Willem II van Holland

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Westeuropese Adel
• Recordnummer: 4340
• Vermelding: van 1234 tot 1256; Graaf van Holland en Zeeland.
• Vermelding: van 1248 tot 1256; Koning van het Heilige Roomse Rijk.

Aantekeningen:

Willem II voerde verschillende oorlogen tegen de Westfriezen. Tijdens de veldtocht tegen de Westfriezen zakte hij op 28 januari 1256 bij Hoogwoud door het ijs van het Berkmeer. De Westfriezen vonden hem in machteloze positie en doodden hem. Toen ze doorhadden dat ze de koning hadden gedood, werd Willem begraven onder de haardplaat van een boerderij in Hoogwoud. Pas in 1282 wist zijn zoon, graaf Floris V, zijn stoffelijk overschot terug te vinden, maar niet zonder slag of stoot: Hoogwoud werd geplunderd en de bevolking werd voor een groot deel uitgemoord door de Hollanders. Willem II werd begraven in de abdij te Middelburg.

Willem II (februari 1228 (?) - Hoogwoud, 28 januari 1256) was graaf van Holland en Zeeland (1234-1256) en koning van het Heilige Roomse Rijk (1248-1256). Als graaf van Holland vormde hij een sterk bondgenootschap met Brabant tegen Vlaanderen.
Willem II was de zoon van Floris IV en Machteld van Brabant. Op zevenjarige leeftijd volgde hij zijn vader op, toen deze in 1234 bij een toernooi in Frankrijk om het leven kwam. Een broer van zijn vader, eveneens Willem geheten, en later Otto, de bisschop van Utrecht (ook een broer van zijn vader), werden regent.
In navolging van Brabantse steden gaf hij Delft (1246), Haarlem (1245), 's-Gravenzande (1246) en Alkmaar (1254) stadsrechten. Alleen 's-Gravenzande is later niet uitgegroeid tot een grote stad.
In 1247 verpandde hij Nijmegen aan de graaf van Gelre. Dit is een Gelderse stad gebleven omdat het pand nooit is ingelost.
Hij nam het besluit om zijn hoeve in 'Haga' om te bouwen tot een kasteel van waaruit hij efficiënt zijn gebieden kon besturen. Hiermee begon de functie van Den Haag als bestuurscentrum.
Omdat hij de paus in diens conflict met Frederik II militair steunde, kroonde de aartsbisschop van Keulen hem als dank in 1248 te Aken tot Rooms koning, waarmee hij kandidaat werd voor keizer van het Heilige Roomse Rijk (Rooms koning was een titel die tussen 1125 en 1508 gebruikt werd voor een gekozen koning van het Heilige Roomse Rijk). Pas in 1252 werd hij, vooral dankzij zijn huwelijk met de Welfische Elisabeth van Brunswijk, dochter van hertog Otto I van Brunswijk, door de vorsten van zijn rijk als heerser geaccepteerd.
Zijn secretaris en kapelaan, Willem van Ryckel (? 1272), begunstigde van de Mariakerk te Aken en abt van de St-Trudo-abdij in Sint-Truiden, stichtte het begijnhof St-Agnes aldaar. In 1986 werden op de pastorijzolder van de dekenij Sint-Truiden verschillende relieken van de 11.000 Heilige Maagden teruggevonden, gewikkeld in middeleeuwse stoffen. Hij was een bloedverwant van de heilige Elisabeth van Spalbeek die de stigmata droeg.
Gedurende zijn bewind voerde hij verschillende oorlogen tegen de Westfriezen. Tijdens een van de tochten tegen deze Westfriezen zakte hij bij Hoogwoud door het ijs van het Berkmeer. De Westfriezen vonden hem in machteloze positie en doodden hem, aldus de Hollandse legende. Om ontdekking van deze -volgens de Hollanders gepleegde- koningsmoord te voorkomen, werd Willem begraven onder de haardplaat van een boerderij in Hoogwoud. Pas in 1282 wist zijn zoon, Floris V, zijn stoffelijk overschot terugte vinden, wat niet zonder slag of stoot was gegaan, Hoogwoud werd geplunderd en de bevolking werd voor een groot deel uitgemoord door de Hollanders. Hij werd toen begraven in de Abdij te Middelburg.

Overleden:
Willem II voerde verschillende oorlogen tegen de Westfriezen. Tijdens de veldtocht tegen de Westfriezen zakte hij op 28 januari 1256 bij Hoogwoud door het ijs van het Berkmeer. De Westfriezen vonden hem in machteloze positie en doodden hem. Toen ze doorhadden dat ze de koning hadden gedood, werd Willem begraven onder de haardplaat van een boerderij in Hoogwoud. Pas in 1282 wist zijn zoon, graaf Floris V, zijn stoffelijk overschot terug te vinden, maar niet zonder slag of stoot: Hoogwoud werd geplunderd en de bevolking werd voor een groot deel uitgemoord door de Hollanders. Willem II werd begraven in de Abdij van Middelburg.

Willem is getrouwd met Elisabeth van Brunswijk op 25 jan 1252 (civil). Elisabeth is geboren vóór 1235; is gestorven op 27 mei 1266. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Bastaard
• Recordnummer: 10310
• Vermelding: van 1287; Commandeur van Utrecht.
• Vermelding: van 1287 tot 1307; Landcommandeur Duitse Orde
• Vermelding: van 1297 tot 1304; Commandeur van Koblenz.
• Vermelding: van 1303 tot 1317; Meester van de Nederlanden.

Aantekeningen:

Welbekend is Dirk van Holland, bastaardzoon van Willem II en half-broer van Floris V.

Hij maakte vanaf 1287 carrière als commandeur van Utrecht, was van 1297 tot 1304 tevens
commandeur van Koblenz en trad vanaf I303 tot aan zijn overlijden kort na ca 13 17 op als
meester van de Nederlanden.

Hij zal vermoedelijk in de jaren zestig of zeventig in Utrecht opgenomen zijn. De kroniek van
Utrecht weet te melden dat men voor zijn intrede om dispensatie had gevraagd omdat hij een bastaard was.
Dirck bastaardzoon van Willem II.

DIRK van Holland, waarschijnlijk een bastaardzoon van graaf Willem II of van een van diens broeders. Hij wordt van 1287 tot 1307 meermalen gemeld als landcommandeur van de Duitsche Orde te Utrecht en was in 1303 tegelijkertijd commandeur te Coblentz. Men schrijft aan zijn verwantschap met het gravenhuis de vele gunstbrieven van Floris V en Willem III ten bate der Orde toe.

Zijn portret, dat wel weinig bewijs van gelijkenis kan vertoonen, hangt in het Duitsche Huis te Utrecht en werd gegraveerd door Boland voor het te vermelden werk van de Geer (Moes, Iconographia Batava, no. 2005).

Zie: de Geer, Archieven der ridderlijke Duitsche orde (Utr. 1871) lxxvii en de oorkonden nos. 274, 296, 552, 553 en 601, waarbij te voegen is een stuk in v. Mieris, Charterboek II, 50-51.

Vraag: Kan deze Dirck de vader van Willem van der Speck (Verspecke) zijn? De nazaten van Willem worden als welgeborenen gezien. Waarom voeren zij het zelfde wapen als de Van Teijlingens en de Brederodes? Een rode leeuw op een veld van goud met een barensteel over het geheel!!
Willem II heeft een bastaardzoon, zie: Genealogie van de graven van Holland, t.a.p., bronnen : «v. Mieris II, p. 35; Berkelbach v.d. Spr. nr. 56, p. 21; Nieuw Ned. Biogr. Woordenboek II, 396. Zijn sterfjaar bij v.d. Bergh I, Geslachtstafel van de Graven van Holland, doch zonder enige bewijs.».
http://www.genealogieonline.nl/stamboom-familie-kuipers/I30298.php
Bronnen:
1.Hertogen van Brabant, NGV
2.Afstammingsreeksen van de Hertogen van Brabant, NGV
http://www.genealogieonline.nl/kwartierstaat-robert-alexander-van-de-graaf/I346.php
http://home.kpn.nl/janpaulvanderspek/

Vermelding:
Hij wordt van 1287 tot 1307 meermalen gemeld als landcommandeur van de Duitsche Orde te Utrecht.
Het lidmaatschap van de orde met dispensatie is door Willem II, voor zijn
bastaardzoon Dirk, aangevraagd aan de paus van Rome.

Gezin/Partner: Neeltje Jeroensdr van Warmenhuizen. Neeltje en is gestorven. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Westeuropese Adel
• Recordnummer: 4649

Aantekeningen:

Floris V (Leiden, 24 juni 1254 – Muiderberg, 27 juni 1296), bijgenaamd der keerlen god (god van de kerels, van de gewone man), was graaf van Holland en Zeeland en vanaf 1291 liet hij zich 'heer van Friesland' noemen, ofschoon hij alleen in West-Friesland feitelijke macht uitoefende. Floris V was de zoon van Willem II van Holland en Elisabeth van Brunswijk.

Chronologie van Floris' leven

1254 - Geboren op de plek waar nu de Lokhorstkerk in Leiden staat.
1256 - Slechts twee jaar oud volgt hij als graaf van Holland in naam zijn vader, Willem II van Holland, op die is gesneuveld bij Hoogwoud. De regering wordt voorlopig gevoerd door zijn oom Floris de Voogd.
1266 - Op twaalfjarige leeftijd wordt hij meerderjarig verklaard en neemt hij daadwerkelijk het bestuur over. Zijn moeder overlijdt en wordt in Middelburg begraven.
1268 - Hij geeft de riddermonniken van de Duitse Orde het recht de pastoors te benoemen van de Leidse Pieterskerk.[2]
1269 - Huwelijk met Beatrix van Vlaanderen, dochter van graaf van Vlaanderen Gwijde van Dampierre
1272 - Een veldtocht tegen de West-Friezen mislukt.
1272 - Hij geeft Gouda stadsrechten.
1273 - Hij geeft Vlaardingen stadsrechten.
1274 - Hij maakt een einde aan een opstand van de Kennemers en de boeren van Water- en Amstelland.
1275 - Hij verleent een tolprivilege aan Amsterdam (27 oktober). Daarmee wordt de stad voor het eerst genoemd.
1277 - Hij wordt op 11 januari in Den Bosch tot ridder geslagen. Hij probeert een verbond te sluiten met Vlaanderen.
1278 - Hij maakt zich met geweld van de opstandige stad Utrecht meester.
1279 - Hij richt op 25 juli de ridderorde op van St. Jacob te Den Haag in de ridderzaal. Hij benoemt 12 edelen tot Ridder.
1279 - Jan van Nassau geeft hem het Nedersticht in pand.
1280 - Hij laat het Muiderslot bouwen. Hij belegert in mei kasteel Vreeland, neemt Gijsbrecht van Amstel gevangen en brengt hem naar Zeeland over. Hij neemt Montfoort in, dat aan Herman van Woerden was verpand. Die vlucht naar het buitenland.
1281 - Hij laat zijn dochter Margaretha met de Engelse troonopvolger Alfonso (gestorven 1284) verloven.
1282 - Hij onderneemt opnieuw een tocht tegen de West-Friezen. Hij landt met een vloot in Wijdenes, verslaat hen na een veldslag bij Schellinkhout en onderwerpt hen. Hij vindt het stoffelijk overschot van zijn vader in Hoogwoud en begraaft hem in Middelburg.
1283 - Hij steunt hertog Jan I van Brabant in diens strijd om het hertogdom Limburg.
1285 - Hij verzoent zich met Gijsbrecht van Amstel, die vijf jaar gevangen is geweest. Hij laat zijn zoontje Jan met Elisabeth, de dochter van de Engelse koning Eduard I van Engeland verloven.
1287-1288 - Na de Sint-Luciavloed weet hij West-Friesland te onderwerpen en laat hij Kasteel Radboud bouwen. In 1288 verzoent hij zich met Herman van Woerden, die acht jaar verbannen is geweest.
1290 - Bij Biervliet wordt hij in opdracht van zijn schoonvader Gwijde van Dampierre gevangengenomen door Zeeuwse edelen.
1291 - Floris V laat zich 'heer van Friesland' noemen.
1292 - Hij verneemt dat zijn aanspraken op de Schotse troon niet zijn gehonoreerd. John Balliol wordt de nieuwe Schotse koning. Balliol loopt in 1295 over naar de Franse koning Filips IV van Frankrijk.
1294 - Hij vervult op 10 augustus een sleutelrol in het verdrag van Dordrecht, waarbij het bondgenootschap tussen de Engelse koning Edward en de Duitse koning Adolf van Nassau wordt bezegeld.[3]
1295 - In de zomer wordt graaf Robert II van Artesië er door de Franse koning op uit gestuurd Floris V voor de Franse partij te werven.
1296 - Hij verruilt op 9 januari 1296 het Engelse voor het Franse kamp. Zijn vrouw Beatrix sterft op 23 maart. In juni wordt hij gevangengenomen. Hij wordt op de vijfde dag van de ontvoering, op 27 juni 1296, gedood door Gerard van Velsen, Diederik, een 'knaap' van Herman VI van Woerden en een derde onbekende. De mannen achter de schermen van de ontvoering en uiteindelijke dood van Floris zouden Gwijde van Dampierre, graaf van Vlaanderen, hertog Jan I van Brabant en koning Eduard I van Engeland zijn.

