 8 mei 1418.Hij was Leids poorter, was aan Kabeljauwse zijde in 1419 betrokken bij ongeregeldheden in die stad. Maakte als man van Jan van Beieren metandere edelen op 11 september 1420 deel uit van de vierschaar van Kennermerland die te Haarlem vonniste. In 1424 vermeld onder de"welgeborenen" te Lisse, die hun krijgsdienst afkochten.
Hij verkocht op 16 maart 1413 een huis en erf aan de Breestraat in Leiden aan Jonge Heinric Harmanszn. voor een jaarlijkse rente van 10Sch. met de houde.

Beroep:
Beroep: in Poorter Van Leiden (1419). Leenman Van Holland (1418). Lid Van Devierschaar Te Kennemerland (1420). Welgeborene Van Lisse (1424)/.

Gezin/Partner: N.N.. N.N. en is gestorven. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Huis Gulik
• Recordnummer: 4345

Aantekeningen:

Doordat haar broers en haar ooms en tantes langs moederzijde overleden waren, werd zij de erfgename van Gelre.
Haar kleinzoon Arnold van Egmont volgde haar broer Reinoud op als hertog van Gelre.

Overleden:
Of 1394

Johanna is getrouwd met Heer van Arkel, Bar-Pierrepont en Mechelen Jan V van Arkel op 18 okt 1376 (civil). Jan (zoon van Heer van Arkel Otto van Arkel en vrouwe van Pierrepont Elisabeth de Bar-Pierrepont) is gedoopt op 11 sep 1362 in Grote Kerk, Gorinchem, Gorinchem, Zuid Holland, Holland; en is gestorven; is begraven op 25 aug 1428 in Leerdam. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Vermelding: Ambachtsheer van Breul
• Vermelding: Ambachtsheer van Hoogeveen
• Vermelding: Jan met de bellen
• Vermelding: Voogd van Gelre
• Referentienummer: Huis Egmont
• Recordnummer: 4267

Aantekeningen:

Jan II heer van Egmond (alias: met de Bellen), geboren circa 1385, overleden op 04-01-1451, begraven te Egmond a/d Hoef (voor beschrijving van grafsteen zie Bloys en Belonje – Kerken NH Deel III blz. 22), volgde in 1409 zijn vader als Heer van Egmond op. Droeg in de oorlog een gordel met zilveren bellen, kwam in conflict met Graaf Willem VI, later met Jacoba van Beieren, zijn slot IJsselstein werd geslecht in 1417. Hij diende de elect in Holland en werd na 1423 regent voor zijn zoon in het hertogdom Gelre, verwierf de heerlijkheid Leerdam in pand, bereikte in 1439 dat zijn heerlijkheid Egmond van het klooster werd afgescheiden. Gehuwd op 24-06-1409 met Maria van Arkel, overleden op 19-07-1415, dochter van Jan V heer van Arkel en Johanna van Gulik.

Hij was een zoon van Arend van Egmont en Yolanda van Leiningen. Jan wordt voor het eerst vermeld in 1405, als hij wordt gevraagd voor een bijeenkomst in Hagestein. Hij volgt zijn vader op in 1409 als heer van Egmont. Jan II van Egmont werd ook wel Jan met de bellen genaamd, wat sloeg op de belletjes op zijn harnas. De man was een vurige Kabeljauw en dus een vijand van Willem VI en Jacoba van Beieren. Hij verloor zijn landgoederen in de Arkelse oorlog en maakte zich na de dood van Willem VI meester van IJsselstein.In het voorjaar van 1417 verraste Jacoba van Beieren met behulp van Hollandse en Stichtse troepen hem, met het beleg van IJsselstein. Na een kort beleg werd bij het verdrag bepaald dat alle muren en poorten geslecht moesten worden en de komende 13 jaren geen ommuuringen mochten worden gebouwd en daarbij moest Jan II van Egmont de gravin Jacoba erkennen onder vernederende voorwaarden. Jan II is daarna naar Brabant gevlucht, waar hij met mede Kabeljauwse ballingen in hetnajaar het beleg van Gor

Jan is getrouwd met Maria van Arkel op 24 jun 1409 (civil). Maria (dochter van Heer van Arkel, Bar-Pierrepont en Mechelen Jan V van Arkel en Johanna van Gulik) is geboren in 1389 in Arkel; en is gestorven; is begraven op 18 jul 1415 in Sint Nicolaaskerk, IJsselstein, Utrecht, Utrecht, Holland. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 10349

Aantekeningen:

geboren omstreeks 1405, overleden na 24 oktober 1475. Haar zoon Joest ontving na de dood van Symon Vrederic van der Specke diens vicarie. Yeves nageslacht voerde de naam "Van der Speck" en bezat de collatie van de genoemde vicarie. Tot hen behoorde Vranc Matthijszn van der Speck, in 1568-1572 verwikkeld in een proces rond landbezit van de vicarie in de St Pancreaskerk te Leiden, waarvan hij collator was. Ook Pieter Gerritszn van der Speck, deken van het Leidse timmermansgilde en stichter van het "St. Pietershofje" te Leiden (1645) stamt uit deze familie. Gehuwd met Vranck Pieterszn. Timmerman, overleden na 18 juni 1477.

Gezin/Partner: Vranck Pietersz. Vranck en is gestorven. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 3483

Aantekeningen:

Zijn weduwe Aef verkocht op die datum aan haar zwager, Mr Symon Vrederic, drie stukken land te Lisse: Avencampgen, Buttermanscampe en Horenbregge, alsmede 6 akkers aldaar en een rente van 10 sch. op een huis in Leiden

Gezin/Partner: Aef. Aef en is gestorven. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 10300
• Vermelding: van 1478; Gezworene van Rijswijk

Aantekeningen:

Hij bewoonde op 7 juli 1478 een huis te Rijswijk afkomstig van zijn broer Jacob. Van de bijbehorende 13 morgen land bezat hij 1/4 deel, die hij van Jacob zal hebben geërfd. Dirck Dirckxsz. van der Speck, de Oude, is in februari 1501 gestorven, nadat hij de kerk tot memorie van hem en zijn vrouwen Lijsbeth en Aechte een jaarrente van 1½ pond Hollands had vermaakt .. de kerkmeesters .. Dirck Dirckxsz. van der Speck, de Jonge enz. [KA Rijswijk inv. 518 fo. 11, reg. 74]

Gezin/Partner: Lijstbeth N.N.. Lijstbeth en is gestorven. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 10328

Aantekeningen:

Bewoont de hofstede "Sculenborgh" (niet in eigendom). Pacht 13 1/2 hond van de kerk te Rijswijk, belenders: west, Jan Ruijchrock, oost, Jan van der Leck, zuid, Bredeweg en noord, de Haagwetering. Hij vestigde op 26 december 1515, Sinte Stevensdach) voor zichzelf en voor zijn vrouw Neeltjen een jaarlijkse memorie, waarvoor hij aan de kerkmeesters elf pond hollands betaalde [KA Rijswijk inv. 519 fol. 29 reg. 123]

(transscriptie Jan Paul van der Spek)

In tjaer vijftienhondert en[de] vijftien up Sinte Stevensdach [26 december] soe is ghecomen in den pastoer meester Zijbra[n]t Willemsz. en[de] bij ons kerckmeesters Adam Ja[n]sz. Jan Dirckxz. en[de] Jan Pietersz. up te[n] Hil, Willem Dirckxz. van der Speck en[de] heeft gheordineert ende ghemaeckt een ewyghe memorie voir hem selven en[de] Neeltien zij[n] huysvrouwe te weten dat wij kerckmeesters voir ons en[de] onsen nacomelinghers sellen laten zinghen t´onsen goedshuyse een vigelie va[n] drie lessen up Sinte Willibrordusdach [7 november] settende ten grave voir hem beyden drie kaerssen en[de] gheven den pastoer voir zij[n] memorie-penning twee scellingen den coster eenen scelling en[de] die ghilde-priester een groten en[de] voir deze memorie hebben wij kerkmeesters voirnoemt onfa[n]gen va[n] den selfen Wille[m] Dirckxz. voirnoemt die su[m]me van elf ponden Hollants hier bij waren Arent Huygez. Jan Huygez. ant Kerkhof wone[n]de en[de] Andries Willems van d[er] Speckx zone ten daghe en[de] jare als bov

Gezin/Partner: Neeltgen N.N.. Neeltgen is gestorven na 1515. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 3491

Aantekeningen:

Baljuw van Noordwijk en rentmeester van Teijlingen (vermeld 17 februari 1428). Moest na aanvankelijke weigering toch bijdragen in de bede met de welgeborenen van Lisse (uitspraak van het Hof van Holland van 26 okt. 1435). Had onenigheid met Jan van den Bergen betreffende het klerkambt van de houtvesterij van de Haarlemmerhout (18 en 25 jan. 1436, aard van het conflict onbekend). Jacob werd 26 jan 1457 Leids poorter, met Jan van Leyden als borg. Maakte deel uit van de ridderschap en edelen door wie Karel de Stoute 21 juli 1468 werd ingehuldigd. Overleden voor 18 juni l477

Gehuwd met Kerstyne Willemsdr. van OEGSTGEEST, die hij 10 juni 1476 de helft van zijn leengoederen in lijftocht gaf. [LRK.118c.Zd.Holland.fo.28v] (zij tr.(2) voor 26 juni 1478 Daniel van Alphen Roelofsz.). Jacob werd 22 okt. 1410 beleend met "die Volghelegge" (3 morgen land) aan de Papenweg onder Voorschoten, na opdracht door Heynric Bokel (opnieuw beleend 17 februari 1421, 24 november 1429 en 10 april 1439 door resp. Jan van Beieren, Jacoba van Beieren en Philips de Goede). [bron: J.C.Kort.Grafelijke lenen in Rijnland. 1222-1650 in O.V. 401 (1990) p 122; LRK 53 fo.63v; 56.fo.19; 62.fo.20; 62.fo.109; 114.fo.118v.] Beleend met die Specken c.a. 13 juni 1430; huurde van het klooster Leeuwenhorst m.i.v. 1435 een half hond geestland te Lisse, gedurende tien jaar. Jacob kreeg 26 jan.1462 grafelijke toestemming om in een stuk weiland bij zijn woonhuis te Lisse (ongeveer 6 morgen) konijnen te houden, ter proviandering van zijn keuken, behoudens het grafelijk recht op de konijnenvangst. Onder Rijswijk bezat Ja

Ridder of Welgeboren

bron: Janse, Antheun. Ridderschap in Holland, Verloren Hilversum (2001)

In de vijftiende eeuw moest het Hof van Holland meer dan eens uitspraak doen in een conflict tussen een welgeborene die meende tot de ridderschap te behoren en zijn dorpsgenoten die dat ontkenden. Het ging daarbij uiteraard steeds om edelen die zich met hun levensstijl in de ´gevarenzone´ bevonden. De heren van Egmond en Brederode hoefden hun adellijke levenstijl niet voor het Hof aan te tonen; die was voor iedereen duidelijk. Er waren echter genoeg edelen die maar net voldeden aan de vereisten en bij de minste of geringste gelegenheid door hun dorpsgenoten werden aangeklaagd. De stukken die we over deze zaken in het archief van het Hof van Holland aantreffen, bieden belangrijke informatie over de vraag naar de ondergrens van de ridderschap. Helaas was voor tijdgenoten zoveel vanzelfsprekend dat maar zelen expliciet over de bijzonderheden van de levensstijl werd uitgeweid. We moeten het dan doen met een ´kale´ uitspraak, zonder details over overwegingen en argumenten. Ook in die gevallen kunnen we

Een voorbeeld is de zaak van Jacob van der Spek uit Lisse. Zijn voorgeslacht stamde waarschijnlijk uit de heren van Teilingen. Jacob bewoonde het huis Ter Specke in Lisse. Zijn overgrootvader was actief geweest in het Haarlemse stadsbestuur, zijn grootvader Dirk (1394-1413) vervulde diverse bestuursfuncties in Leiden. In 1435 verschenen vijf welgeboren mannen uit Lisse voor de Hollandse raad met een klacht over Jacob. Aanvankelijk had Jacob er geen punt van gemaakt in de bede mee te betalen met de welgeborenen. Sterker nog, volgens een verklaring van het vijftal was Jacob in 1428 naar de welgeborenen gegaan met het verzoek met hen mee te mogen betalen, zoals hij ook eerder in twee of drie veldtochten de dienst met hen had afgekocht. Inderdaad hadden Jacob en zijn vader Jonge Dirk in 1424 meebetaald in de bede van de honderdste penning van hun goederen, samen met de overige welgeborenen, hoewel Dirk tijdens de onderhandelingen over de bede nadrukkelijk van de welgeborenen was uitgezonderd [samen met Di

Jacob van der Spek was een grensgeval. Misschien was de uitspraak anders geweest als Jacob in 1424 en 1428 niet zo slim had willen zijn door zich als welgeborene te laten aanslaan. In 1457 kreeg hij in Lisse een voorstelijke bode op bezoek met de oproep voor de dagvaart van ridderschap en steden en in 1468 was hij van de partij toen Karel de Stoute werd ingehuldigd. Dat zijn aanwijzingen dat hij in ieder geval met de ridderschap werd geassocieerd. Over zijn levenswijze weten we verder niets.Misschien mogen we uit het feit dat hij in 1462 toestemming kreeg in een stuk weiland bij zijn woonhuis te Lisse konijnen te houden, ter proviandering van zijn keuken, afleiden dat hij wel pogingen deed zijn stand op te houden door te zorgen voor kleinwild op tafel. In 1475 blijkt hij echter in Rijswijk te wonen, op een huis en hofstede van twaalf morgen groot. Of hij daarmee net weer onder de kritieke grens was gekomen, weten we niet.
(met dank aan Ruud Poortier, archivaris Oude Kerk Rijswijk)

Gezin/Partner: Kerstyne Willemsdr van Oegstgeest. Kerstyne en is gestorven. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Vermelding: Kapelaan St. Pieterskerk, Leiden
• Recordnummer: 10344
• Vermelding: van 1445 tot 1477; Pastoor van Edam

Aantekeningen:

Hij is bekend onder de naam "Mr. Symon Vrederic", pastoor van Edam, vermeld sedert 1445-4. Hij deed 23 okt. 1477 vrijwillig afstand, kapelaan van de St. Pieterskerk te Leiden, stichtte 24 okt. 1475 een vicarie op het St. Catharina-altaar in de St. Pancreaskerk te Leiden, gewijd aan St. Catharina, St. Barbara en St. Apollonia, bewoonde in 1478 een huis te Leiden aan de Nieuwe Straat (ws. de Kloksteeg) in het bon Over 't Hoff. Dit huis kocht hij 9 nov. 1460. Beleend met die Specken, op 18 juni 1477 na het overlijden van zijn broer Jacob. Bij de stichting van zijn vicarie bepaalde hij dat hij tot zijn dood zelf het vruchtgebruik van de vicariegoederen zou genieten, nadien zou de vicarie zijn voor zijn neef Joest Vranckenz.; de begeving van de vicarie behield hij voor zichzelf om vervolgens te komen aan zijn zuster Yeve, na haar dood aan genoemde Joest en tenslotte aan Yeves nageslacht. De vicaris moest gekozen worden uit Symons familie en bij gebrek daaraan diende een arm priester te worden gekoz
de librije van de St. Pieterskerk onder voorwaarde van medegebruik door de vicaris (27 dec.1482). Symon vermaakte het Jherusalemshof aan de Cellebroedersgracbt (nu Kaiserstraat) te Leiden een rente, op voorwaarde dat de mannen van het hof ieder I penning in de St. Pieterskerk zouden offeren tijdens de memoriedienst voor hem. Ook het klooster Mariënhaven deed zijn memorie.

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Huis Arkel, tweede tak
• Recordnummer: 4300

Aantekeningen:

Willem wordt in 1406 gevraagd door het bestuur van de stad Gorinchem om het leiderschap van zijn vader op zich te nemen. Dit doet hij kort, maar omdat hij van alle kanten gemanipuleerd wordt, schaart hij zich weer achter zijn vader.
Na het beëindigen van de Arkelse Oorlogen, kwam de stad Gorinchem weer in handen van Willem VI van Holland. Willem van Arkel was intussen naar Brabant gevlucht en kreeg burcht en land van Born met de steden Sittard en Susteren in leen.
Hij dacht rond 1417 genoeg manschappen achter zich te hebben verkregen om een poging te doen Gorinchem te belegeren.
Willem wist met zijn Kabeljauwse medestanders de stad binnen te dringen, maar in de kleine straatjes, ter hoogte van de Revetsteeg, werd Willem tijdens de gevechten dodelijk getroffen en stierf in het harnas.

Overleden:
Volgens een sage zou net nadat Willem neergestoken was, Jacoba van Beieren vanuit haar kasteel naar hem toegesneld zijn. Mogelijk om hem te zien sterven, maar mogelijk ook om een verbond te sluiten.
Jacoba was naar verluidt namelijk geenszins ongenegen Arkel haar hand te schenken. Als mogelijke erfgenaam van de hertog van Gelre zou Willem van Arkel zeker niet beneden haar stand geweest zijn.
Ook de Hoekse veldheer Walraven I van Brederode sneuvelde in de Strijd om Gorinchem.

Willem had geen nazaten, afgezien van vier bastaarddochters.

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Huis Arkel, tweede tak
• Recordnummer: 3477

Maria is getrouwd met Heer van Egmont en IJsselstein Jan II van Egmont op 24 jun 1409 (civil). Jan (zoon van Heer van Egmont en IJsselstein Arend van Egmont en Gravin van Leiningen Jolanda van Leiningen Dagsburg) is geboren vóór 1385; is gestorven op 4 jan 1451; is begraven in Egmond, Abdijkerk, Egmond Binnen, Egmond, Noord Holland, Holland. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Huis Egmont
• Recordnummer: 4307
• Titel: Heer van Haastrecht
• Titel: Heer van IJsselstein
• Titel: Heer van Schoonderwoerd
• Titel: Ridder
• Titel: Stadhouder van Gelre

Aantekeningen:

Willem heer van Egmond, Heer van Egmond en IJsselstein, geboren op 26-01-1412, overleden op 17-01-1483 te Grave op 70-jarige leeftijd, begraven op 25-01-1483 te Grave, (zie Bloys en Belonje - Kerken NB Deel I blz. 214. Zie ook "De nationale positie van het huis van Egmond in de 15de en 16de eeuw" in het jaarboek Centraal Bureau voor Genealogie 1960 - blz. 33 – 39). Hij verwierf ingevolge deling met zijn broeder Hertog Arnoud: Egmond, Leerdam, Schoonderwoerd en Haastrecht en erfde 1451IJsselstein van zijn vaders broeder, steunde zijn broeder tot diens dood toe, trad na 1473 op als stadhouder van Gelre namens Karel de Stoute, die hem later Ridder in de Orde van het Gulden Vlies maakte. Gehuwd op 24-jarige leeftijd op 22-01-1437 met Walburga van Meurs, Vrouwe van Baer en Lathum, overleden op 08-05-1459, begraven te Renkum, dochter van Frederik Walraven, graaf van Meurs en Engelberta van Kleef.

Willem was een zoon van Jan II van Egmont en een jongere broer van Arnold van Egmont, hertog van Gelre. Willem die in 1444 van zijn broeder de heerlijkheid Mechelen had gekregen, moest deze in 1459, nadat er een twist was ontstaan over de rechtmatigheid van het bezit, overlaten aan de maarschalk van Brabant, Jan heer van Wesemael, die Mechelen bij zijn dood (1462) aan Karel de Stoute naliet. Hij ging met zijn broers samen met een groot gevolg naar het Heilige land(1458-1464) en werd op deze reis te Rome door paus Pius II plechtig ontvangen. Hoewel hij in 1452 tot raadsheer bij het Hof van Holland was benoemd, verbleef hij meestal in Gelre, waar hij zijn broer steunde in zijn conflicten met diens zoon Adolf van Egmont. Nadat Adolf zijnvader had opgesloten, voerde Willem de pro-Bourgondische partij aan.Toen de Bourgondische hertog Karel de Stoute in 1473 de macht in Gelre verwierf, benoemde hij Willem tot stadhouder. Deze voelde zich echter te oud voor het ambt. Later zou zijn gelijknamige zoon eveneens

Willem is getrouwd met Walburga van Meurs op 22 jan 1437 (civil). Walburga (dochter van Frederik Walraven Graaf van Meurs en Engelberta van Kleef) is gestorven op 8 mei 1459; is begraven in Renkum. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Gezin/Partner: Vrouwe van Baeck Aleid Kreijnck. Aleid (dochter van Heer van Baeck Hendrick Kreijnck en Agnes) is geboren in 1420; is gestorven in 1490. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 10351

Aantekeningen:

Na de dood van zijn oom Mr. Symon Vrederic ontving hij diens vicarie.

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 3498

Aantekeningen:

Geboren omstreeks 1440, overleden omstreeks 1489. Dirc verkreeg in 1479 het leen "Ter Specke" toen zijn oom Symon de priester overleed. Eigenlijk zou zijn vader Floris daarvoor in aanmerking komen, maar die was al overleden. De helft deed Dirc al meteen over aan Daniël Rudolfsz. van Alphen. Die was getrouwd met de weduwe van zijn oom Jacob van der Specke.

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 10297

Gezin/Partner: Claesgen Symonsdr. Claesgen en is gestorven. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 10330

Aantekeningen:

Claes Willemszn van der SPECK, aangezien de geboorte van zijn zoonsCornelis en Pouwels rond 1510 moet liggen, al in 1544 komt Cornelisals zelfstandige voor in het kohier van de 10-de penning, zal hij voor1490 geboren zijn. in 1527 en 1528 wordt hij genoemd als kerkmeesterte Rijswijk. Zoon van Willem Dirkszn van der SPECK en Neeltjen.

Gezin/Partner: N.N.. en is gestorven. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Huis Egmont
• Recordnummer: 4307
• Titel: Heer van Haastrecht
• Titel: Heer van IJsselstein
• Titel: Heer van Schoonderwoerd
• Titel: Ridder
• Titel: Stadhouder van Gelre

Aantekeningen:

Willem heer van Egmond, Heer van Egmond en IJsselstein, geboren op 26-01-1412, overleden op 17-01-1483 te Grave op 70-jarige leeftijd, begraven op 25-01-1483 te Grave, (zie Bloys en Belonje - Kerken NB Deel I blz. 214. Zie ook "De nationale positie van het huis van Egmond in de 15de en 16de eeuw" in het jaarboek Centraal Bureau voor Genealogie 1960 - blz. 33 – 39). Hij verwierf ingevolge deling met zijn broeder Hertog Arnoud: Egmond, Leerdam, Schoonderwoerd en Haastrecht en erfde 1451IJsselstein van zijn vaders broeder, steunde zijn broeder tot diens dood toe, trad na 1473 op als stadhouder van Gelre namens Karel de Stoute, die hem later Ridder in de Orde van het Gulden Vlies maakte. Gehuwd op 24-jarige leeftijd op 22-01-1437 met Walburga van Meurs, Vrouwe van Baer en Lathum, overleden op 08-05-1459, begraven te Renkum, dochter van Frederik Walraven, graaf van Meurs en Engelberta van Kleef.

Willem was een zoon van Jan II van Egmont en een jongere broer van Arnold van Egmont, hertog van Gelre. Willem die in 1444 van zijn broeder de heerlijkheid Mechelen had gekregen, moest deze in 1459, nadat er een twist was ontstaan over de rechtmatigheid van het bezit, overlaten aan de maarschalk van Brabant, Jan heer van Wesemael, die Mechelen bij zijn dood (1462) aan Karel de Stoute naliet. Hij ging met zijn broers samen met een groot gevolg naar het Heilige land(1458-1464) en werd op deze reis te Rome door paus Pius II plechtig ontvangen. Hoewel hij in 1452 tot raadsheer bij het Hof van Holland was benoemd, verbleef hij meestal in Gelre, waar hij zijn broer steunde in zijn conflicten met diens zoon Adolf van Egmont. Nadat Adolf zijnvader had opgesloten, voerde Willem de pro-Bourgondische partij aan.Toen de Bourgondische hertog Karel de Stoute in 1473 de macht in Gelre verwierf, benoemde hij Willem tot stadhouder. Deze voelde zich echter te oud voor het ambt. Later zou zijn gelijknamige zoon eveneens

Willem is getrouwd met Walburga van Meurs op 22 jan 1437 (civil). Walburga (dochter van Frederik Walraven Graaf van Meurs en Engelberta van Kleef) is gestorven op 8 mei 1459; is begraven in Renkum. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Gezin/Partner: Vrouwe van Baeck Aleid Kreijnck. Aleid (dochter van Heer van Baeck Hendrick Kreijnck en Agnes) is geboren in 1420; is gestorven in 1490. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Huis Egmont
• Recordnummer: 4268
• Titel: Eerste Graaf van Egmond
• Titel: Heer van Egmond
• Vermelding: van 1491; Ridder in de Orde van het Gulden Vlies

Aantekeningen:

Jan III graaf van Egmond (alias Manke Jan), geboren op 03-04-1438 te Kasteel Hattem. , overleden op 21-08-1516 te Egmond a/d Hoef op 78-jarige leeftijd, begraven op 21-08-1516 te Egmond a/d Hoef (nu NH-kerk, voor beschrijving van zijn niet meer aanwezige graf (het zgn. "ledikantje") - zie Bloys en Belonje - Kerken NH Deel III blz. 24 en 25. Zie ook "De nationale positie van het huis van Egmond in de 15de en 16de eeuw" in het jaarboek Centraal Bureau voor Genealogie 1960 - blz. 33 – 39).Jan van Egmond, werd een der eerste aanvoerders van de Kabeljauwen en bezocht als kruisridder de Heilige plaatsen. Hij volgde in 1483 zijn vader op als heer van Egmond en werd bij diploma van Maximiliaan te Brussel op 12 november 1486 verheven totEerste Graaf van Egmond. Hij was kamerheer van Maximiliaan in 1477, slotvoogd van Gorinchem in 1481. Van 1483 tot 1515 was hij stadhouder van Holland. Hij kocht in 1481 de heerlijkheid Purmerend, verwierf tevens Baer en Lathum, werd in 1491 ridderin de orde van het G

Jan was de oudste zoon van Willem IV van Egmont en Walburga van Meurs. Zijn vader was de jongere broer en voornaamste raadgever van Arnold van Egmont, hertog van Gelre.