Dynastieke voorgeschiedenis

Floris V was de zoon van graaf Willem II, die tevens rooms-koning was. Via zijn bet-overgrootmoeder Ada van Schotland was hij verwant met het Schotse koningshuis. Bij zijn politieke optreden probeerde hij gebruik te maken van deze connectie.

Op tweejarige leeftijd werd hij graaf van Holland en Zeeland. Zijn vader was een half jaar daarvoor gedood door de West-Friezen. Zijn oom, Floris de Voogd, nam voogdij over hem op zich. Zijn tante Aleida van Henegouwen nam kort daarna de voogdij over na de dood van Floris de Voogd (maart 1258). Zijn ridderlijke opvoeding kreeg hij tussen 1261 en 1266 waarschijnlijk van Albert van Voorne, de burggraaf van Zeeland. Op Voorne kwam Floris in contact met Jacob van Maerlant, die er in dezelfde periode verbleef.[4] Op twaalfjarige leeftijd, in 1266, werd de jonge Floris officieel meerderjarig verklaard, en op 14-jarige leeftijd trad hij in het huwelijk met Beatrix van Vlaanderen, de dochter van Gwijde van Dampierre.

Politiek
Floris had grote ambities en streefde er voortdurend naar zijn macht te vergroten. Zijn eerste wapenfeit was het neerslaan van de Opstand der Kennemers. Vervolgens wilde hij wraak nemen op de Friezen omdat zijn vader tijdens een veldtocht tegen de Friezen door hen was gedood. Toen hij in 1282 de Friezen in West-Friesland had verslagen, vond hij het lichaam van zijn vader, en liet hij zich 'Heer van Friesland' noemen. Zijn pogingen ook het andere gedeelte van Friesland (gebieden in de huidige provincie Friesland) in te nemen liepen echter op niets uit. Een eerste invasie mislukte door het slechte weer en aan zijn tweede veldtocht hield hij uiteindelijk alleen een bruggenhoofd in Friesland over.

Schotse troon

Na de dood van koning Alexander III van Schotland in 1286 wierp Floris zich op als Schots troonpretendent. De betovergrootmoeder van Floris was Ada van Schotland, dochter van de voortijdig overleden kroonprins Hendrik van Schotland. Floris was echter niet de enige. In totaal waren er dertien pretendenten. Ondanks zijn zwakke familieband met Alexander III ging Floris toch naar de vergadering, in Norham op de 10e van de bloeimaand (mei). Hij werd als eerste in de gelegenheid gesteld om zijn recht op de troon te verdedigen. Koning Eduard I van Engeland bleek daarbij geen bondgenoot, maar een rivaal te zijn, die erin slaagde, weliswaar gedeeltelijk en tijdelijk, om Schotland onder Engelse invloed te brengen.

Een andere manier om zijn ambities gestalte te geven blijkt uit zijn streven om Zeeland Bewestenschelde bij zijn grondgebied in te lijven. Dit doel probeerde hij op verschillende manieren te bereiken. Eerst trachtte hij dit met steun van koning Eduard I van Engeland, later met de hulp van de Fransen. Uiteindelijk wist hij het aanzien van Holland enorm te vergroten. Een groot deel van de huidige buitengrenzen van Noord- en Zuid-Holland samen is toen vastgesteld.

Complot

Het ging fout toen Floris zijn Engelse bondgenoot Eduard I in 1296 wegens een conflict over de wolhandel aan de kant zette ten gunste van de Franse bondgenoot Filips IV. Het verhaal gaat dat de Engelse koning enkele ontevreden edelen zou hebben gevraagd hem gevangen te nemen. Tijdens een valkenjacht - volgens sommige geschiedschrijvers bij de Egelshoek[5] - werd Floris gevangengenomen door Gijsbrecht van Amstel, Herman VI van Woerden, Willem van Zaanden,[6] Arent van Benschop, Gerard van Craayenhorst, Willem van Teylingen en Gerard van Velsen. Het nieuws van zijn gevangenneming lekte echter snel uit en onder het volk, waar Floris erg populair was, ontwikkelde zich het plan hem te bevrijden. Gijsbrecht van Amstel was vermoedelijk al op 23 juni uitgeweken naar Brabant en niet op het Muiderslot aanwezig geweest. Ook Herman van Woerden was waarschijnlijk op de fatale dag van de moord niet aanwezig en naar Brabant gevlucht.[7] Toen de edelen met hun gevangene op 27 juni 1296 het Muiderslot verlieten met Va

Gerard van Velsen werd later gepakt, gemarteld en ter dood gebracht. Gijsbrecht van Amstel (de vierde met die naam uit het bekende geslacht van de Heren van Amstel) en Herman van Woerden sleten de rest hun leven als ballingen en verloren al hun bezittingen.
Anno 1296. Dood van Graaf Floris V (Johannes Hinderikus Egenberger, 19e eeuw)
Beeld te Rijnsburg, gemeente Katwijk (Zuid-Holland).

In de Grote of Sint-Laurenskerk in Alkmaar staat een kist met daarbij een plaquette uit de 17e eeuw waarop staat dat de kist de ingewanden bevat van Floris V en dat hij in deze kerk begraven is vóór het hoofdaltaar onder een "wittige steen". Floris V werd door de Naardingers dood aangetroffen, gebalsemd en per schip naar de oude kerk van Alkmaar gebracht, waar hij onder de zerk een tijdelijk graf kreeg. Zijn zoon, Jan I, bracht zijn stoffelijk overschot begin april 1297 na de Slag bij Vronen over naar de abdij van Rijnsburg. De oude kerk van Alkmaar werd in de 15e eeuw vervangen door de Grote Kerk, maar de tombe van Floris bleef bewaard. Het werkelijke graf van de graaf verdween toen de abdijkerk in Rijnsburg in 1574 werd verwoest.[10]

Nalatenschap

De politiek van Floris stond grotendeels in het teken van het vergroten van zijn macht en van zijn dynastieke ambities. Van dat laatste is niet veel terechtgekomen. Bij zijn dood liet hij een minderjarige zoon achter, Jan I van Holland. Deze stierf echter al op 15-jarige leeftijd. Met diens dood kwam een einde aan het Hollandse huis. Voorts had hij alleen onechte kinderen: Witte van Haemstede en Catharina. De graventitel ging naar de graaf van Henegouwen, waardoor Holland voortaan geregeerd werd door Henegouwse heren van het huis Avesnes.

Volgens de historiografie was Floris zeer populair bij het volk, waaraan hij zijn bijnaam 'der keerlen god' dankte. Aan hem wordt, ondanks zijn strijd tegen de Friezen, een relatief vreedzaam regime toegeschreven, naast modernisering van het bestuur, bevordering van de handel, behartiging van de belangen van de boeren ten koste van de adel, en inpoldering van Hollandse wateren.

Na zijn dood vielen de Friezen de 'dwangburchten' aan, die hij had laten bouwen. Onder meer het huis te Wijdenes, veste de Nieuwendoorn en kasteel Medemblik werden bestormd.[11]

Floris' populariteit bij de boeren komt waarschijnlijk voort uit zijn streven andere lokale machthebbers dwars te zitten. Het leven van Floris V is gedetailleerd beschreven door zijn tijdgenoot en biograaf Melis Stoke in zijn Hollandse Rijmkroniek. Dit is de belangrijkste informatiebron over Floris, maar geen geschiedschrijving in de moderne zin des woords. Waarschijnlijk moet de Rijmkroniek als hagiografie opgevat worden, waarin Floris beter naar voren komt dan hij in werkelijkheid was. Dat positieve beeld kwam voort uit de tweede helft 18e eeuw, toen men aan orangistische kant de stadhouder als beschermer van het gewone volk tegen de regenten ging zien. Bilderdijk dichtte in 1788 zijn Floris de Vijfde, waarin de graaf extreem werd opgehemeld. Van verkrachter en onderdrukker der edelen werd Floris een martelaar voor de zaak van de boeren en burgers.[12]

Floris V is meermalen stof geweest voor literaire werken en andere cultuuruitingen. Zijn gewelddadige dood werd door Pieter Corneliszoon Hooft (Geeraerdt van Velsen) en Joost van den Vondel (Gijsbrecht van Aemstel) in toneelstukken gedramatiseerd. Opvallend is dat Floris in Geeraerdt eerder een schurk dan een held is. Volgens sommige bronnen zou Floris de dochter van Van Velsen hebben verkracht. In Hooft's toneelstuk is dit de aanleiding voor de ontvoering van en moord op Floris. De werkelijke oorzaak van het drama zal zijn gang naar Parijs zijn geweest toen hij zich begin januari 1296, met de Franse koning verbond tegen zijn vijanden.[13] In twintigste-eeuwse werken krijgt Floris V wel de heldenrol die hem ook vandaag nog vaak wordt toebedeeld.

Binnenhof
De vader van Floris was begonnen met de bouw van het Binnenhof in Den Haag als paleis bij zijn status als Rooms-Koning, en beoogd keizer. Het Binnenhof is door Floris afgebouwd om zijn dynastieke ambities gestalte te geven. Dit gebouw moest het centrum worden van zijn macht, en er zijn dan ook vele verwijzingen te vinden naar die ambities. Deze verwijzingen bestaan uit symbolen die zijn koninklijke status moesten benadrukken. Ook het kasteel Radboud in Medemblik is in opdracht van Floris V gebouwd.

Floris is getrouwd met Gravin van Holland Beatrix van Vlaanderen in 1269 (religious). Beatrix (dochter van Heer van Dampierre Gwijde III van Dampierre en Mathilde van Béthune) is geboren in 1253 in Brugge; en is gestorven; is begraven op 23 mrt 1296 in 's-Gravenhage. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Gezin/Partner: Anna van Heusden. Anna is geboren in 1255; is gestorven in 1296. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Gezin/Partner: Onbekend. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Beroep: Landman
• Referentienummer: Welgeborene
• Recordnummer: 10309

Aantekeningen:

Van der Spek (ook: Van der Speck(e), Verspecke) is een geslacht dat zijn oorsprong vindt in de omgeving Lisse. De naam Van der Specke wordt voor het eerst genoemd in een akte uit 1329, waarin Dirck van der Specke door de Hollandse graaf met een stuk grond wordt beleend.

Uit het Middelnederlands komt het woord spijc: brug van boomstammen, knuppeldam, in een moerassig gebied.
Volgens het Middelnederlands Handwoordenboek van Verdam heeft specke, spicke of spick de betekenis van een uit rijshout, zand, zoden en dergelijke opgeworpen dam, brug of weg in een moerassige streek.
Van zulke dammetjes zullen er vroeger heel wat zijn geweest en deze zullen op een aantal plaatsen ook gediend hebben om uniek naar iemand te verwijzen.

Het geslacht Van der Specke heeft zich vernoemd naar haar bezit: 't Huis ter Specke. Het huis lag in de nabijheid van een belangrijke verkeersader die het noorden van het Graafschap Holland met het zuiden verbond. In de middeleeuwen was er een tamelijk groot aantal adellijke behuizingen te vinden, zoals de aanzienlijke kastelen Egmond, Brederode, Teijlingen en Dever.
Ook kleine edelmanswoningen waren hier te vinden, zonder veel allures en waarschijnlijk slechts eenvoudige stenen huizen. 't Huis ter Specke onder Lisse zal een dergelijke woning zijn geweest. Het huis ontleende zijn naam aan "die Specken", het met wilgen overdekte drassige land dat het huis omringd.

't Huis ter Specke wordt voor het eerst vermeld in 1343

De eerdergenoemde Dirck (Willemsz) van der Specke (ook Verspecke) zegelde als schepen en schout te Haarlem met een wapen gelijk aan de familie Van Teylingen, dat gebaseerd was op het wapen van de Graven van Holland maar dan voorzien van een barensteel. Dit duidt op afkomst via bastaardij van de graven van Holland. Ook het feit dat Dirck en zijn gelijknamige zoon Dirck de hoge functie van schout vervulden kan een aanwijzing zijn. Voorts is de stamvader Willem, soms met zijn zoon Dirck, vermeld van 1329-1343 in diverse belenings- en overdrachtsakten.

GENEALOGIE VAN HET MIDDELEEUWSE WELGEBOREN GESLACHT VAN DER SPECK Door DRS. F.J.W. VAN KAN Op de vruchtbare geestgrond aan de rand van de duinen, in de nabijheid van de belangrijke verkeersader die het noorden van het graafschap Holland met het zuiden verbond, was in de middeleeuwen een tamelijk groot aantal adellijke behuizingen te vinden, zoals de aanzienlijke kastelen Egmond, Brederode, Teijlingen en Dever. Niet alleen kastelen zoals we ze tegenwoordig nog kennen, gerestaureerd dan wel als ruïne, ook kleine edelmanswoningen waren hier te vinden, zonder veel allures en waarschijnlijk slechts eenvoudige stenen huizen. Een daarvan zal Ter Specke onder Lisse zijn geweest, dat zijn naam ontleende aan "die Specken", het omringende met wilgen overdekte drassige land. Het huis Ter Specke wordt voor het eerst vermeld in 1343. Het geslacht Van der Specke, dat zich naar zijn bezit noemde, komt in de bronnen voor vanaf 1325. Afgaande op het wapen dat de familie voerde - een rode leeuw op een veld van goud met

Hij verkocht met grafelijke toestemming op 19-10-1325 6 morgenleenland in het ambacht Alkemade ten vrij eigen aan Jan van Polanen,droeg t.b.v. zijn zoon Dirk 2 morgen land te Lisse op aan de graaf(13-5-1329), vermeld als belender te Oegstgeest 24-6-1331, hield landin lijfhuur van de graaf te Abdissenbroek onder Lisse 1343/4, mogelijkverwant aan Femmense van der Specken te Lisse en huurster van gras vande grafelijkheid 1342/3
Woont te Lisse, met zijn zoon Dirk 1333/4 beboet wegens vechten.

Gezin/Partner: Onbekend. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 13819

Aantekeningen:

Jan werd direct na zijn geboorte verloofd met Elisabeth, de dochter van Eduard I van Engeland aan wiens hof hij ook vanaf 1291 werd opgevoed. Na de dood van zijn vader, in 1296, waarin ook Eduard I een grote rol speelde, aarzelde de koning om hem terug te sturen naar Holland. Hij liet een aantal Engelsgezinde edelen naar Engeland komen, onder wie Jan III van Renesse en Wolfert I van Borselen. Op 7 januari 1297 huwde Jan Elisabeth van Rhuddlan, dochter van de Engelse koning, en mocht hij eind januari, evenwel zonder zijn vrouw, naar Holland terugkeren, onder de belofte dat hij zich hield aan de door de koning toegevoegde raadslieden. Bijna een jaar later, op 10 november 1297, kon hij zijn vrouw in Zeeland ophalen.

In eerste instantie stond de jonge graaf geheel onder invloed van Jan van Renesse. Op 30 april 1297 droeg Jan I, na een machtsstrijd tussen de twee raadsheren, echter het bestuur over aan Wolfert I van Borselen, tot aan zijn vijftiende verjaardag. Na een conflict met het stadsbestuur van Dordrecht werd Van Borselen op 1 augustus 1299 in Delft vermoord. Hierna benoemden de steden Jan van Avesnes, graaf van Henegouwen, als regent en op 27 oktober 1299 droeg Jan I de regering voor een periode van vijf jaar aan hem over. Twee weken later stierf Jan aan dysenterie, vijftien jaar oud, en met hem stierf ook het Hollandse Huis uit.

Omdat hij geen directe troonopvolgers had, ging het graafschap naar Jan van Avesnes, graaf van Henegouwen (als Jan II van Holland en Zeeland), zoon van zijn oudtante, Aleid van Holland. Dit was de grondslag voor een personele unie tussen het graafschap Holland en het graafschap Henegouwen, die tot na de Beierse Tijd zou duren. Elisabeth keerde in de zomer van 1300 naar Engeland terug. Pas in 1309 werd een regeling getroffen voor de uitbetaling van haar weduwengoed

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• CREA: 20 jan 2023

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• CREA: 20 jan 2023

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• CREA: 20 jan 2023

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• CREA: 20 jan 2023

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• CREA: 20 jan 2023

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 13814

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• CREA: 20 jan 2023

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• CREA: 20 jan 2023

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• CREA: 20 jan 2023

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 13818

Gezin/Partner: Alfons van Engeland. Alfons is geboren in 1273; is gestorven in 1284. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 13822

Aantekeningen:

Witte van Haemstede (1280/1282 - tussen 16 januari en 26 december 1321) was een bastaardzoon van graaf Floris V van Holland. Hij werd een bekende figuur als de redder van het graafschap Holland toen hij in 1304 in de nabijheid van Haarlem een Vlaams leger zou hebben verslagen. De laatste jaren zijn er echter grote twijfels ontstaan of deze zogenaamde Slag bij Manpad wel heeft plaatsgevonden.

Witte van Haemstede werd ca. 1281 geboren als bastaardzoon van Floris V. Het kerkelijk recht bepaalde dat buitenechtelijke kinderen niet konden worden erkend. Witte groeide op als de Witte van Heusden. Maar toen zijn vader in 1296 werd vermoord, kreeg hij van zijn halfbroer Jan I, die Floris V als graaf van Holland was opgevolgd, de heerlijkheid Haamstede in leen. Vanaf die tijd werd hij de Witte van Haemstede genoemd. Sommige bronnen noemen hem ook wel Witte van Holland, maar die benaming was niet correct. Haamstede ligt op het eiland Schouwen-Duiveland in het vroegere graafschap Zeeland. In 1299 nam hij deel aan het beleg van Dordrecht, waarbij hij het kasteel van Putten bezette. Hij overleed in 1321.

In 1304 trok Gwijde van Namen met een Vlaams leger op naar Zeeland. Witte was in Zierikzee en vluchtte over zee naar Zandvoort. Terwijl de Vlamingen oprukten en Delft bedreigden, wist hij een leger van poorters en boeren te mobiliseren. Volgens de legende plantte hij zijn vaandel op de top van De Blinkert bij Haarlem; hij wist met zijn leger de Vlamingen op de vlucht te jagen

Vondel en Van Lennep
Witte van Haemstede speelt in de Gijsbrecht van Aemstel van Vondel een minder fraaie rol. In het vijfde en laatste bedrijf verkracht hij Klaeris van Velzen, moeder-overste van het Klaerissenklooster en vermoordt bisschop Gozewijn.
In 1817 liet Jacob van Lennep, naast het Huis te Manpad een gedenkteken plaatsten, De Naald, waarop Witte van Haemstede wordt genoemd als de overwinnaar in de Slag aan het Manpad

Witte trouwde met zijn achternicht (ze waren verwant in de zesde graad) Agnes van der Sluis, dochter van Arnold van der Sluijs en diens tweede vrouw Agnes van der Lecke (dochter van Hendrik II van der Lecke, raad van Holland). Drie zoons worden genoemd in naslagwerken.[1]

Floris I of Frederik van Haemstede (ca. 1301 - Staveren, 27 september 1345): belangrijke hoveling van Willem IV van Holland, verkreeg functies en grote bezittingen in Zeeland, en verkreeg via zijn vrouw bezittingen van het huis Persijn in het Kennemerland en het Waterland. Nam deel aan verschillende oorlogen van Willem en sneuvelde samen met hem bij Staveren.
Arnoud van Haemstede, genoemd als heer van Moermont, werd in 1348 waarschijnlijk vermoord door Wolfert III van Borselen.
Jan van Haemstede, wordt genoemd in 1348.
Gui of Gwijde van Haemstede, die ook bij de Slag van Warns zou zijn gesneuveld in 1345.

Enkele andere afstammelingen van Witte zijn:

Jan II van Haemstede (ca. 1340 - voor 24 mei 1386): vocht een vete uit met Wolfert III van Borselen naar aanleiding van de moord op Arnoud van Haemstede. Uiteindelijk kocht Wolfert de familie van Haemstede af. Jan koos daarna de Hoekse kant en werd verbannen maar kreeg vier jaar later (tegen betaling) zijn functies en bezittingen weer terug.
Arend II van Haemstede (1372 - 12 april 1433): dijkgraaf van Zuid-Beveland beoosten Yerseke, rentmeester van Zeeland beoosten Schelde, baljuw van Middelburg, baljuw van Brouwershaven.

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 13823

Catharina is getrouwd met Zweder I van Montfoort op 21 apr 1301 (religious). Zweder en is gestorven. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• CREA: 20 jan 2023

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 13826

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• CREA: 20 jan 2023

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• CREA: 20 jan 2023

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 13829

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Welgeborene
• Recordnummer: 10306
• Vermelding: van 1 mei 1353; Schout van Lisse
• Vermelding: van 9 mrt 1355; Schepen van Haarlem
• Vermelding: van 10 feb 1356; Schepen van Haarlem
• Vermelding: van 21 jul 1357; Schout Van Noordwijkerhout
• Vermelding: van 22 nov 1357; Schout van Haarlem

Aantekeningen:

Geboren circa 1310 te Lisse, overleden voor 24 oktober 1372. Dirck werd na opdracht van zijn vader beleend met twee morgen land te Lisse, Na opdracht door Floris Symonsz van der Specke ontvind hij op 1 september 1345 diens leengoed "Ter Specke". Vermeld als schout van Lisse 1 mei 1353, schepen van Haarlem 9 maart 1355 en 10 febr. 1356, was 21 juli 1357 schout van Noordwijkerhout. Werd 22 november 1357 door de graaf aangesteld tot schout van Haarlem, op welk ambt hij de graaf 200 Franse schilden leende, die hij aan zijn voorganger Willem van Zaenden betaalde
Had reeds eerder banden met Haarlem: 8 november 1346 werd Dirk, die toen gevangen zat in het Leidse Gravensteen, door Haarlemse poorters bevrijd. Op 5 maart 1348 tochtte hij zijn vrouw aan de mindere helft van Ter Specke c.a. Dirk werd beleend met 2 morgen land te Lisse; na opdracht door Floris Symonsz. van der Specke ontving hij 4 sept. 1345 diens leengoed (Ter Specke) 13 november 1345: Jan, heer van Egmond en Dirk van Brederode, ridders, betuigen de overdracht d.d. 4 september 1345 door Floris van der Spek Simonsz. van diens goed aan Dirk van der Spek, LRK 49.fo.16. Hij kocht 1342-45 regelmatig hout van de grafelijkheid; had land in Iijfhuur van de graaf te Abdissenbroek (vermeld ca. 1350-63). Verkocht 22 mei 1359 een rente van 31 schellingen aan de abdij van Egmond, gevestigd op een huis te Haarlem; een der belenders was Dirk zelf Toen in 1364 of 1365 een zoen tot stand kwam tussen de partijen betrokken bij de dood van Willem Heynenz., werd nadrukkelijk vermeld dat de kwesties waar Dirk van der Spe
http://home.kpn.nl/janpaulvanderspek/

Vermelding:
Werd 22 Nov. 1357 Door De Graaf Aangesteld Tot Schout Van Haarlem

Dirck is getrouwd met Bartrarde Arnoutsdr van Waterlant op 5 mrt 1348 (civil). Bartrarde is gedoopt in 1325; is gestorven vóór 1365. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Welgeborene
• Recordnummer: 10304

Aantekeningen:

Geboren te Lisse circa 1340, overleden voor 8 mei 1418, bezitter van Ter Specke. Werd 4 juli 1378 Leids poorter, met Gheret Heerman als borg, voor 40 pond. Vermeld als schout van Lisse 12 jan.-29 nov. 1394, schepen van Leiden 1394-95, 1395-96, burgemeester 1398-99, kerkmeester van de St. Pieterskerk 1400-1401. Aangesteld tot boter- en kaaskoper in de Friese oorlog 1398. Rentmeester van Kennemerland en Westfriesland sedert 15 september 1403 in de plaats van Bertelmeeus van Raephorst enzolang het deze goeddunkte. Hij verloor in 1410 zijn Leidse poorterschap, daar hij reeds langer dan vijf jaar buiten de stad verbleef, hij zal waarschijnlijk naar Ter Specke zijn teruggekeerd.
Vermeld als veehandelaar 24 aug. 1396, 2 febr. 1402 en 3-24 aug. 1404. Hij pachtte in 1398-99 de Leidse hopaccijns. Hij leende de stad Leiden geld voor de krijgstocht tegen de Friezen (terugontvangen 1398-99). Met Dirk van den Bossche leverde hij 1403-04 kalk aan de St. Pieterskerk. Zijn huis te Leiden werd 15 juni 1410 voor 275 nobel verkocht, van de opbrengst werd een aantal hoge pandrentes ingelost. Beleend met 2 morgen te Lisse 24 okt. 1372, [LRK 50 fol. 129v nr. 841, bew. J.C.Kort] verhief dit leen en "die Specken" (9 morgen land) in 1390 met ledige hand; die Specken ontving hij 12 dec. 1400 als onversterfelijk erfleen, tevens werden hem genoemde 2 morgen ten vrij eigen gegeven en kocht hij van de graaf 2 hond land gelegen aan de Horenbrugge en 2 hond land genaamd Butterscamptgen, beide gelegen te Lisse aan het (Haarlemmer)meer.Dirk kocht 27 febr. 1395 een gedeelte van het veenland tussen Zegwaard en Zevenhuizen dat Floris Gijsbrechtsz. verbeurde, van de graaf. Voor deaanleg van de nieuwe weg