Net als zijn vader steunde Jan van Egmont de Bourgondisch-Habsburgse vorsten in de strijd om het hertogdom Gelre. Toen de Bourgondische hertog Karel de Stoute in 1473 de macht in Gelre verwierf, stelde hij Jan aan als baljuw van Zutphen. In 1474 werd hij tevens tot baljuw van West-Friesland benoemd. Eind juni 1474 werd hij bovendien gouverneur van Arnhem.

Omwille van zijn leiderschap van de Kabeljauwse factie (zie Hoeken en Kabeljauwen) werd Jan op 5 augustus 1483 door Maximiliaan I van Oostenrijk aangesteld als stadhouder van Holland, Zeeland en West-Friesland, een functie die hij bleef vervullen tot 19 november 1515, de datum waarop hij ontslag nam.

De goede verstandhouding met het Habsburgse huis bleek ook uit het huwelijk dat Jan in 1484 aanging met Magdalena van Werdenburg, een nicht van Maximiliaan van Oostenrijk. In 1486 werd Jan verheven tot graaf van Egmont. Dit hield in dat de heren van Egmont vanaf dat moment geen leenman meer waren van de graaf van Holland maar als rijksgraaf direct onder de keizer van het Heilige Roomse Rijk vielen. Hij werd in 1491 gekozen als ridder in de Orde van het Gulden Vlies.

In november 1488 brak in zijn territoir een Hoekse opstand uit in navolging van het Vlaams verzet tegen het regentschap van Maximiliaan I. De Jonker Fransenoorlog breidde zich vanuit Zeeland uit naar het zuiden van Holland, waar vanuit Rotterdam plundertochten werden gehouden. Jan omsingelde de stad en zette de vaarwegen af, waarmee hij de rust in de omgeving herstelde. Toen de Hoeken ten slotte de stad ontruimden, achtervolgde hij hen naar Zeeland, waar hij hen versloeg en daarmee een einde maakte aan de Hoekse en Kabeljauwse Twisten.

In 1491 werd Jan geconfronteerd met een boerenopstand in West-Friesland. De opstandelingen hadden het voorzien op de hoge belastingen, die zij door de economische crisis niet meer konden opbrengen. Het lukte de stadhouder niet het oproer met vage beloftes te bezweren. De burgers van Alkmaar voegden zich in 1492 bij de boeren en samen veroverden ze Haarlem.

Jan van Egmont riep de hertog van Saksen te hulp. Deze stuurde een leger onder Witwolt von Schaumburg, dat de West-Friezen in Heemskerk in de pan hakte. Deze episode wordt de opstand van het Kaas- en broodvolk genoemd.

Enkele portretten van Jan van Egmont worden bewaard in het Rijksmuseum Amsterdam en het Centraal Museum te Utrecht. Een diptiek, geschilderd door de Meester van Alkmaar, waarop Jan samen met zijn echtgenote staat afgebeeld, wordt bewaard in het Metropolitan Museum of Art te New York.

Jan van Egmont was de vader van bisschop George van Egmont van Utrecht.

Jan is getrouwd met Josina van Waervershoef in 1500 (civil) in Andijk. Josina en is gestorven. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Huis Egmont
• Recordnummer: 4652

Aantekeningen:

Uit het volgende blijkt dat zij tot een tak van de familie Egmond behoort: Op de eerste plaats is haar man en later ook haar zoon rentmeester van de abdij van Egmond.
Daarnaast blijkt één van hun kleinkinderen het van Egmondwapen te voeren en wel Jacob Willemsz. van Dorp, schepen en burgemeester van ‘s-Gravenhage.
Hij zegelt met een gevierendeeld wapen, waarvan het eerste en vierde kwartier het familiewapen weergeven, nl. in zwart drie rood getongde zilveren leeuwekoppen.
Het derde kwartier in goud een zwarte dwarsbalk en een in twee rijen van rood en zilver geschaakt Sint Andrieskruis over alles heen (Van IJsselsteijn).
Het tweede kwartier geeft het Van Egmondwapen weer: gekeperd van goud en rood van twaalf stukken.

Op 12 september 1515 bevestigen de weesmeesters van Den Haag de uitkoop van Alijt Jansdr.
door haar vader Coeman Jan Bruijnsz. volgens de uitkoopceel d.d. 12 januari 1507: ‘heeft Coe-
man Jan Bruynsz. bewezen zijn dochter Alijt Jansdochter, oud ca. 11 jaar, gewonnen bij Ariaen
Jacobsdr. zijn geëchte wijf de som van 50 pond groot boven de kleren, verzekerd op zijn huis op
de Voldersgraf met Ghijsbert van Egmont als borg’. Getuigen waren Cornelis Jansz., de broer
van het kind van vaders- en moederszijde, Geertruijt Jacobsdochter als tante van moederskant
en van Mees Heinricxz. als (vaders) zwager. In 1515 waren aanwezig: Mees Pietersz., Mees
Heijnricxz. als voogd, Godsscalck Oem en broer Cornelis Jansz.
6
Volgens Van Kan is Coman Jan Bruijnsz. vermoedelijk identiek aan Jan Bruunsz., schepen
1530/31, 1531/32, weesmeester 1515, 1520, overleden 1540, zoon van Bruun Albrechtsz. Zijn
dochter Alijd Coman Jan Brunendr. is (voor 9-7-1514) getrouwd met Adriaen Jacobsz. De re-
gistratie van de uitkoopcedul had kennelijk te maken met dit huwelijk.
Mees Heijnricxz. wordt de zwager van Jan Bruijnsz. genoemd. Hoe interpreteren we hier het
woord zwager? De betekenis als schoonzoon gaat hier niet op, enerzijds omdat Jan Bruijnsz.
en Mees Heijnricxz. generatiegenoten zijn terwijl bovendien Mees in 1507 nog getrouwd is
met Baertgen. De enige overblijvende optie wijst naar de overleden moeder van het weeskind,
Ariaen(tgen) Jacobsdr. die met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid een zus was van
Baertgen Jacobsdr. Het zal dan ook geen toeval zijn dat een van de dochters van Mees en Baert-
gen Adriaentgen werd genoemd.
De afkomst van Baertgen was al eerder onderwerp van gesprek. Daarbij speelde het wapen van
haar kleinzoon, Jacob Willemsz. van Dorp (VIc.), schepen en burgemeester van Den Haag, een
belangrijke rol. Hij voerde een gevierendeeld wapen: het eerste en vierde kwartier: in zwart drie
rood getongde zilveren leeuwenkoppen (Uterliere), het tweede kwartier: gekeperd van goud en
rood van twaalf stukken (Egmond) en het derde kwartier: in goud een zwarte dwarsbalk en een
in twee rijen van rood en zilver geschaakt Sint Andrieskruis over alles heen (IJsselstein). Zijn
oomzegger Willem Jansz. van Dorp (VIIc.) voerde dit wapen in een iets gewijzigde vorm: I en
IV: Uterliere, II en III: Egmond, met IJsselstein als hartschild.
7
Deze wapens laten zien dat Jacob Willemsz. en neef Willem Jansz. stamden (of in ieder geval pretendeerden te stammen)
uit de IJsselsteinse tak van Egmond. Er zijn geen aanwijzingen dat die afstamming zou lopen via Jacobs
moeder, maar met het optreden van Ghijsbert van Egmont komt de mogelijke afstamming van
Baertgen uit Egmond / IJsselstein in beeld. Volgens de uitkoopcedul is hij borg voor Jan Bruijnsz.
De kans daarom groot dat hij op de een of andere manier tot diens (schoon-)familie behoort.
Deze Gijsbert kunnen we identificeren als een bastaard van Pieter van Egmond (zelf ook bas-
taard), richter van de Veluwe (vermeld 1425-1473). Weliswaar was Pieter later getrouwd met
de moeder van Gijsbert, maar omdat die nog ten tijde van Pieters eerste huwelijk, dus in overspel,
was verwekt, lag een legitimatie niet voor de hand. Niettemin slaagde Gijsbert, op latere
leeftijd, er op 30 augustus 1518 alsnog in zich te laten legitimeren. In deze tak van de Egmonds
komt de naam Beerte (Baertgen) voor, evenals Willem (een van de zoons van Mees en Baertgen
heette ook zo), maar géén Jacob die zou kunnen doorgaan voor de vader van de drie zusters. We
moeten ons daarbij realiseren dat de beschikbare bronnen uit die periode, ook ten aanzien van
adellijke bastaards, uiterst schaars zijn. Bovendien dienen we niet uit te sluiten dat de afstam-
ming ook kan lopen via de onbekende moeder van de drie Jacobsdochters.