Hij pachtte in 1398-99 de Leidse hopaccijns, leende Leiden geld voorde krijgstocht tegen de Friezen, leverde 1403/4 kalk aan de St.Pieterskerk, beleend met 2 morgen te Lisse 1372, verhief dit leen en"die Specken" (9 morgen land) in 1390 met ledige hand, die Speckenontving hij 12-12-1400 als onversterfelijk erfleen, tevens werden hemgenoemde 2 morgen ten vrij eigen gegeven en kocht hij van de graaf 2hond land gelegen aan de Horenbrugge en 2 hond land genaamdButterscamptgen, beide gelegente Lisse aan het (Haarlemmer)meer, kocht27-2-1395 een gedeelte van het veenland tussen Zegwaard en Zevenhuizendat Floris Gijsbrechtsz verbeurde, voor de aanleg van de nieuwe wegvan Leiden naar Oegstgeest (de huidige Steenstraat) moest Dirk in 1395land afstaan, died before 8 May 1418, Dirk VAN DER SPECKE, overledenvóór 08-05-1418.
Veehandelaar (1396). Poorter van Leiden (1378-1410). Schout van Lisse(1394). Schepen van Leiden (1394-1395, 1395-1396). Burgemeester vanLeiden (1398-1399). Kerkmeester van de Sint Pieterskerk te Leiden(1400-1401). Aangesteld tot boter- en kaaskoperin de Friese Oorlog(1398). Rentmeester van Kennemerland en West-Friesland (1403).Eigenaar van het huis Ter Specke. Leenman van Holland (1372).,occupation: veehandelaar.

Beroep:
Beroep: in Bezitter Van Ter Specke, Op 4-7-1378 Leids Poorter Met Gheret Heermanals Borg, Schout Van Lisse 12 Jan.-29 Nov. 1394, Schepen Van Leiden 1394-95, 1395-96, Burgemeester 1398-99, Kerkmeester Van De St. Pieterskerk 1400-1401, Boter-en Kaaskoper In De Friese Oorlog 1398, Rentmeester Van Kennemerland en Westfriesland In De Plaats Van Bertelmeeus Van Raephorst en Zolang Het Deze Goeddunkte, Veehandelaar/.

Gezin/Partner: Nn Willem (Gielis) Luutgardensdr. Nn is geboren vóór 1397; is gestorven vóór 1485. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Welgeborene
• Recordnummer: 10302

Aantekeningen:

Beleend met "die Specken" en twee morgen daarbij op 8 mei 1418.Hij was Leids poorter, was aan Kabeljauwse zijde in 1419 betrokken bij ongeregeldheden in die stad. Maakte als man van Jan van Beieren metandere edelen op 11 september 1420 deel uit van de vierschaar van Kennermerland die te Haarlem vonniste. In 1424 vermeld onder de"welgeborenen" te Lisse, die hun krijgsdienst afkochten.
Hij verkocht op 16 maart 1413 een huis en erf aan de Breestraat in Leiden aan Jonge Heinric Harmanszn. voor een jaarlijkse rente van 10Sch. met de houde.

Beroep:
Beroep: in Poorter Van Leiden (1419). Leenman Van Holland (1418). Lid Van Devierschaar Te Kennemerland (1420). Welgeborene Van Lisse (1424)/.

Gezin/Partner: N.N.. N.N. en is gestorven. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 10349

Aantekeningen:

geboren omstreeks 1405, overleden na 24 oktober 1475. Haar zoon Joest ontving na de dood van Symon Vrederic van der Specke diens vicarie. Yeves nageslacht voerde de naam "Van der Speck" en bezat de collatie van de genoemde vicarie. Tot hen behoorde Vranc Matthijszn van der Speck, in 1568-1572 verwikkeld in een proces rond landbezit van de vicarie in de St Pancreaskerk te Leiden, waarvan hij collator was. Ook Pieter Gerritszn van der Speck, deken van het Leidse timmermansgilde en stichter van het "St. Pietershofje" te Leiden (1645) stamt uit deze familie. Gehuwd met Vranck Pieterszn. Timmerman, overleden na 18 juni 1477.

Gezin/Partner: Vranck Pietersz. Vranck en is gestorven. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 3483

Aantekeningen:

Zijn weduwe Aef verkocht op die datum aan haar zwager, Mr Symon Vrederic, drie stukken land te Lisse: Avencampgen, Buttermanscampe en Horenbregge, alsmede 6 akkers aldaar en een rente van 10 sch. op een huis in Leiden

Gezin/Partner: Aef. Aef en is gestorven. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 10300
• Vermelding: van 1478; Gezworene van Rijswijk

Aantekeningen:

Hij bewoonde op 7 juli 1478 een huis te Rijswijk afkomstig van zijn broer Jacob. Van de bijbehorende 13 morgen land bezat hij 1/4 deel, die hij van Jacob zal hebben geërfd. Dirck Dirckxsz. van der Speck, de Oude, is in februari 1501 gestorven, nadat hij de kerk tot memorie van hem en zijn vrouwen Lijsbeth en Aechte een jaarrente van 1½ pond Hollands had vermaakt .. de kerkmeesters .. Dirck Dirckxsz. van der Speck, de Jonge enz. [KA Rijswijk inv. 518 fo. 11, reg. 74]

Gezin/Partner: Lijstbeth N.N.. Lijstbeth en is gestorven. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 10328

Aantekeningen:

Bewoont de hofstede "Sculenborgh" (niet in eigendom). Pacht 13 1/2 hond van de kerk te Rijswijk, belenders: west, Jan Ruijchrock, oost, Jan van der Leck, zuid, Bredeweg en noord, de Haagwetering. Hij vestigde op 26 december 1515, Sinte Stevensdach) voor zichzelf en voor zijn vrouw Neeltjen een jaarlijkse memorie, waarvoor hij aan de kerkmeesters elf pond hollands betaalde [KA Rijswijk inv. 519 fol. 29 reg. 123]

(transscriptie Jan Paul van der Spek)

In tjaer vijftienhondert en[de] vijftien up Sinte Stevensdach [26 december] soe is ghecomen in den pastoer meester Zijbra[n]t Willemsz. en[de] bij ons kerckmeesters Adam Ja[n]sz. Jan Dirckxz. en[de] Jan Pietersz. up te[n] Hil, Willem Dirckxz. van der Speck en[de] heeft gheordineert ende ghemaeckt een ewyghe memorie voir hem selven en[de] Neeltien zij[n] huysvrouwe te weten dat wij kerckmeesters voir ons en[de] onsen nacomelinghers sellen laten zinghen t´onsen goedshuyse een vigelie va[n] drie lessen up Sinte Willibrordusdach [7 november] settende ten grave voir hem beyden drie kaerssen en[de] gheven den pastoer voir zij[n] memorie-penning twee scellingen den coster eenen scelling en[de] die ghilde-priester een groten en[de] voir deze memorie hebben wij kerkmeesters voirnoemt onfa[n]gen va[n] den selfen Wille[m] Dirckxz. voirnoemt die su[m]me van elf ponden Hollants hier bij waren Arent Huygez. Jan Huygez. ant Kerkhof wone[n]de en[de] Andries Willems van d[er] Speckx zone ten daghe en[de] jare als bov

Gezin/Partner: Neeltgen N.N.. Neeltgen is gestorven na 1515. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 3491

Aantekeningen:

Baljuw van Noordwijk en rentmeester van Teijlingen (vermeld 17 februari 1428). Moest na aanvankelijke weigering toch bijdragen in de bede met de welgeborenen van Lisse (uitspraak van het Hof van Holland van 26 okt. 1435). Had onenigheid met Jan van den Bergen betreffende het klerkambt van de houtvesterij van de Haarlemmerhout (18 en 25 jan. 1436, aard van het conflict onbekend). Jacob werd 26 jan 1457 Leids poorter, met Jan van Leyden als borg. Maakte deel uit van de ridderschap en edelen door wie Karel de Stoute 21 juli 1468 werd ingehuldigd. Overleden voor 18 juni l477

Gehuwd met Kerstyne Willemsdr. van OEGSTGEEST, die hij 10 juni 1476 de helft van zijn leengoederen in lijftocht gaf. [LRK.118c.Zd.Holland.fo.28v] (zij tr.(2) voor 26 juni 1478 Daniel van Alphen Roelofsz.). Jacob werd 22 okt. 1410 beleend met "die Volghelegge" (3 morgen land) aan de Papenweg onder Voorschoten, na opdracht door Heynric Bokel (opnieuw beleend 17 februari 1421, 24 november 1429 en 10 april 1439 door resp. Jan van Beieren, Jacoba van Beieren en Philips de Goede). [bron: J.C.Kort.Grafelijke lenen in Rijnland. 1222-1650 in O.V. 401 (1990) p 122; LRK 53 fo.63v; 56.fo.19; 62.fo.20; 62.fo.109; 114.fo.118v.] Beleend met die Specken c.a. 13 juni 1430; huurde van het klooster Leeuwenhorst m.i.v. 1435 een half hond geestland te Lisse, gedurende tien jaar. Jacob kreeg 26 jan.1462 grafelijke toestemming om in een stuk weiland bij zijn woonhuis te Lisse (ongeveer 6 morgen) konijnen te houden, ter proviandering van zijn keuken, behoudens het grafelijk recht op de konijnenvangst. Onder Rijswijk bezat Ja

Ridder of Welgeboren

bron: Janse, Antheun. Ridderschap in Holland, Verloren Hilversum (2001)

In de vijftiende eeuw moest het Hof van Holland meer dan eens uitspraak doen in een conflict tussen een welgeborene die meende tot de ridderschap te behoren en zijn dorpsgenoten die dat ontkenden. Het ging daarbij uiteraard steeds om edelen die zich met hun levensstijl in de ´gevarenzone´ bevonden. De heren van Egmond en Brederode hoefden hun adellijke levenstijl niet voor het Hof aan te tonen; die was voor iedereen duidelijk. Er waren echter genoeg edelen die maar net voldeden aan de vereisten en bij de minste of geringste gelegenheid door hun dorpsgenoten werden aangeklaagd. De stukken die we over deze zaken in het archief van het Hof van Holland aantreffen, bieden belangrijke informatie over de vraag naar de ondergrens van de ridderschap. Helaas was voor tijdgenoten zoveel vanzelfsprekend dat maar zelen expliciet over de bijzonderheden van de levensstijl werd uitgeweid. We moeten het dan doen met een ´kale´ uitspraak, zonder details over overwegingen en argumenten. Ook in die gevallen kunnen we

Een voorbeeld is de zaak van Jacob van der Spek uit Lisse. Zijn voorgeslacht stamde waarschijnlijk uit de heren van Teilingen. Jacob bewoonde het huis Ter Specke in Lisse. Zijn overgrootvader was actief geweest in het Haarlemse stadsbestuur, zijn grootvader Dirk (1394-1413) vervulde diverse bestuursfuncties in Leiden. In 1435 verschenen vijf welgeboren mannen uit Lisse voor de Hollandse raad met een klacht over Jacob. Aanvankelijk had Jacob er geen punt van gemaakt in de bede mee te betalen met de welgeborenen. Sterker nog, volgens een verklaring van het vijftal was Jacob in 1428 naar de welgeborenen gegaan met het verzoek met hen mee te mogen betalen, zoals hij ook eerder in twee of drie veldtochten de dienst met hen had afgekocht. Inderdaad hadden Jacob en zijn vader Jonge Dirk in 1424 meebetaald in de bede van de honderdste penning van hun goederen, samen met de overige welgeborenen, hoewel Dirk tijdens de onderhandelingen over de bede nadrukkelijk van de welgeborenen was uitgezonderd [samen met Di

Jacob van der Spek was een grensgeval. Misschien was de uitspraak anders geweest als Jacob in 1424 en 1428 niet zo slim had willen zijn door zich als welgeborene te laten aanslaan. In 1457 kreeg hij in Lisse een voorstelijke bode op bezoek met de oproep voor de dagvaart van ridderschap en steden en in 1468 was hij van de partij toen Karel de Stoute werd ingehuldigd. Dat zijn aanwijzingen dat hij in ieder geval met de ridderschap werd geassocieerd. Over zijn levenswijze weten we verder niets.Misschien mogen we uit het feit dat hij in 1462 toestemming kreeg in een stuk weiland bij zijn woonhuis te Lisse konijnen te houden, ter proviandering van zijn keuken, afleiden dat hij wel pogingen deed zijn stand op te houden door te zorgen voor kleinwild op tafel. In 1475 blijkt hij echter in Rijswijk te wonen, op een huis en hofstede van twaalf morgen groot. Of hij daarmee net weer onder de kritieke grens was gekomen, weten we niet.
(met dank aan Ruud Poortier, archivaris Oude Kerk Rijswijk)

Gezin/Partner: Kerstyne Willemsdr van Oegstgeest. Kerstyne en is gestorven. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Vermelding: Kapelaan St. Pieterskerk, Leiden
• Recordnummer: 10344
• Vermelding: van 1445 tot 1477; Pastoor van Edam

Aantekeningen:

Hij is bekend onder de naam "Mr. Symon Vrederic", pastoor van Edam, vermeld sedert 1445-4. Hij deed 23 okt. 1477 vrijwillig afstand, kapelaan van de St. Pieterskerk te Leiden, stichtte 24 okt. 1475 een vicarie op het St. Catharina-altaar in de St. Pancreaskerk te Leiden, gewijd aan St. Catharina, St. Barbara en St. Apollonia, bewoonde in 1478 een huis te Leiden aan de Nieuwe Straat (ws. de Kloksteeg) in het bon Over 't Hoff. Dit huis kocht hij 9 nov. 1460. Beleend met die Specken, op 18 juni 1477 na het overlijden van zijn broer Jacob. Bij de stichting van zijn vicarie bepaalde hij dat hij tot zijn dood zelf het vruchtgebruik van de vicariegoederen zou genieten, nadien zou de vicarie zijn voor zijn neef Joest Vranckenz.; de begeving van de vicarie behield hij voor zichzelf om vervolgens te komen aan zijn zuster Yeve, na haar dood aan genoemde Joest en tenslotte aan Yeves nageslacht. De vicaris moest gekozen worden uit Symons familie en bij gebrek daaraan diende een arm priester te worden gekoz
de librije van de St. Pieterskerk onder voorwaarde van medegebruik door de vicaris (27 dec.1482). Symon vermaakte het Jherusalemshof aan de Cellebroedersgracbt (nu Kaiserstraat) te Leiden een rente, op voorwaarde dat de mannen van het hof ieder I penning in de St. Pieterskerk zouden offeren tijdens de memoriedienst voor hem. Ook het klooster Mariënhaven deed zijn memorie.

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 10351

Aantekeningen:

Na de dood van zijn oom Mr. Symon Vrederic ontving hij diens vicarie.

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 3498

Aantekeningen:

Geboren omstreeks 1440, overleden omstreeks 1489. Dirc verkreeg in 1479 het leen "Ter Specke" toen zijn oom Symon de priester overleed. Eigenlijk zou zijn vader Floris daarvoor in aanmerking komen, maar die was al overleden. De helft deed Dirc al meteen over aan Daniël Rudolfsz. van Alphen. Die was getrouwd met de weduwe van zijn oom Jacob van der Specke.

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 10297

Gezin/Partner: Claesgen Symonsdr. Claesgen en is gestorven. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 10330

Aantekeningen:

Claes Willemszn van der SPECK, aangezien de geboorte van zijn zoonsCornelis en Pouwels rond 1510 moet liggen, al in 1544 komt Cornelisals zelfstandige voor in het kohier van de 10-de penning, zal hij voor1490 geboren zijn. in 1527 en 1528 wordt hij genoemd als kerkmeesterte Rijswijk. Zoon van Willem Dirkszn van der SPECK en Neeltjen.

Gezin/Partner: N.N.. en is gestorven. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• CREA: 10 nov 2013

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 10295

Gezin/Partner: Maritgen Jacobs van der Speck (Verspeck). Maritgen (dochter van Jacob Jansz van der Speck (Verspeck) en Aechte Pietersdr) is geboren vóór 1527; is gestorven na 1602 in Naaldwijk. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 10352

Aantekeningen:

Heynric Claesz, geboren voor 1500, overleden voor 1544. In het kohier van de 10-de penning van dat jaar komt zijn weduwe voor met 10 morgen eigen land plus nog 6 morgen eigen verdolven (verveend) land en 12 morgen, 5 hont en 14 hont in gebruik van derden. In de kohiers van 1555 en 1558 komen de 10 morgen eigen land niet meer voor, zij pacht dan 18 morgen met een woonhuis en 4, respectievelijk 3 morgen los land. Gehuwd met Maritjen, waarschijnlijk overleden voor 1562, in het kohier vande 10-de penning komt zij dan niet meer voor.

Gezin/Partner: Maritjen. Maritjen is gestorven vóór 1562. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Welgeborene
• Recordnummer: 10362
• Vermelding: van 1527 tot 1528; Kerkmeester te Rijswijk

Aantekeningen:

In het laatste jaar komt hij niet meer zelf voor in het kohier van de 10-de penning maar zijn weduwe, hij pachtte 16 morgen land en een halve morgen "quade gheestland" en hij en zijn vrouw bezitten aan de zuidzijde van Rijswijk een eigen huis. Gehuwd met Trijntje Dircksdr, zij is, in elk geval, in 1566 nog in leven. Zij koopt dan een huis en erf, met schuur, berg en geboomte. In 1563 beëindigt zij haar bedrijf door de verkoop ervan aan haar zoon Dirck Jansz. Dirck Jansz heeft het recht op de koopprijs zijn vaderlijk erfdeel, zijnde 400 Carolus Guldens, te zijner tijd te "korten". Kerkmeester te Rijswijk in 1527 en 1528.

Gezin/Partner: Trijntje Dircksdr. Trijntje is gestorven na 1566. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 3533

Aantekeningen:

Op de rechtdag van 10 juli 1556 verschijnt Jan Claeszn, met consent van Cornelis Claeszn en van Pouwels Claeszn, als voogd van Haesje Joppedr., het achtergebleven weeskind van Neeltje Claesdr.

Gezin/Partner: Joppe. Joppe en is gestorven. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 3601

Aantekeningen:

geboren voor 1505, overleden na 1582, in dat jaar treedt hij op als schuldeiser van 18 gulden uit de boedel van Jacob Janszn van der Speck, de zoon van zijn broer Jan. Reeds in 1544 komt hij in het kohier van de 10-de penning voor, evenals in de drie opvolgende kohiers. Hij is pachter van 18 morgen land met een woonhuis plus nog 4 morgen. Vanaf 1558 pacht hij ook een boomgaard. In 1563 heeft hij een vordering op zijn schoonzuster Trijn, de weduwe van zijn broer Jan. In 1570 is hij borg voor zijn zoon Pieter, die dan de "Oostblok-tienden" koopt. Eerder was hij dat, in 1562, voor zijn broer Ouwe Pouwels Claeszn, in dat zelfde jaar treedt hijzelf ook als koper van tienden op. Ook is hij enkele malen gezworene van het ambacht geweest (1560). Hij wordt in 1573 de oude vader van de broers Pieter Cornelisz en Cornelisz genoemd in het Kohier Weekgeld Rijswijk juni 1573

Quoijere van alle de namen ende toenamen die daer woonen ende ingesetenen zijn in den dorpe ende ambochte van Rijswijck sonder ijemant nae besten wetenschap van den tauxauteurs daer inne geomitteerd ende vergeten te hebben ende dit volgende dordonnantie ons bij den commissaris ende bijgevouchden verthoent beginnende van de noortsijde van oosten nae westen. Gedaen op te viien dach in meije xvclxx3 ter presentie ende bij wesen van Odt Jacobsz Vermij schoudt, Jan Cornelisz Cock ende Pieter Cornelisz Verspeck geswoerens als in deesen tauxateurs gestelt. Gemaect in ponden, schellingen ende penningen van 40 groot 'tpont.

Noortzijde
Claes Cornelisz, boer, getaxeert op 250Lb compt hem volgend d'ordonnantie ter weecken re contrinueren 3 st. 6 pen

Pieter Cornelisz Verspeck ende Cornelis Claesz Verspeck zijn oude vader, mitsgaders Cornelis Cornelisz zijn broeder ende Aeltgen zijn dienstmaecht 150Lb comt hem alsvoeren ter weecke 1 schelling ende voor Pieter Cornelisz ende d'ander nijet dus hijer allenlick maer voor
Cornelis Claesz de voors 1 st. 6 pen

Gerrit Cornelisz mit Maritgen Cornelisdr zijn dochter getaxeert op 150 Lb compt hem als voeren 1 st. 6 pen

Die heer van Benthuijsen compt volgens d'ordonnantie ter weecken te contribueren 6Lb 10 st. ende de dienaers ende jonckwijffs geen goet ergo nijet, dus hijer allenlick maer voorde heer van Benthuijsen 6Lb 10 st. f2v

Jan Cornelisz Verspeck getaxeert op 200Lb, Haesgen Cornelisdr ende Jannetgen Cornelisdr zijn susters, weeskinderen van Cornelis Claesz Verspeck geen goet ergo nijet dus hijer ellenlick maer voor Jan Cornelisz ter weecke 2 st.

Cornelis Andriesz gheen goet ergo hijer nijet

Florijs Dircxs [...] getaxeert op 100Lb compt haer volgende d'ordonnantie ter weecke te contribureren1 st.

Adam Jansz getaxeert op 100Lb compt hem volgen alsvoeren Blasius Jorisz mit zijn jonwijff 1 st.f3
getaxeert op 100 Lb compt hem volgende d'ordonnantie alsvoeren ter weecke te contribueren1 st.

Dirk Jansz Verspeck getaxeert op 100Lb ende NeeltgenJansdr zijn suster getaxeert op 50Lb compt haer volgende d'ordonnantie tsamen ter weecke te contribueren1 st. 6 pen

Willem Pouwelsz mit Ariaentgen Florensdr sijn jongwijff getaxeert op 100Lb compt hem volgende d'ordonnantie alsvoeren1 st.

D'erffgenaemen van wijlen Willem Dircxsz opten Burch als Erck Willems sijn dochter ende eenige andere getaxeert tsamen op 200Lb compt hemluijde volgende d'ordonnantie alsvoeren2 st.

Jan Jorisz Oost mit Haesgen Claesdr zijn jonckwijff getaxeert op 200Lb compt hem alsvoeren2 st.f3v

Jacob Jansz Verspeck getaxeert op 500Lb compt hem ter weecke te contribueren5 st.

Appolonia Corssen weduwe van Stoffel Adiaensz, Jan Leenaartsz, Leenaertgen Leenaertsdr, weeskinderen van Leenaert Jansz Cleij, Cor Stoffelsz, Jan Stoffelsz ende Yeffgen Stoffeldr weeskinderen van Stoffel Adriaensz tsamen getaxeert op 550Lb hemluijden volgende d'ordonnantie als voeren te contribueren 5 st. 6 pen f5

Jonge Pouwels Claesz verspeck getaxeert op 100Lb, Sijmen Pouwelsz, Pieter pouwelsz, Jan pouwelsz, Maritgen Pouwelsdr ende Neeltgen Pouwelsdr sijne voorkinderen geen goet ergo hijer nijet dus compt hijer ellenlick jonge Pouwels ter weecke te contribueren1 st.

Die suijtsijde beginnende van westen streckende totten oosten
f7

Aeltgen Adriaens dochter weduwe wijlen ouwe Pouwels Claesz Verspeck ende Oedtsijer Ariaensz, Leentgen Pouwelsdr, Ariaetgen Pouwelsdr, Pouwels Claesz, weeskinderen, ende Maritgen Sierendr, weeskindt van Sijer Adriaensz, getaxeert op 150Lb compt volgende alsvoeren te contribueren ter weecke1 st. 6 pen f7v

Joujjrouw Clementia Hannemans weduwe wijlen mr. Jan van Ijlpendam getaxeert op 8000Lb compt volgende dvoors ordonnantie ter weecke te contribueren4Lb

Dorp van Rijswijck beginnende vanden oosten totten westen, vanden westen weeder totten oosten
f15

Andries Sijmonsz backer getaxeert op 100Lb comt als voeren ter weecke 1 st.

Jan Cornelisz Boen hijer nijet

Jacob Jansz timmerman getaxeert op 100Lb comt als voeren ter weecke 1 st.