Gezin/Partner: Bartholomeus Hendricksz van Dorpe. Bartholomeus (zoon van Henrick Bertelmeesz van Dorp en NN) is geboren in 1440 in 's-Gravenzande; en is gestorven; is begraven op 16 mei 1520 in 's-Gravenhage. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• CREA: 10 nov 2013

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 10295

Gezin/Partner: Maritgen Jacobs van der Speck (Verspeck). Maritgen (dochter van Jacob Jansz van der Speck (Verspeck) en Aechte Pietersdr) is geboren vóór 1527; is gestorven na 1602 in Naaldwijk. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 10352

Aantekeningen:

Heynric Claesz, geboren voor 1500, overleden voor 1544. In het kohier van de 10-de penning van dat jaar komt zijn weduwe voor met 10 morgen eigen land plus nog 6 morgen eigen verdolven (verveend) land en 12 morgen, 5 hont en 14 hont in gebruik van derden. In de kohiers van 1555 en 1558 komen de 10 morgen eigen land niet meer voor, zij pacht dan 18 morgen met een woonhuis en 4, respectievelijk 3 morgen los land. Gehuwd met Maritjen, waarschijnlijk overleden voor 1562, in het kohier vande 10-de penning komt zij dan niet meer voor.

Gezin/Partner: Maritjen. Maritjen is gestorven vóór 1562. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Welgeborene
• Recordnummer: 10362
• Vermelding: van 1527 tot 1528; Kerkmeester te Rijswijk

Aantekeningen:

In het laatste jaar komt hij niet meer zelf voor in het kohier van de 10-de penning maar zijn weduwe, hij pachtte 16 morgen land en een halve morgen "quade gheestland" en hij en zijn vrouw bezitten aan de zuidzijde van Rijswijk een eigen huis. Gehuwd met Trijntje Dircksdr, zij is, in elk geval, in 1566 nog in leven. Zij koopt dan een huis en erf, met schuur, berg en geboomte. In 1563 beëindigt zij haar bedrijf door de verkoop ervan aan haar zoon Dirck Jansz. Dirck Jansz heeft het recht op de koopprijs zijn vaderlijk erfdeel, zijnde 400 Carolus Guldens, te zijner tijd te "korten". Kerkmeester te Rijswijk in 1527 en 1528.

Gezin/Partner: Trijntje Dircksdr. Trijntje is gestorven na 1566. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 3533

Aantekeningen:

Op de rechtdag van 10 juli 1556 verschijnt Jan Claeszn, met consent van Cornelis Claeszn en van Pouwels Claeszn, als voogd van Haesje Joppedr., het achtergebleven weeskind van Neeltje Claesdr.

Gezin/Partner: Joppe. Joppe en is gestorven. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 3601

Aantekeningen:

geboren voor 1505, overleden na 1582, in dat jaar treedt hij op als schuldeiser van 18 gulden uit de boedel van Jacob Janszn van der Speck, de zoon van zijn broer Jan. Reeds in 1544 komt hij in het kohier van de 10-de penning voor, evenals in de drie opvolgende kohiers. Hij is pachter van 18 morgen land met een woonhuis plus nog 4 morgen. Vanaf 1558 pacht hij ook een boomgaard. In 1563 heeft hij een vordering op zijn schoonzuster Trijn, de weduwe van zijn broer Jan. In 1570 is hij borg voor zijn zoon Pieter, die dan de "Oostblok-tienden" koopt. Eerder was hij dat, in 1562, voor zijn broer Ouwe Pouwels Claeszn, in dat zelfde jaar treedt hijzelf ook als koper van tienden op. Ook is hij enkele malen gezworene van het ambacht geweest (1560). Hij wordt in 1573 de oude vader van de broers Pieter Cornelisz en Cornelisz genoemd in het Kohier Weekgeld Rijswijk juni 1573

Quoijere van alle de namen ende toenamen die daer woonen ende ingesetenen zijn in den dorpe ende ambochte van Rijswijck sonder ijemant nae besten wetenschap van den tauxauteurs daer inne geomitteerd ende vergeten te hebben ende dit volgende dordonnantie ons bij den commissaris ende bijgevouchden verthoent beginnende van de noortsijde van oosten nae westen. Gedaen op te viien dach in meije xvclxx3 ter presentie ende bij wesen van Odt Jacobsz Vermij schoudt, Jan Cornelisz Cock ende Pieter Cornelisz Verspeck geswoerens als in deesen tauxateurs gestelt. Gemaect in ponden, schellingen ende penningen van 40 groot 'tpont.

Noortzijde
Claes Cornelisz, boer, getaxeert op 250Lb compt hem volgend d'ordonnantie ter weecken re contrinueren 3 st. 6 pen

Pieter Cornelisz Verspeck ende Cornelis Claesz Verspeck zijn oude vader, mitsgaders Cornelis Cornelisz zijn broeder ende Aeltgen zijn dienstmaecht 150Lb comt hem alsvoeren ter weecke 1 schelling ende voor Pieter Cornelisz ende d'ander nijet dus hijer allenlick maer voor
Cornelis Claesz de voors 1 st. 6 pen

Gerrit Cornelisz mit Maritgen Cornelisdr zijn dochter getaxeert op 150 Lb compt hem als voeren 1 st. 6 pen

Die heer van Benthuijsen compt volgens d'ordonnantie ter weecken te contribueren 6Lb 10 st. ende de dienaers ende jonckwijffs geen goet ergo nijet, dus hijer allenlick maer voorde heer van Benthuijsen 6Lb 10 st. f2v

Jan Cornelisz Verspeck getaxeert op 200Lb, Haesgen Cornelisdr ende Jannetgen Cornelisdr zijn susters, weeskinderen van Cornelis Claesz Verspeck geen goet ergo nijet dus hijer ellenlick maer voor Jan Cornelisz ter weecke 2 st.

Cornelis Andriesz gheen goet ergo hijer nijet

Florijs Dircxs [...] getaxeert op 100Lb compt haer volgende d'ordonnantie ter weecke te contribureren1 st.

Adam Jansz getaxeert op 100Lb compt hem volgen alsvoeren Blasius Jorisz mit zijn jonwijff 1 st.f3
getaxeert op 100 Lb compt hem volgende d'ordonnantie alsvoeren ter weecke te contribueren1 st.

Dirk Jansz Verspeck getaxeert op 100Lb ende NeeltgenJansdr zijn suster getaxeert op 50Lb compt haer volgende d'ordonnantie tsamen ter weecke te contribueren1 st. 6 pen

Willem Pouwelsz mit Ariaentgen Florensdr sijn jongwijff getaxeert op 100Lb compt hem volgende d'ordonnantie alsvoeren1 st.

D'erffgenaemen van wijlen Willem Dircxsz opten Burch als Erck Willems sijn dochter ende eenige andere getaxeert tsamen op 200Lb compt hemluijde volgende d'ordonnantie alsvoeren2 st.

Jan Jorisz Oost mit Haesgen Claesdr zijn jonckwijff getaxeert op 200Lb compt hem alsvoeren2 st.f3v

Jacob Jansz Verspeck getaxeert op 500Lb compt hem ter weecke te contribueren5 st.

Appolonia Corssen weduwe van Stoffel Adiaensz, Jan Leenaartsz, Leenaertgen Leenaertsdr, weeskinderen van Leenaert Jansz Cleij, Cor Stoffelsz, Jan Stoffelsz ende Yeffgen Stoffeldr weeskinderen van Stoffel Adriaensz tsamen getaxeert op 550Lb hemluijden volgende d'ordonnantie als voeren te contribueren 5 st. 6 pen f5

Jonge Pouwels Claesz verspeck getaxeert op 100Lb, Sijmen Pouwelsz, Pieter pouwelsz, Jan pouwelsz, Maritgen Pouwelsdr ende Neeltgen Pouwelsdr sijne voorkinderen geen goet ergo hijer nijet dus compt hijer ellenlick jonge Pouwels ter weecke te contribueren1 st.