Andries Cornelisz tapper hijer nijet

Bastiaan Claesz Verspeck, Jacob Cornelisz ende Jannetgen Cornelisdr, weeskinderen van Cornelis Jorisz, timmerman, tsamen getaxeert op 250Lb comt volgende d'ordonnantie als voeren ter weecke te contribueren 2 st. 6 pen

f15v

Claes Sijmonsz Bosch den ouwen schoudt hijer nijet

Maritgen Vincenten een schamele weduwe met vijff weeskinderen van Vincent Gerritsz hijer nijet

Ende naer tgundt voors. als achter elcke naem getauxeert was bij Odt Jacobsz schout, Jan Cornelisz Cock, Pieter Cornelisz Verspeck, Adriaen Heijnricxsz ende Jacob Jorisz West all geswoorens tot Rijswijck hebben wij Cornelis van der Wolff als comissaris, Cornelis van Wijngaarden bailliu van den Haghen ende Adriaen van Criep schepen van den Haghe als gevouchten bij den voors. comissaris mette voors. van Rijswijck de settinge achter elck der selver naemen gestelt bedragen­de tsamen 28 ponden 19 st. van 40gr 'tpont die bij Adriaen Vincenten als totten ontfanghe van dien bij ons gecommitteert alle weecke tot drie maenden toegcheven ende bij hem volgende zijne commissie ten comptoire van den ontfangher Valckes­teijn gebracht zullen werden toerconde van deese

f16v

elck onse gewoenlicke hantteijckens hijer onder gestelt den eersten junij anno 1573

Gezin/Partner: Onbekend. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Beroep: Boer te Rijswijk
• Recordnummer: 3572

Aantekeningen:

Hij is een van de weinigen van de dusver beschrevenen die geen enkel ambt bekleed heeft. Niettemin is van hem vrij veel bekend. . In het kohier van de verkopingen der tienden over de jaren 1561 - 1580 komt hij tot zijn overlijden regelmatig voor. In 1562 koopt hij zelfs het gewas van de boomgaarden van de heer van Rijswijk voor de (voor die tijd !) aanzienlijke som van 70 pond. Dat laatste zal nog speculatiever geweest zijn dan de koop van tienden. Het is dan ook niet verwonderlijk, dat hij het jaar daarop klaarblijkelijk krap bij kas is, want - op 17 juni 1563 - verkoopt hij aan Joffrou Clementi, de weduwe van wijlen Mr. Jan van Ilpendam, een jaarlijkse lijfrente van zes Karolus gulden, te lossen met de penning zestien. Het zal dus om ongeveer honderd gulden gegaan hebben. Hij heeft een woonhuis en 7 morgen land van zichzelf. Daarnaast pacht hij een bescheiden oppervlakte van 10 morgen, waarboven in 1558 en 1562 nog 1½ morgen teelland. Het is niet onmogelijk, dat de kopers van tienden, behal
Eind 1563, begin 1564, is zijn eerste vrouw Aryaentje Dircxdr. overleden. Er zijn 9 kinderen uit dit huwelijk, die hij op 22 januari 1564 uitkoopt. De kinderen zijn:

Pieter Pouwelszn.
Neeltje Pouwelsdr.
Cors Pouwelszn.
Claes Pouwelszn. oud omtrent 19 jaar
Heynric Pouwelszn. oud omtrent 17 jaar
Willem Pouwelszn. oud omtrent 14 jaar
Jacob Pouwelszn. oud omtrent 12 jaar
Appolonia Pouwelsdr. oud omtrent 10 jaar
Leentje Pouwelsdr. oud omtrent 6 jaar

Uit de leeftijd van het jongste kind mogen we afleiden, dat Aryaentje Dircxsdr. bij haar overlijden niet veel ouder geweest kan zijn dan 45 à 50 jaar, hetgeen haar geboortejaar rond 1520 brengt. Het lijkt echter aannemelijk de leeftijd van Pouwels tien jaar ouder te stellen. Bij de voormelde acte neemt Ouwe Pouwels op zich de ongehuwde kinderen te eten en drinken te geven, te kleden en schoeien, de meisjes te leren naaien en school gaan en de "knechtjes" mede te leren lezen en schrijven. Datin het midden van de 16e eeuw de vader deze plicht tegenover zijn kinderen vastlegde, geeft een aanduiding van het aanzien van de familie. Aan het onderhoud en die opvoeding zou hij 300 pond te koste leggen. Bovendein zal hij, als de kinderen "tothaeren mondige staet" gekomen zijn, wat voor de jongens 20 jaar is en voor de meisjes 18, elk 24 pond uitkeren. Als ze echter van huis gaan en trouwen zal hij elk nog eens 18 Karolus gulden betalen "tot haere bruijtstuk". Voorts is er nog de curieuze bepaling opgenomen, d
Paulus is vrij snel hertrouwd, wat geen wondeer mag heten met een groot gezin van nog vrij jonge kinderen. Zijn tweede vrouw is Aeltje Aryensdr. Het huwelijk heeft niet lang geduurd, want in 1570 is zijn weduwe reeds weer hertrouwd. Haar nieuwe echtgenoot, Oelsier Aryenszn. compareert dan voor gezworenen van Rijswijk waarbij hij verklaart Aeltje Aryensdr. gehuwd te hebben, de weduwe van Ouwe Pouwels Claeszn. Verspeck. Uit het tweede huwelijk van Paulus zijn nog twee kinderen geboren:

Aeriaentje Pouwelsdr, die als haar moeder hertrouwt ongeveer drie jaar oud is;
Neeltje Pouwelsdr. dan ongeveer een half jaar oud.

Oelsier Aryenszn. heeft de verplichtingen van Ouwe Pouwels Claeszn. voortvloeiende uit de voormelde acte van 12 janauari 1564 overgenomen, in dier voege, dat hij op zich neemt aan de kinderen 800 Karolus gulden te betalen in diverse termijnen; eerst de kinderen uit het eerste huwelijk, dan de laatste. De zoons worden in deze acte genoemd in de volgorde: Pieter, Cors, Heynric, Willem, Claes en Jacob. Daarbij valt op, dat in vergelijking met de vorige acte, Claes is verhuisd van de derde naar de vijfde plaats. Neeltje blijkt inmiddels gehuwd met Damis Janszn. Zij is, evenals haar man, in 1582 reeds overleden en dus waarschijnlijk slechts even 40 jaar oud geworden. In een acte van 22 oktober 1582, namelijk, verkopen Pieter Pouwelszn. en Maerten Janszn. als gerechte öemers en Voechdens" van het achtergelaten weeskind van Damis Janszn. en Neeltje Pouwelsdr. een huis en erf. Er zijn, als Oesier Aryenszn. zijn verplichtingen doet vastleggen, nog slechts 4 kinderen thuis "van 't ouwe bedde" (het eerste huwe
Uit deze acte blijkt, beter nog dan uit de voorgaande, dat de meisjes niet slechts de vrouwelijke handwerken leerden, maar eveneens lezen en schrijven. Sier Aryenszn. en Aeltje zijn huisvrouw, treden in al hetgeen Ouwel Pouwels Claeszn. bezeten heeft: huis, schuur, hooiberg, geboomte. Voorts koeien, paarden, schapen, varkens, kalveren, wagens, ploegen, eydens (eggen), stoppen (vermoedelijk een soort stoppelploeg), mouwen, enz. niets uitgezonderd. Waarschijnlijk is ook aan hun beiden geen lang leven beschoren geweest. In 1573 worden zij, met twee weeskinderen Leentgen Pouwelsdr en Ariaentgen Pouwelsdr, nog genoemd in het Kohier weekgeld Rijswijk juni 1573, maar voor Allerheiligen 1576 compareert dan voor Gezworenen van Rijswijk Gerrit gerritszn. en verklaarde gekocht te hebben van de voogden van Aryaentje Pouwelsdr. het achtergelaten weeskind van Pouwels Claeszn.Verspeck en Aeltje Aryensdr. zaliger, het huis, schuur, berg en geboomte, dat Ouwe Pouwels Claeszn. in zijn leven placht te bewonen. Waarschij
Hoe het met de overige boedel is gesteld is niet aan het licht gekomen. Op de rechtdag van 10 februari 1577 (of 1579) spant Pieter Pouwelszn. een geding aan als voogd van het weeskind van Ouwe Pouwels Claeszn.Verspeck tegen Aryen Cornzn. wonende teNaaldwijk en eist een zeker, hem toekomend erfdeel uit de boedel van Ouwe Pouwels Claeszn. Er blijkt overigens wel uit, dat wanneer sterfgevallen elkaar snel opvolgend men al spoedig het spoor geheel bijster is. Ook zal niet altijd gemakkelijk zijn om, wanneer goederen in de twee of derde hand zijn overgegaan en de eerste koper de koopprijs nog niet geheel voldaan heeft, het restant te vorderen. Bij de verkoop van het huis circa in 1576 wordt de koopprijs gesteld op 300 gulden, waarvan 100 gulden gereed geld en voort alle volgende Allerheiligen, te beginnen 1577, 50 gulden totdat het geheel betaald is. Die betaling schijnt al zeer snel gestokt te hebben, want op de rechtsdag van 21 november 1578 daagt Pieter Pouwelszn. met "zijn com Socys" de eigenaren van h

Ouwe is getrouwd met Aryaenge Dircksdr in 1540 (civil). Aryaenge is geboren vóór 1515; en is gestorven; is begraven op 22 jan 1564 in Rijswijk. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Ouwe is getrouwd met Aeltgen Aryensdr vóór 1565 (civil). Aeltgen is geboren vóór 1530; en is gestorven; is begraven op 1 nov 1576 in Rijswijk. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• CREA: 10 nov 2013

Gezin/Partner: Maertgen Jansdr. Maertgen en is gestorven; is begraven op 15 nov 1618. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• CREA: 12 nov 2013

Gezin/Partner: Maritjen Lourisdr. Maritjen is geboren vóór 1540; en is gestorven; is begraven op 1 mei 1623. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 3530

Aantekeningen:

Komt voor op rechtdag 4 oktober 1553

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 10367

Gezin/Partner: Aechte Pietersdr. Aechte en is gestorven. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 10364

Aantekeningen:

Wonend in het Ambacht van Zoeterwoude. [bron: drs.J.F.Jacobs, Rijswijk; ARA, rechterlijk archief Rijswijk, nr.5,fol.157-157v een transportakte van 9 juli 1596, waarin Claes Pietersz.Cuyper als man en voogd van Dirckgen Jansdr. wonende in hetambacht van Zoeterwoude, haar aandeel in het vervallen huis van haar overleden broeder Dirck Jansz. Verspeck overdroeg; O.V.639(1982)]

Gezin/Partner: Claes Pietersz Cuyper. Claes en is gestorven. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 10366

Aantekeningen:

[L.v.d.Spek] Is waarschijnlijk eerst bij zijn vader en later bij zijn moeder op de boerderij gebleven, in 1563 draagt zijn moeder haar woning en nering over.

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Vermelding: Gezworene
• Recordnummer: 3577

Aantekeningen:

Gezworene en komt als zodanig in veel akten voor, die hij ondertekent in een prachtig handschrift en voorziet van een huismerk, pachter, [bron: L.v.d.Spek]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• CREA: 12 nov 2013

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 1974
• Vermelding: van 1588; Gezworene

Aantekeningen:

Gezworene (na 1588)

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• CREA: 12 nov 2013

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 1977

Aantekeningen:

in het kohier van de 10-de penning van 1562 wordt hij vermeld als pachter van 4 morgen land en een woonhuisje.

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• CREA: 12 nov 2013

Gezin/Partner: Damis Janszn. Damis is gestorven vóór 1582. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• CREA: 12 nov 2013

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 3581

Aantekeningen:

Claes verkoopt 3 margen Landts op Ockenburg in 1569: "Claes Pouwelsz wonende in Rijswijker Hoeck verkoopt aan Willem Claesz in Rijswijker Hoeck 3 margen Landts gelegen in den ambagte van Rijswijk op Ockenburch belendt weesende die westzijde Jan vanRenes ende Claes Pouwels voorsz," Evenals bij Loosduinen lag ook bij Rijswijk een buitenplaats met de naam Ockenburg. Bovendien lag er bij deze buitenplaats een boerderij van die naam. Een tweede boerderij droeg de naam Oud-Ockenburg. In 1961 bestonden beide boerderijen nog. Tengevolge van de stadsuitbreiding zijn ze beide verdwenen. Nu is daar een parkje, ten zuiden van de Tubasingel in Rijswijk. Er zijn daar opgraveingen uit de Romeinse tijd te zien.