Die suijtsijde beginnende van westen streckende totten oosten
f7

Aeltgen Adriaens dochter weduwe wijlen ouwe Pouwels Claesz Verspeck ende Oedtsijer Ariaensz, Leentgen Pouwelsdr, Ariaetgen Pouwelsdr, Pouwels Claesz, weeskinderen, ende Maritgen Sierendr, weeskindt van Sijer Adriaensz, getaxeert op 150Lb compt volgende alsvoeren te contribueren ter weecke1 st. 6 pen f7v

Joujjrouw Clementia Hannemans weduwe wijlen mr. Jan van Ijlpendam getaxeert op 8000Lb compt volgende dvoors ordonnantie ter weecke te contribueren4Lb

Dorp van Rijswijck beginnende vanden oosten totten westen, vanden westen weeder totten oosten
f15

Andries Sijmonsz backer getaxeert op 100Lb comt als voeren ter weecke 1 st.

Jan Cornelisz Boen hijer nijet

Jacob Jansz timmerman getaxeert op 100Lb comt als voeren ter weecke 1 st.

Andries Cornelisz tapper hijer nijet

Bastiaan Claesz Verspeck, Jacob Cornelisz ende Jannetgen Cornelisdr, weeskinderen van Cornelis Jorisz, timmerman, tsamen getaxeert op 250Lb comt volgende d'ordonnantie als voeren ter weecke te contribueren 2 st. 6 pen

f15v

Claes Sijmonsz Bosch den ouwen schoudt hijer nijet

Maritgen Vincenten een schamele weduwe met vijff weeskinderen van Vincent Gerritsz hijer nijet

Ende naer tgundt voors. als achter elcke naem getauxeert was bij Odt Jacobsz schout, Jan Cornelisz Cock, Pieter Cornelisz Verspeck, Adriaen Heijnricxsz ende Jacob Jorisz West all geswoorens tot Rijswijck hebben wij Cornelis van der Wolff als comissaris, Cornelis van Wijngaarden bailliu van den Haghen ende Adriaen van Criep schepen van den Haghe als gevouchten bij den voors. comissaris mette voors. van Rijswijck de settinge achter elck der selver naemen gestelt bedragen­de tsamen 28 ponden 19 st. van 40gr 'tpont die bij Adriaen Vincenten als totten ontfanghe van dien bij ons gecommitteert alle weecke tot drie maenden toegcheven ende bij hem volgende zijne commissie ten comptoire van den ontfangher Valckes­teijn gebracht zullen werden toerconde van deese

f16v

elck onse gewoenlicke hantteijckens hijer onder gestelt den eersten junij anno 1573

Gezin/Partner: Onbekend. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Beroep: Boer te Rijswijk
• Recordnummer: 3572

Aantekeningen:

Hij is een van de weinigen van de dusver beschrevenen die geen enkel ambt bekleed heeft. Niettemin is van hem vrij veel bekend. . In het kohier van de verkopingen der tienden over de jaren 1561 - 1580 komt hij tot zijn overlijden regelmatig voor. In 1562 koopt hij zelfs het gewas van de boomgaarden van de heer van Rijswijk voor de (voor die tijd !) aanzienlijke som van 70 pond. Dat laatste zal nog speculatiever geweest zijn dan de koop van tienden. Het is dan ook niet verwonderlijk, dat hij het jaar daarop klaarblijkelijk krap bij kas is, want - op 17 juni 1563 - verkoopt hij aan Joffrou Clementi, de weduwe van wijlen Mr. Jan van Ilpendam, een jaarlijkse lijfrente van zes Karolus gulden, te lossen met de penning zestien. Het zal dus om ongeveer honderd gulden gegaan hebben. Hij heeft een woonhuis en 7 morgen land van zichzelf. Daarnaast pacht hij een bescheiden oppervlakte van 10 morgen, waarboven in 1558 en 1562 nog 1½ morgen teelland. Het is niet onmogelijk, dat de kopers van tienden, behal
Eind 1563, begin 1564, is zijn eerste vrouw Aryaentje Dircxdr. overleden. Er zijn 9 kinderen uit dit huwelijk, die hij op 22 januari 1564 uitkoopt. De kinderen zijn:

Pieter Pouwelszn.
Neeltje Pouwelsdr.
Cors Pouwelszn.
Claes Pouwelszn. oud omtrent 19 jaar
Heynric Pouwelszn. oud omtrent 17 jaar
Willem Pouwelszn. oud omtrent 14 jaar
Jacob Pouwelszn. oud omtrent 12 jaar
Appolonia Pouwelsdr. oud omtrent 10 jaar
Leentje Pouwelsdr. oud omtrent 6 jaar

Uit de leeftijd van het jongste kind mogen we afleiden, dat Aryaentje Dircxsdr. bij haar overlijden niet veel ouder geweest kan zijn dan 45 à 50 jaar, hetgeen haar geboortejaar rond 1520 brengt. Het lijkt echter aannemelijk de leeftijd van Pouwels tien jaar ouder te stellen. Bij de voormelde acte neemt Ouwe Pouwels op zich de ongehuwde kinderen te eten en drinken te geven, te kleden en schoeien, de meisjes te leren naaien en school gaan en de "knechtjes" mede te leren lezen en schrijven. Datin het midden van de 16e eeuw de vader deze plicht tegenover zijn kinderen vastlegde, geeft een aanduiding van het aanzien van de familie. Aan het onderhoud en die opvoeding zou hij 300 pond te koste leggen. Bovendein zal hij, als de kinderen "tothaeren mondige staet" gekomen zijn, wat voor de jongens 20 jaar is en voor de meisjes 18, elk 24 pond uitkeren. Als ze echter van huis gaan en trouwen zal hij elk nog eens 18 Karolus gulden betalen "tot haere bruijtstuk". Voorts is er nog de curieuze bepaling opgenomen, d
Paulus is vrij snel hertrouwd, wat geen wondeer mag heten met een groot gezin van nog vrij jonge kinderen. Zijn tweede vrouw is Aeltje Aryensdr. Het huwelijk heeft niet lang geduurd, want in 1570 is zijn weduwe reeds weer hertrouwd. Haar nieuwe echtgenoot, Oelsier Aryenszn. compareert dan voor gezworenen van Rijswijk waarbij hij verklaart Aeltje Aryensdr. gehuwd te hebben, de weduwe van Ouwe Pouwels Claeszn. Verspeck. Uit het tweede huwelijk van Paulus zijn nog twee kinderen geboren:

Aeriaentje Pouwelsdr, die als haar moeder hertrouwt ongeveer drie jaar oud is;
Neeltje Pouwelsdr. dan ongeveer een half jaar oud.

Oelsier Aryenszn. heeft de verplichtingen van Ouwe Pouwels Claeszn. voortvloeiende uit de voormelde acte van 12 janauari 1564 overgenomen, in dier voege, dat hij op zich neemt aan de kinderen 800 Karolus gulden te betalen in diverse termijnen; eerst de kinderen uit het eerste huwelijk, dan de laatste. De zoons worden in deze acte genoemd in de volgorde: Pieter, Cors, Heynric, Willem, Claes en Jacob. Daarbij valt op, dat in vergelijking met de vorige acte, Claes is verhuisd van de derde naar de vijfde plaats. Neeltje blijkt inmiddels gehuwd met Damis Janszn. Zij is, evenals haar man, in 1582 reeds overleden en dus waarschijnlijk slechts even 40 jaar oud geworden. In een acte van 22 oktober 1582, namelijk, verkopen Pieter Pouwelszn. en Maerten Janszn. als gerechte öemers en Voechdens" van het achtergelaten weeskind van Damis Janszn. en Neeltje Pouwelsdr. een huis en erf. Er zijn, als Oesier Aryenszn. zijn verplichtingen doet vastleggen, nog slechts 4 kinderen thuis "van 't ouwe bedde" (het eerste huwe
Uit deze acte blijkt, beter nog dan uit de voorgaande, dat de meisjes niet slechts de vrouwelijke handwerken leerden, maar eveneens lezen en schrijven. Sier Aryenszn. en Aeltje zijn huisvrouw, treden in al hetgeen Ouwel Pouwels Claeszn. bezeten heeft: huis, schuur, hooiberg, geboomte. Voorts koeien, paarden, schapen, varkens, kalveren, wagens, ploegen, eydens (eggen), stoppen (vermoedelijk een soort stoppelploeg), mouwen, enz. niets uitgezonderd. Waarschijnlijk is ook aan hun beiden geen lang leven beschoren geweest. In 1573 worden zij, met twee weeskinderen Leentgen Pouwelsdr en Ariaentgen Pouwelsdr, nog genoemd in het Kohier weekgeld Rijswijk juni 1573, maar voor Allerheiligen 1576 compareert dan voor Gezworenen van Rijswijk Gerrit gerritszn. en verklaarde gekocht te hebben van de voogden van Aryaentje Pouwelsdr. het achtergelaten weeskind van Pouwels Claeszn.Verspeck en Aeltje Aryensdr. zaliger, het huis, schuur, berg en geboomte, dat Ouwe Pouwels Claeszn. in zijn leven placht te bewonen. Waarschij
Hoe het met de overige boedel is gesteld is niet aan het licht gekomen. Op de rechtdag van 10 februari 1577 (of 1579) spant Pieter Pouwelszn. een geding aan als voogd van het weeskind van Ouwe Pouwels Claeszn.Verspeck tegen Aryen Cornzn. wonende teNaaldwijk en eist een zeker, hem toekomend erfdeel uit de boedel van Ouwe Pouwels Claeszn. Er blijkt overigens wel uit, dat wanneer sterfgevallen elkaar snel opvolgend men al spoedig het spoor geheel bijster is. Ook zal niet altijd gemakkelijk zijn om, wanneer goederen in de twee of derde hand zijn overgegaan en de eerste koper de koopprijs nog niet geheel voldaan heeft, het restant te vorderen. Bij de verkoop van het huis circa in 1576 wordt de koopprijs gesteld op 300 gulden, waarvan 100 gulden gereed geld en voort alle volgende Allerheiligen, te beginnen 1577, 50 gulden totdat het geheel betaald is. Die betaling schijnt al zeer snel gestokt te hebben, want op de rechtsdag van 21 november 1578 daagt Pieter Pouwelszn. met "zijn com Socys" de eigenaren van h