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• CREA: 12 nov 2013

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• CREA: 12 nov 2013

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Beroep: Waard en Herbergier te Delfgauw
• Referentienummer: Welgeborene
• Recordnummer: 4217
• Vermelding: van 1588 tot 1616; Waard en Gezworene Van Hof Van Delft

Aantekeningen:

Schout van Delfgauw, gezworene te Hof van Delft (1588,1590, 1599, 1616)
Op 22 Jan 1564 is hij 12 jaar oud. Hij werd ook wel Jacob Pouwelszn de Loose genoemd. Hij ging in Delfgauw wonen. Was bouwman in Rijswijk (1621, 1626), schout van Delfgauw, herbergier te Delfgauw en gezworene van het Hof van Delft (1588-1616)
In de Ned Herv kerk in Rijswijk bevindt zich een wapen en rouwbord van hem, dat de volgende beschrijving bevat :"op zilver twee gekruiste gaffels, onderaan verbonden door een zwarte streep, zoals zij daar een driekoek vormen."
Op dit rouwbord staat de levensgeschiedenis van Jacob Pouwelszn de Loose in rijm beschreven. Volgens dit rouwbord had hij: 8 kinderen, waarvan 1 overleden; 57 kleinkinderen waarvan er 18 overleden waren en 2
achterkleinkinderen. Waard en gezworene van Hof van Delft (1588-1616) Hij wordt ook "De Loose" genoemd en compareert ook als zodanig in diverse akten, hij is zelfs onder die naam
begraven. Sommige van zijn nakomelingen hebben die (bij)naam afwisselend en in sommige gevallen zelfs constant als familienaam gebruikt.

Jacob Pouwels was een boer van aanzien. Als lasten va de boedel worden opgevoerd pachten aan diverse eigenaren over 37 morgen land. In eigendom heeft hij het gebruikelijke "huys, schuren, bargen en geboomte" en bovendien nog "seve mergen twee hondert vijftig roeden weyland, te leen gehouden wordende van de Graffelijkheit van Holland, gelegen te Ruyven, belent ten zuyden de Molensloot". Het zijn waarschijnlijk dezelfde gronden als die van zijn kleinzoon Abraham Paulus. Jacob werd blijkbaar niet voor niets "Capitalist" genoemd. Niet alleen de mannen, maar ook de vrouwen uit zijn gezin konden schrijven ! Dit blijkt uit een rekening van 16 stuivers van meester Huybert Lely wegens schoolgeld van een dochter Maartje Jacobs (waarschijnlijk uit het eerste huwelijk van zijn tweede vrouw).
Hij was schepen van Ruyven en tekende met verSpeck. Dat hij een lastig man was blijkt uit de processen die buren tegen hem voerden wegens aan hem gedane leveranties die niet betaald werden.

"De[n] negende grafstede toecomen[de] d´voors[chreven] erffgenamen, ad idem ut s[upra]. Den 20en [decem]b[ris] 1628 hierin begraven Jacob Pouwelsen den Loosen."
transcriptie C.J.J. Stal, ´s-Gravenhage

In Morgentalen 1587 komt hij voor als Jacob Pouwelsz Loose met 17 mergen in de Noordpolder van Delfgauw [Archief Noordpolder inv. 68 Hoogheemraadschap Delfland, bewerking van der Hoeven]. Sommige van zijn nakomelingen hebben die (bij)naam afwisselend en in sommige gevallen zelfs constant als familienaam gebruikt. Op 23 januari 1621 maakt het echtpaar een testament (NA. Not. Arch. inv. 1634 nr. 102) waarin zij vermaken "uit sonderlinge affectie en liefde tot ´t kint van Pouwel Jacobsz. genaemt Jacob Pouwelsz. de somma van 25 gulden van XL grooten". Tot voogd gesteld en beheerder, tot het kind 25 jaar is, de vader Pouwels Jacobsz. Op 29 december 1626 vermaakt het echtpaar eenzelfde legaat (NA. Not. Arch. inv. 1634 nr. 5) aan het kind van Neeltje Jacobs, genaemd Cornelis Aryensz. Tot voogden worden gesteld de zonen van de testateurs Pouwels Jacobsz. en Dirck Jacobsz.. In deze akte wordt van Jacob Pouwels de Loose gesteld dat hij "sieckelick van lighame" is.

Begraven:
in de Oude Kerk in Rijswijk hangt een, in 1628 aan deze kerkgeschonken, rouwbord dat Jacob Pouwelszn de Lose geboren is inRijswijk, ,,den jongsten soone van Pouwels Verspeck.Ó Het bord vangtaan met de mededeling, dat Jacob ,,waert tot DelfgauÓ was. Hetrouwbord, dat een 26-regelig vers bevat, plus enige spreuken, vermeldtnog, dat Jacob 57 kindskinderen had, waarvan er 18 zijn gestorven, en2 achterkleinkinderen.

Jacob is getrouwd met N.N. vóór 1575 (civil). en is gestorven. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Jacob is getrouwd met Marijtje Jans van der Wilt vóór 1580 (civil). Marijtje (dochter van Jan Dirk Willemszn van der Wilt en Annetjen Maartensdr (Swartgen)) is geboren vóór 1557; is gestorven vóór 1640 in Hof van Delft. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• CREA: 12 nov 2013

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• CREA: 12 nov 2013

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• CREA: 12 nov 2013

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• CREA: 12 nov 2013

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 10290

Maartje is getrouwd met Gerrit Dirksz van Duijker op 7 aug 1650 (civil) in Voorschoten. Gerrit (zoon van Dirk Cornelisz van Duijker en Marijtje Gerritsdr) is geboren vóór 1616 in Valkenburg ZH; en is gestorven. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• CREA: 12 nov 2013

Gezin/Partner: Huijbrecht Lenertsz van Bruijnwijck. Huijbrecht is geboren vóór 1555; is gestorven vóór 14 apr 1599. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Gezin/Partner: Adriaen Jansz achter 't Hoff. Adriaen (zoon van Jan Adriaen Doesz achter 't Hoff en Jannetje Jans Bras) is geboren vóór 1578 in Monster; is gestorven vóór 23 jun 1637. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• CREA: 12 nov 2013

Gezin/Partner: Pouwels Claesz van der Speck. Pouwels (zoon van Claes Dirksz van der Speck en Claesgen Symonsdr) is geboren in 1527 in Rijswijk; en is gestorven. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 1971

Aantekeningen:

Bezit in 1588 weidegrond in de buurt van Rijnsburg. "belent oost tconvent tot Reijnsburch, suijden Claes Jansz Verspeck" [bron: OV. nr 64, jan. 2009, p.27; drs. R.A. van der Spiegel; Legger land- en huispachten kerk te Rijnsburg 1588]. L. van der Spek acht het waarschijnlijker dat deze Claes Jansz afstamt van Jan Cornelisz (XVI.1.5.a), zie OV 35 (1980).

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• CREA: 12 nov 2013

Gezin/Partner: Jan Cornelisz. Jan en is gestorven. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• CREA: 12 nov 2013

Gezin/Partner: Lenaert Maertensz. Lenaert en is gestorven. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• CREA: 12 nov 2013

Gezin/Partner: Jan Corsz. Jan en is gestorven. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 10376

Gezin/Partner: Cors Jansz. Cors is gestorven na 1563. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• CREA: 12 nov 2013

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 1983

Aantekeningen:

Hij heeft de naam "Hogewerff" geruime tijd gevoerd

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Beroep: Schout van Ruijven
• Recordnummer: 4239
• Beroep: van 1617; Bouwman

Aantekeningen:

Bouwman, Geboren circa 1581 te Hof van Delft (Delfgauw), overleden te Ruyven voor 19 september 1662 want op die datum passeert notaris Gerard van der wsel een akte (NA. Not. Arch. inv. 1944, nr. 10) ten huize van Jaeggen Aryens, weduwe van zaliger Pouwels Jacobse Verspeck [bron 37]. Schout van Ruyven (1657-1662), volger van de Zuidpolder onder Delfgauw (1617). De heerlijkheid Ruyven lag ten zuiden van Delfgauw. Nu loopt de A13 er langs en ligt er een recreatiegebied. Vijf geslachten lang bleven nakomelingen van Pouwel Jacobs Verspeck het beroep van bouwman uitoefenen aan de Zuideindseweg te Ruyven. Ruyven behoorde later tot de gemeente Vrijenban en misschien zelfs (tijdelijk( bij de gemeente Hof van Delft. Pouwel Jacobs was de laatste van zijn geslacht die het schoutambt volledig bekleedde. In de loop van ed 17e eeuw werd daarvoor voortaan een jurist aangezocht. Voor Ruyven werden dat Delftse notarissen. Uit de bron: ORA Pijnacker inv.119 blijkt dat Pouwel Jacobsz op 17 januari 1640 van de erf

Op 7 juni 1657 passeert Pouwel Jacobs. een akte (NA. Not. Arch. inv. 1633). Zijn schoonzoon Jacob Arentsz. Oostermeer blijkt een schuld aan hem te hebben van twee duizend vier en dertig gulden. Deze verklaarde "tot sijn groot leetwesen nyet machtich te sijn omme te comen voldoen ende te restitueren ofte betalen". Zijn schoonvader Pouwel dwong al zijn kinderen op "peyne van te verbeuren ende verliesen het effect van de portie hem ofte haer competerende" Jacob niet lastig te vallen en geen rente te berekenen !

Beroep:
j.m. van Delfgauw, bouwman, volger van de Zuidpolder onder Delfgauw 1617, schout van Ruiven 1657-1662, gezworene van deZuidpolder onder Hof van Delft 1617

Pouwel is getrouwd met Jaepgen Adraens van Overgauw op 24 dec 1600 (civil) in Delft. Jaepgen (dochter van Adriaan Harmenszoon van Overgauw en Geertje Jacobs Vrancken De Loose) is geboren vóór 1580 in Pijnacker; is gestorven op 1 sep 1669 in Delfgauw. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 3760

Aantekeningen:

Hij heeft zijn hele leven de naam "de Loose" gevoerd, evenals sommigen van zijn nakomelingen.

Dirk is getrouwd met Hilletje Gerritsdr van der Houff op 23 feb 1612 (civil). Hilletje is geboren vóór 1585; en is gestorven. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 3710

Aantekeningen:

Gehuwd , na het overlijden van haar zuster Barbara, met haar zwager , Aryen Corn. MOLENAAR.

Gezin/Partner: Aryen Cornelisz Molenaar. Aryen en is gestorven. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• CREA: 13 nov 2013

Aryaantje is getrouwd met Harmen Aryenszn van Overgau in 1629 (civil). Harmen (zoon van Adriaan Harmenszoon van Overgauw en Geertje Jacobs Vrancken De Loose) en is gestorven. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Aryaantje is getrouwd met Aryen Pouwelszn in 1640 (civil). Aryen en is gestorven. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• CREA: 13 nov 2013

Gezin/Partner: Aryen Cornelisz Molenaar. Aryen en is gestorven. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• CREA: 13 nov 2013

Gezin/Partner: Jan Corneliszs Coenen van der Werve. Jan en is gestorven. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• CREA: 13 nov 2013

Trijntje is getrouwd met Pieter Foppen van Ackersdijck op 21 okt 1618 (civil) in Pijnacker. Pieter is gestorven vóór 1651. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 10286

Claes is getrouwd met Maertie Jacobsdr 't Hooft op 17 mei 1682 (civil) in Katwijk aan Zee. Maertie (dochter van Jacob Arentzs 't Hooft en Leuntge Jans) is gedoopt op 8 aug 1655 in Katwijk aan Zee; en is gestorven; is begraven op 1 jan 1703 in Katwijk aan Zee. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• CREA: 10 nov 2013

Gezin/Partner: Maertgen Jansdr. Maertgen en is gestorven; is begraven op 15 nov 1618. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 3782

Geertje is getrouwd met Jan Dircxzn van der Wilt op 25 feb 1629 (religious) in Delft, nieuwe kerk. Jan (zoon van Dirk Janszn van der Wilt en Aeltje Jacobs Clapwijck) is geboren in JM van Delfgauw; en is gestorven; is begraven op 19 okt 1690 in Delft, Oude Kerk, Delft, Delft, Zuid Holland, Holland. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 4190

Aantekeningen:

Zij laten op 24 mei 1658 bij notaris Adrijaen de Bije te Maassluis een testament opmaken: Adrijaen Jorisz. bouwman wonende aan de Westgaech in Maasland en Maertgen Pouwels echtelieden, hij ziekelijk en zij kloek en gezoend. Erfgenamen zijn hun kinderen [..] haar broer Cornelis Pouwelsz. van der Speck wonende op de Schie en Jan Pouwelsz. van der Speck, schout te De Lier. [bron: hogenda, GA Delft, gem. Maasland inv. 1416 f. 88v, bewerking T. van der Vorm]

Maertgen is getrouwd met Adrijaen Jorisz op 5 mei 1631 (religious) in De Lier. Adrijaen is gestorven vóór 4 feb 1670. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 3829

Aantekeningen:

[bron: ORA Pijnacker: Corstijaen Pouwelsz koopt van de erfgenamen van Anthonis Barentsz de Hooch en Trijntgen Jacobsdr, woning, schuur etc. grond te samen 13 morgen, 3 hond en 10 roeden.(9396 f 199v; 9397 f 201]

Corstiaan is getrouwd met Neeltje Jacobsdr op 9 okt 1639 (civil) in Delft. Neeltje en is gestorven. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Corstiaan is getrouwd met Maertje Pouwels van Dijk van Adrichem op 13 mei 1646 (civil) in Overschie. Maertje (dochter van Pouwels Adriaensz van Dijck en Jannetgen Jansdr Touw van der Burgh) is gedoopt op 14 jul 1613; is gestorven na 9 jun 1693. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Beroep: Landman
• Recordnummer: 3825

Aantekeningen:

Landman, wonende aan de Schie,gezworene van Abtsrecht. Gehuwd (1) op 13 november 1630 te Delft. (Cornelis Pouwelszn. jongeman, afkomstig van Delffgaeuw, lantman met Neeltgen Jacobszn. jonge dochter, afkomstig van Delffgaeuw). met Neeltje Jacobsdr van der KOOIJ. Geboren circa 1611 te Delfgauw, dochter van Jacob Pleunen van der KOOIJ en Hilletje Joostensdr. van der HOEFF. Ondertrouwd(2) op 28 april 1646[dtb.inv.71] te Delft met Maertje Pouwels. Gehuwd (3) op 12 juni 1661[dtb.inv.129] teDelft met Maertje Jans. [trouwboek Kethel: ondertrouw op 27 mei 1661. Cornelis Paulusz Verspeck, weduwnaar van Maertge Paulus op de Delftse Schie, met Maertge Jans j.d. in Noord Kethel wonende. Attestatie verleend om elders te trouwen]

Cornelis is getrouwd met Neeltje Jacobsdr van der Kooij op 13 nov 1630 (civil) in Delft. Neeltje (dochter van Jacob Pleunen van der Kooij en Hilletje Joostensdr van der Hoeff) is geboren vóór 1611 in Delfgauw; en is gestorven. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Gezin/Partner: Maertje Pouwels Speck. Maertje en is gestorven. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 4189
• Vermelding: van 29 jan 1669; Testament, uitsluiting Weeskamer
• Vermelding: van 27 okt 1673; Testament

Aantekeningen:

Vermelding:
#45. 29-1-1669
Aeltje Pouwels Verspeck @ huijsvrouw van Cornelis Adriaense Olshoorn wooende binnen den dorpe van De Lier. Ze is gezond. Ze vernietigt alle oude testamenten. Ze prelegateert aan Arij Cornelisz Olhoorn, geprocureert ende verweckt bij Cornelis Adriaensz Olshoorn haer testatrices tegenwoordige tweede man ƒ 1200,-. Dit tot elegatie en gelijkmaking van het gene haar voorzoon Lambrecht Lambrechtsz van Houten za: heeft geproffiteert en genoten. Verder
institutioneert ze tot erfgenamen van haar boedel voor de ene helft de naergelaten kint of kinderen van den voorn voorzoon Lambrecht Lambrechtsz van Houten za: en voorde andere helft Arij Cornelisz Olshoorn voornt. Dit met seclusie van alle anderen. Indien de nagelaten kinderer van haar testatrice protesteren verklaart ze de kinderen van haar voorzoon te institueren in hun legitime portie. Het overschot komt dan aan haar andere zoon Arij
Cornelisz Olshoorn. Uitsluiting wk.
Tot voogd en executeur stelt ze Cornelis Arentse Olshoorn haar tegenwoordige tweede mans. Gedaan ten huize van haar testatrice.
G: Ds Henricus Groeneweegen @ ende Willem Francken van Rijt @

Vermelding:
#82. 27-10-1673
Aeltjen Pouwels Verspeck @ laest weduwe van Cornelis Adriaenssen Olshoorn za: woonende binnen den dorpe van De Lier, gezond. Ze approbeert het testament gemaakt tussen haar comparante en desselfs man za: Cornelis Adriaensz Olshoorn gemaakt voor mijn notario op 29-1-1669. Ze stelt tot executeurs en voogden “IJsbrant Philipssz van der Meer woonende
inden ambachte van Woutharnis, Willem Leendertsz Sonder van, (-ende Willem …. beijde-) woonende inden ambachte van Maeslant ende in de Parochie van De Lier. Gepasseert binnen den dorpe van De Lier, ten huijse van haar comparante.
G: Willem Vranckenssen van Rijt @ ende Johannes van der Burgh @

Gezin/Partner: Corn Ariensz Olsthoorn. Corn is gestorven na 29 jan 1669. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Aeltje is getrouwd met Lambrecht Isaackszn van der Hout op 10 mei 1631 (religious) in De Lier. Lambrecht is geboren vóór 1605; is gestorven in jul 1634 in De Lier. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Vermelding: Schout van De Lier
• Recordnummer: 4191
• Vermelding: van 1637 tot 1680; Lid van de Parochieraad
• Vermelding: van 1660; Baljuw in De Lier
• Vermelding: van 21 apr 1677; Testament, uitsluiting Weeskamer
• Vermelding: van 18 mei 1677; Herziening testament

Aantekeningen:

Vermelding:
#90. 21-4-1677
Jan Pouwelsz Verspeck @ bouwman wonende inden ambachte van De Lier ende Neeltjen Pouwels van Dijck [merk] desselfs huijsvrouw, beide gezond. Ze vernietigen alle oude testamenten. Langstlevende erfgenaam. Na de dood van de langstlevende moeten de overschietende goederen geerfd worden door Pauwels ende Jannetje Jans Verspeck haer comparanten meerderjarige getrouwde kinderen of bij representatie. Indien er geen contentement is, dan alleen de legitime portie. Voor soo veel de portie zouden mogen aengaen van Geertje Jans Verspeck als getrouwt sijnde met Cornelis Francken Inhoock mede haer
comparanten andere dochter hebben zij comparanten gewist ende begeert dat het naer de doot van den langstlevende van hen beijden sal sijn ende blijven beswaert met fideij commis ende boven haere legitime portien niet meer daer van sullen connen ofte mogen genieten dan het usetruct ofte vruchtgebruik van selve, maer dat het capitael al oock blijven op der selver naertelaten kind ofte kinderen. Ende ingevalle hij Cornelis Francken Inhoock ende sij Geertjen Jans Verspeck sonder kint ofte kinderen deser werelt quamen te overlijden, voor de
langstlevende, dan komen desselfs portie en goederen weer aan de voorn geinstitueerde kinderen. Die goederen moeten ook onder hen blijven totdat de kinderen van hem Inhouck en haar Verspeck 20 jaar of getrouwd zijn.

Uitsluiting wk. Langstlevende oppervoogd. Ze stellen tot voogden aan Paulus Jansen haren zoon en Pieter Pietersz Coole als getr. Jannetje Jans Verspeck desselfs zwager. Gedaan op de woning van de comparanten.
G: Jacob Teunissen van Dijck @ en Maerten Cornelissen Boogert @

Vermelding:
#91. 18-5-1677
Jan Pauwelsz Verspeck [merk] bouwman wonende inden ambachte van De Lier ende Neeltie Pouwels van Dijck @ desselfs huijsvrouw, beide gezond. Ze revoceren alle voorgaande testamenten en wel speciaal het testament voor mij notaris dd. 21-4-1677. Langstlevende erfgenaam.

Na de dood van de langstlevende moeten de overschietende goederen worden
geerft bij Pouwels, Jannetie ende Geertie Jans, haar zoon en dochters. Bij vooroverlijden bij representatie. Wat betreft de portie van Geertie, hun 2e dochter als getrouwt hebbende Cornelis Vrancken Inhoock wonende op HHD willen de testateuren stellen ze dat de goederen niet door Cornelis Vrancken Inhoock mogen werden verkocht, vervreemt nogte veralinieert of aangesproken worden over de door Inhoock gemaakte schulden. Ze blijven fidei commis
subject ten behoeve van de kind of kinderen van Geertje bij Inhoock. Mocht Inhoock zijn overleden en de schulden voldaan dan mag Geertje de goederen ontvangen zonder last van fidei commis. Bij geen contentement alleen haar legitime portie. Niets mag in handen komen van Cornelis Francken. Uitsluiting wk, langstlevende executeur en oppervoogd en bovendien Pouwels Jansz Verschep haeren soon en Pieter Pietersz Coolen als getr. hebbende Jannetie Jans Verspeck hun zwager. Gedaan in het ambacht van De Lier op de woning van de
testanten.
G: Maerten Cornelissen Boogaert @ en Jan Arentsz van der Burch @

Jan is getrouwd met Neeltgen Pauwelsdr van Dijk (de Jongere) op 4 aug 1635 (religious) in Delft, nieuwe kerk. Neeltgen (dochter van Pouwels Adriaensz van Dijck en Jannetgen Jansdr Touw van der Burgh) is gedoopt op 24 feb 1608 in Naaldwijk; en is gestorven; is begraven op 15 nov 1697 in Naaldwijk. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Beroep: Bouwman
• Beroep: Schepen van Ruyven
• Recordnummer: 4221

Aantekeningen:

Als de gemeenschappelijke boedel "op de Pijnackerse kermis in den jaere 1682" door Annetje voor de helft metter dood ontruimd is, volgt liquidatie van de boedel door Schout en Schepenen van Ruyven (1683). De staat van Scheidinge en Liquidatie van de boedel is van 1685/1686. [bron 37]. Jacob Pouwels was een boer van aanzien.

Bij het overlijden van zijn moeder in 1669 bedroeg de waarde van de boedel ƒ 35.633,10 ! In eigendom...

Jacob Pouwels was een boer van aanzien. Als lasten va de boedel worden opgevoerd pachten aan diverse eigenaren over 37 morgen land. In eigendom heeft hij het gebruikelijke "huys, schuren, bargen en geboomte" en bovendien nog "seve mergen twee hondert vijftig roeden weyland, te leen gehouden wordende van de Graffelijkheit van Holland, gelegen te Ruyven, belent ten zuyden de Molensloot". Het zijn waarschijnlijk dezelfde gronden als die van zijn kleinzoon Abraham Paulus. Jacob werd blijkbaar niet voor niets "Capitalist" genoemd. Niet alleen de mannen, maar ook de vrouwen uit zijn gezin konden schrijven ! Dit blijkt uit een rekening van 16 stuivers van meester Huybert Lely wegens schoolgeld van een dochter Maartje Jacobs (waarschijnlijk uit het eerste huwelijk van zijn tweede vrouw).
Hij was schepen van Ruyven en tekende met verSpeck. Dat hij een lastig man was blijkt uit de processen die buren tegen hem voerden wegens aan hem gedane leveranties die niet betaald werden.

Jacob is getrouwd met Maertgen Abrahamsdr de Bij op 29 apr 1645 (civil) in Delft. Maertgen (dochter van Abraham Hubregthszn de Bij en Krijntge Andriesdr) is gestorven na 1661. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Jacob is getrouwd met Annitge Jans van der Burch op 13 feb 1672 (civil) in Vlaardingerambacht. Annitge en is gestorven. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 3826

Gezin/Partner: Dirck Dircxzn de Hoogh. Dirck en is gestorven. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 4334

Aantekeningen:

Geboorte:
(getuigen: Jaepge Ariens en Trijntje Dircxdr)

Lijsbeth is getrouwd met Abraham Gerritszn (Lugtigheijt) op 11 okt 1645 (religious) in Delft. Abraham is geboren in De Lier; is gestorven in Abtsregt; is begraven op 13 sep 1681 in Kethel. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 3827

Trijntje is getrouwd met Jacob Arents Oostermeer op 3 apr 1642 (civil) in Delft. Jacob is gestorven in 1690. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 4240

Aantekeningen:

Claes Pouwelsz van der Speck huurde een woning en 20 morgen land en 6 morgen bruikwaarland te Pijnacker, Ruijven van Magdalena Oldenburgh en Harper Tromp.[Not.Arch.Delft inv.1969a. fol.15]

Claes is getrouwd met Maertge Corsse op 18 nov 1651 (civil) in Delft. Maertge is gestorven vóór 1655. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Claes is getrouwd met Aeltge Jacobsdr op 16 okt 1655 (civil) in Delft. Aeltge en is gestorven. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• CREA: 14 nov 2013

Jannetje is getrouwd met Isbrant Phillipszn van der Meer vóór 1620 (civil). Isbrant en is gestorven. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 2020

Aryen is getrouwd met Annetgen Cornelis Rodenburgh op 10 okt 1643 (civil) in Delft. Annetgen en is gestorven; is begraven op 21 jul 1728 in Pijnacker. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 1987

Gezin/Partner: Gerrit Jansz Vroom. Gerrit is gedoopt in Pijnacker; en is gestorven. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• CREA: 13 nov 2013