Ouwe is getrouwd met Aryaenge Dircksdr in 1540 (civil). Aryaenge is geboren vóór 1515; en is gestorven; is begraven op 22 jan 1564 in Rijswijk. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Ouwe is getrouwd met Aeltgen Aryensdr vóór 1565 (civil). Aeltgen is geboren vóór 1530; en is gestorven; is begraven op 1 nov 1576 in Rijswijk. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Huis Egmont
• Recordnummer: 4268
• Titel: Eerste Graaf van Egmond
• Titel: Heer van Egmond
• Vermelding: van 1491; Ridder in de Orde van het Gulden Vlies

Aantekeningen:

Jan III graaf van Egmond (alias Manke Jan), geboren op 03-04-1438 te Kasteel Hattem. , overleden op 21-08-1516 te Egmond a/d Hoef op 78-jarige leeftijd, begraven op 21-08-1516 te Egmond a/d Hoef (nu NH-kerk, voor beschrijving van zijn niet meer aanwezige graf (het zgn. "ledikantje") - zie Bloys en Belonje - Kerken NH Deel III blz. 24 en 25. Zie ook "De nationale positie van het huis van Egmond in de 15de en 16de eeuw" in het jaarboek Centraal Bureau voor Genealogie 1960 - blz. 33 – 39).Jan van Egmond, werd een der eerste aanvoerders van de Kabeljauwen en bezocht als kruisridder de Heilige plaatsen. Hij volgde in 1483 zijn vader op als heer van Egmond en werd bij diploma van Maximiliaan te Brussel op 12 november 1486 verheven totEerste Graaf van Egmond. Hij was kamerheer van Maximiliaan in 1477, slotvoogd van Gorinchem in 1481. Van 1483 tot 1515 was hij stadhouder van Holland. Hij kocht in 1481 de heerlijkheid Purmerend, verwierf tevens Baer en Lathum, werd in 1491 ridderin de orde van het G

Jan was de oudste zoon van Willem IV van Egmont en Walburga van Meurs. Zijn vader was de jongere broer en voornaamste raadgever van Arnold van Egmont, hertog van Gelre.

Net als zijn vader steunde Jan van Egmont de Bourgondisch-Habsburgse vorsten in de strijd om het hertogdom Gelre. Toen de Bourgondische hertog Karel de Stoute in 1473 de macht in Gelre verwierf, stelde hij Jan aan als baljuw van Zutphen. In 1474 werd hij tevens tot baljuw van West-Friesland benoemd. Eind juni 1474 werd hij bovendien gouverneur van Arnhem.

Omwille van zijn leiderschap van de Kabeljauwse factie (zie Hoeken en Kabeljauwen) werd Jan op 5 augustus 1483 door Maximiliaan I van Oostenrijk aangesteld als stadhouder van Holland, Zeeland en West-Friesland, een functie die hij bleef vervullen tot 19 november 1515, de datum waarop hij ontslag nam.

De goede verstandhouding met het Habsburgse huis bleek ook uit het huwelijk dat Jan in 1484 aanging met Magdalena van Werdenburg, een nicht van Maximiliaan van Oostenrijk. In 1486 werd Jan verheven tot graaf van Egmont. Dit hield in dat de heren van Egmont vanaf dat moment geen leenman meer waren van de graaf van Holland maar als rijksgraaf direct onder de keizer van het Heilige Roomse Rijk vielen. Hij werd in 1491 gekozen als ridder in de Orde van het Gulden Vlies.

In november 1488 brak in zijn territoir een Hoekse opstand uit in navolging van het Vlaams verzet tegen het regentschap van Maximiliaan I. De Jonker Fransenoorlog breidde zich vanuit Zeeland uit naar het zuiden van Holland, waar vanuit Rotterdam plundertochten werden gehouden. Jan omsingelde de stad en zette de vaarwegen af, waarmee hij de rust in de omgeving herstelde. Toen de Hoeken ten slotte de stad ontruimden, achtervolgde hij hen naar Zeeland, waar hij hen versloeg en daarmee een einde maakte aan de Hoekse en Kabeljauwse Twisten.

In 1491 werd Jan geconfronteerd met een boerenopstand in West-Friesland. De opstandelingen hadden het voorzien op de hoge belastingen, die zij door de economische crisis niet meer konden opbrengen. Het lukte de stadhouder niet het oproer met vage beloftes te bezweren. De burgers van Alkmaar voegden zich in 1492 bij de boeren en samen veroverden ze Haarlem.

Jan van Egmont riep de hertog van Saksen te hulp. Deze stuurde een leger onder Witwolt von Schaumburg, dat de West-Friezen in Heemskerk in de pan hakte. Deze episode wordt de opstand van het Kaas- en broodvolk genoemd.

Enkele portretten van Jan van Egmont worden bewaard in het Rijksmuseum Amsterdam en het Centraal Museum te Utrecht. Een diptiek, geschilderd door de Meester van Alkmaar, waarop Jan samen met zijn echtgenote staat afgebeeld, wordt bewaard in het Metropolitan Museum of Art te New York.

Jan van Egmont was de vader van bisschop George van Egmont van Utrecht.

Jan is getrouwd met Josina van Waervershoef in 1500 (civil) in Andijk. Josina en is gestorven. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Huis Egmont
• Recordnummer: 4652

Aantekeningen:

Uit het volgende blijkt dat zij tot een tak van de familie Egmond behoort: Op de eerste plaats is haar man en later ook haar zoon rentmeester van de abdij van Egmond.
Daarnaast blijkt één van hun kleinkinderen het van Egmondwapen te voeren en wel Jacob Willemsz. van Dorp, schepen en burgemeester van ‘s-Gravenhage.
Hij zegelt met een gevierendeeld wapen, waarvan het eerste en vierde kwartier het familiewapen weergeven, nl. in zwart drie rood getongde zilveren leeuwekoppen.
Het derde kwartier in goud een zwarte dwarsbalk en een in twee rijen van rood en zilver geschaakt Sint Andrieskruis over alles heen (Van IJsselsteijn).
Het tweede kwartier geeft het Van Egmondwapen weer: gekeperd van goud en rood van twaalf stukken.

Op 12 september 1515 bevestigen de weesmeesters van Den Haag de uitkoop van Alijt Jansdr.
door haar vader Coeman Jan Bruijnsz. volgens de uitkoopceel d.d. 12 januari 1507: ‘heeft Coe-
man Jan Bruynsz. bewezen zijn dochter Alijt Jansdochter, oud ca. 11 jaar, gewonnen bij Ariaen
Jacobsdr. zijn geëchte wijf de som van 50 pond groot boven de kleren, verzekerd op zijn huis op
de Voldersgraf met Ghijsbert van Egmont als borg’. Getuigen waren Cornelis Jansz., de broer
van het kind van vaders- en moederszijde, Geertruijt Jacobsdochter als tante van moederskant
en van Mees Heinricxz. als (vaders) zwager. In 1515 waren aanwezig: Mees Pietersz., Mees
Heijnricxz. als voogd, Godsscalck Oem en broer Cornelis Jansz.
6
Volgens Van Kan is Coman Jan Bruijnsz. vermoedelijk identiek aan Jan Bruunsz., schepen
1530/31, 1531/32, weesmeester 1515, 1520, overleden 1540, zoon van Bruun Albrechtsz. Zijn
dochter Alijd Coman Jan Brunendr. is (voor 9-7-1514) getrouwd met Adriaen Jacobsz. De re-
gistratie van de uitkoopcedul had kennelijk te maken met dit huwelijk.
Mees Heijnricxz. wordt de zwager van Jan Bruijnsz. genoemd. Hoe interpreteren we hier het
woord zwager? De betekenis als schoonzoon gaat hier niet op, enerzijds omdat Jan Bruijnsz.
en Mees Heijnricxz. generatiegenoten zijn terwijl bovendien Mees in 1507 nog getrouwd is
met Baertgen. De enige overblijvende optie wijst naar de overleden moeder van het weeskind,
Ariaen(tgen) Jacobsdr. die met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid een zus was van
Baertgen Jacobsdr. Het zal dan ook geen toeval zijn dat een van de dochters van Mees en Baert-
gen Adriaentgen werd genoemd.
De afkomst van Baertgen was al eerder onderwerp van gesprek. Daarbij speelde het wapen van
haar kleinzoon, Jacob Willemsz. van Dorp (VIc.), schepen en burgemeester van Den Haag, een
belangrijke rol. Hij voerde een gevierendeeld wapen: het eerste en vierde kwartier: in zwart drie
rood getongde zilveren leeuwenkoppen (Uterliere), het tweede kwartier: gekeperd van goud en
rood van twaalf stukken (Egmond) en het derde kwartier: in goud een zwarte dwarsbalk en een
in twee rijen van rood en zilver geschaakt Sint Andrieskruis over alles heen (IJsselstein). Zijn
oomzegger Willem Jansz. van Dorp (VIIc.) voerde dit wapen in een iets gewijzigde vorm: I en
IV: Uterliere, II en III: Egmond, met IJsselstein als hartschild.
7
Deze wapens laten zien dat Jacob Willemsz. en neef Willem Jansz. stamden (of in ieder geval pretendeerden te stammen)
uit de IJsselsteinse tak van Egmond. Er zijn geen aanwijzingen dat die afstamming zou lopen via Jacobs
moeder, maar met het optreden van Ghijsbert van Egmont komt de mogelijke afstamming van
Baertgen uit Egmond / IJsselstein in beeld. Volgens de uitkoopcedul is hij borg voor Jan Bruijnsz.
De kans daarom groot dat hij op de een of andere manier tot diens (schoon-)familie behoort.
Deze Gijsbert kunnen we identificeren als een bastaard van Pieter van Egmond (zelf ook bas-
taard), richter van de Veluwe (vermeld 1425-1473). Weliswaar was Pieter later getrouwd met
de moeder van Gijsbert, maar omdat die nog ten tijde van Pieters eerste huwelijk, dus in overspel,
was verwekt, lag een legitimatie niet voor de hand. Niettemin slaagde Gijsbert, op latere
leeftijd, er op 30 augustus 1518 alsnog in zich te laten legitimeren. In deze tak van de Egmonds
komt de naam Beerte (Baertgen) voor, evenals Willem (een van de zoons van Mees en Baertgen
heette ook zo), maar géén Jacob die zou kunnen doorgaan voor de vader van de drie zusters. We
moeten ons daarbij realiseren dat de beschikbare bronnen uit die periode, ook ten aanzien van
adellijke bastaards, uiterst schaars zijn. Bovendien dienen we niet uit te sluiten dat de afstam-
ming ook kan lopen via de onbekende moeder van de drie Jacobsdochters.

Gezin/Partner: Bartholomeus Hendricksz van Dorpe. Bartholomeus (zoon van Henrick Bertelmeesz van Dorp en NN) is geboren in 1440 in 's-Gravenzande; en is gestorven; is begraven op 16 mei 1520 in 's-Gravenhage. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 4272

Aantekeningen:

De lezer zij er op gewezen dat er geen overtuigend bewijs bestaat dat Groot Allert (generatie 25) een zoon is van Jan van Egmond, waarmee deze reeks via deze filiatie niet tot een afstamming van Karel de Grote leidt

Er is echter geen bewijs voorhanden waaruit zou blijken dat Allert een (bastaard)zoon zou zijn van Jan van Egmond.
Deze filiatie wordt weliswaar vermeld in de Genealogie der heren en graven van Egmond van Dr. A.W.E. Dek (uit 1958), doch in de door de inzender van deze reeks vermelde tweede druk van 1970 op p. 104 door de heer Dek herroepen.
Deze reeks leidt daardoor via de filiatie niet tot een afstamming van Karel de Grote.

Allert Jansz van Egmond ( alias Groot Allert), Vroedschap te Enkhuizen, geboren circa 1483 te Andijk, overleden circa 1534 te Enkhuizen (zie Privilege Semeyns, tabel 7: Groot Allert Jansz van Egmond, geb. Andijk ca. 1483, vroedschap te Enkhuizen, natuurlijke zoon van Jan I, Graaf van Egmond en Josina van Waervershoef; Weeskamer ORA 5028, fol 4: Groet Albert is borch, 30 mei 1530; id. fol 10 verso: Ao 1534, Albert Jansz alias Groete Albert ende Jan Albertsz Goes(?) ontvangen van Arys Willemszeen silveren budel ende nog een tiraley paternoster). Gehuwd circa 1503 met Geerte Wiggertsdr. In de Genealogie van de Heren en Graven van Egmond door Dr. Dek wordt de vrouw van Albert Groot (bastaard) van Egmond genoemd: Geerte Wiggertsdochter.

Allert is getrouwd met Geerte Wiggertsdr vóór 1503 (civil). Geerte en is gestorven. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• CREA: 24 okt 2020

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Vermelding: Memorie van nalatenschap
• Recordnummer: 4654

Aantekeningen:

De plaats van Machteld Meesen in de genealogie:
Authentieke akten, waaruit onomstoten blijkt dat Machteld Meesen een dochter is van Bartholomeus Heynricsz. en Baertgen N.N.,
zijn niet beschikbaar. De bewijsvoering berust op een aantal feiten:
1. Uit haar huwelijk met Kerstant Jacobsz. heeft Machteld tenminste zes kinderen, W . O . een Baertgen, die vernoemd zou
kunnen zijn naar haar grootmoeder van moederszijde, en een Hendrick, die vernoemd zou kunnen zijn naar zijn over-
grootvader van moederszijde.

Jonge Hendrick Corssen, ook een zoon van Machteld Meesen en Kerstant Jacobsz., heeft een zoon Bartholomeus, die vernoemd
kan zijn naar zijn overgrootvader van vaderszijde: Bartholomeus Heynricsz. Bovendien betaalt Baertqen Corssen
op 6-2-1572 aan het klooster Sint Agatha t.b.v.Bartelmees Heyndricx een pachtsom (van het jaar 1571) van 10 pond groot
i.v.m. 10 morgen land op 't Woudt (98).

Baertqen Corssen was gehuwd met Adriaen Claesz. van Adrichem. Bij de doop van hun zoon Claes op 1-4-1538 was
onder meer doopgetuige: Jan Willemsz. van Doerp, mijn neef in Den Haag. Bij de doop van Geertruyd op 11-2-1545 was o.m.
doopgetuige: Claertqen Corssendr. in 's-Gravenhage, de huisvrouw van Jacop Willemsz. van Doerp (99).
Jan en Jacob Willemsz. van Dorp zijn kinderen van Willem Meesz., die als broer van Machteld Meesen voornoemd in een
familierelatie met de Delftse Van Adrichems staat.

Baertqen Corssen had uit haar huwelijk met Adriaen Claesz. van Adrichem ook een zoon Christiaen. In de nalatenschap van
deze Christiaen, die op 20-6-1585 te Keulen is overleden, bevond zich een register dat nagenoeg alleen zijn ouderlijk
erfdeel behandelt. In dat register komen een tweetal brieven voor, die afkomstig zijn van Bertolomees Henrycksz. te
Naaldwijk, die niet anders kan zijn dan zijn overgrootvader
(42).

Vermelding:
Machtelt Kers Jacobsz., overleden 11-10-1524, heeft het Kapittel
te Naaldwijk besproken 5 gouden gulden voor een eeuwige memorie
en 4 pond Hollands ten behoeve van 't loff' (?) (53).

Machteld is getrouwd met Kerstant Jacobs (Cors) van der Vliet in 1495 (civil). Kerstant (zoon van Jacob Kerstansz (Corssen) van der Vliet en Magtelt Willemsdr Dippijn) is geboren in 1470 in Naaldwijk; en is gestorven; is begraven op 2 jul 1515 in Naaldwijk. [Gezinsblad] [Familiekaart]