Burggraaf van Zeeland Dirk I van Voorne

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Westeuropese Adel
• Recordnummer: 3400
• Titel: Heer van Voorne
• Titel: Ridder

Aantekeningen:

Heer van Voorne; vermeld op 3 oktober 1174 met zijn broer Floris (1156-1174), die hij als heer van Voorne opvolgde.
Ridder; heer van Voorne (1175-1189). Vermeld 1156 en 1189.
Hij is vermeld op 3 oktober 1174, samen met zijn oudste broer Floris, heer van Voorne; hij volgt zijn neef Hugo op als heer van Voorne en neemt dezelfde plaats in als zijn broer Floris in het gevolg van de graaf; het van Voorne bezit blijkt na het vererven daarvan, door de broers Dirk en Hugo verdeeld te zijn, waarbij Dirk de heerlijkheid zelf verkreeg en Hugo in leen van Dirk verkreeg, het deel langs de Striene, met de parochie Putten. Hij is mogelijk de bouwer van de burcht Oostvoorne en voerde als wapen een gouden aanziende leeuw op rood.

(ca. 1135, 1189) had de adellijke titel Heer van Voorne (van 1156 tot 1189). Zijn vader was Hugo III van Voorne, en hoorde tot het adellijke geslacht Van Voorne. Hij is getrouwd met een dochter van Unarch van Nadelwick, Heer van Naaldwijk en verwierf zo Naaldwijk. In latere jaren zou die heerlijkheid door een jongere tak van de familie Voorne worden bestuurd. Hij liet de Burcht van Voorne bouwen (samen met zijn broer Floris van Voorne).

Burggraven van Zeeland
Burggraaf (Latijn: praefectus, castellanus of burggravius) is een adellijke titel (vroeger een functie), die gewoonlijk hoger is dan baron maar een graad lager dan graaf. Het vrouwelijke equivalent is burggravin. De drager van deze titel vervulde vanaf de vroege middeleeuwen een militaire bestuursfunctie voor een leenheer en was in rang grofweg vergelijkbaar met een hooggeplaatste bevelhebber van een garnizoen. Hij of zij zetelde op een burcht of ander soort vesting, waarvan de naam werd afgeleid. De functie van burggraaf verwerd langzamerhand tot een erfelijke functie, waarna de titel haar betekenis verloor en een dode letter werd. De leen van een burggraaf (wanneer van toepassing) werd burggraafschap (Latijn: prefectura) genoemd.
De Heren van Voorne waren burggraaf van Zeeland.

Dirk van Voorne, geb. omstr. 1135, ridder, vermeld 1156 en 1189, getuige 3 okt. 1174, volgdezijn broer Floris op als heer van Voorne 1174-1189,mogelijk bouwer van de burcht bij Oostvoorne,voerde als wapen een gouden aanziende leeuw op rood, tr. N.N. van Naeldwijc (Nadelwick),Unarchsdr. (dochtervan Unarch van Nadelwich, vermeld 1156), erfdochter van Naaldwijk 1156-1189Vermeld. Heer van Voorne (1175-1189) - Kwartierstaat de Bruijn-Reijenga,Kronieken van Prometheus1999, blz 17- 66) - Familie van der Merwede, Familie van Clootwijck, Familie van Muylwijck. doorJ Hartog, Hardinxveld 25 mei1992. Werkgroep Genealogie te Sliedrecht wapen: een schild van roodmet een gouden balk, ovl. 1172. vermeld op 3 oktober 1174, samen met zijn oudstebroer Floris,heer van Voorne; volgt zijn neef Hugo op, als heer van Voorne en neemt dezelfde plaats in alszijn broer in het gevolg van de graaf; hetvan Voorne bezit lijkt na het vererven daarvan, doorde broers Dirk en Hugo verdeeld te zijn, waarbij Dirk de heerlijkheid zelf verk

Dirk is getrouwd met Jonkvrouw Hadewich Unarchsdr van Nadelwick in 1168 (civil). Hadewich (dochter van Heer van Naaldwijk Unarch van Nadelwic(k) en NN) is geboren vóór 1140; is gestorven vóór 1230. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Westeuropese Adel
• Recordnummer: 3409
• Titel: Burggraaf van Zeeland

Aantekeningen:

Heer van Voorne; burggraaf van Zeeland (1218); Heer van Voorne; vermeld 1198-1228.
Hij treedt op 20-2-1203 op als getuige voor de (vorige) heer van Voorne; wordt heer van Voorne door het kinderloos overlijden van oudere broer Hugo;
(zie bij broer Hugo i.z. verdeling van erfgoederen)

In 1220 staat zijn land door overstromingen onder water, hij wordt te hulp gekomen door monniken van Ter Doest (Vlaanderen), die de dijken herstelden en de landerijen weer droog legden.
Als dank voor deze hulp schenkt hij de abt o.a. de polder Middelland, in de oorkonde (1220) die hiervan getuigt, vermeldt Dirk: 'een oud spreekwoord zegt dat men in nood zijn ware vrienden leert kennen'.

Gezin/Partner: Alveradis van Cuyk. Alveradis is geboren vóór 1165; is gestorven in 1230. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Westeuropese Adel
• Recordnummer: 3403

Aantekeningen:

Erft van zijn vader Zwartewaal en van zijn moeder de goederen onder Naaldwijk.

Vermeld 1199-1203.
Jongste zoon van Dirk, heer van Voorne. Hij werd door zijn broer Hendrik beleend met goederen te Naaldwijk die waren ingebracht door hun moeder, bewoonde de hofstede bij Zwartewaal
1199: Huge van Vorne en zijn broers Dirc en Bartholomeus van Vorne doen afstand voor hun zonden en die van hun ouders ten behoeve van het godshuis Sint Marienweerd van hun rechten in de visserij van Gescenmunde, het door de graaf geschonken. De zoons van Arnold Blankerd, die deze van Huge in leen hielden, doen evenenees afstand. Getuigen : Henric van Vlerdinghe, Henric van Riswich, Ghiselbert van der Lee, Ghiselbert van Lace, Arnold Meire vermeld 1203;
hij heeft in 1220 ook land in Middelland (op Voorne).

Gezin/Partner: Halewijne van Egmont. Halewijne (dochter van Heer van Egmont Wouter I (Berenwoldis) van Egmont en Mabelia van IJsselmonde) en is gestorven. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• CREA: 25 okt 2017

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Westeuropese Adel
• Recordnummer: 3421
• Titel: Heer van Voorne

Aantekeningen:

Hendrik werd vanaf 1220 genoemd in aktes van zijn vader Dirk II van Zeeland Van Voorne. In 1228 volgde hij zijn vader op.
In 1229 gaf Hendrik een vergunning voor zoutwinning aan de abdij Ter Doest. Hij werd in 1235 vermeld als leenheer van Nicolaas I van Putten.
Hendrik ontwikkelde zich tot een belangrijke hoveling van Willem II van Holland. Hendrik wordt vermeld als getuige in een aantal aktes van Willem en deed zelf enkele schenkingen (onder andere aan de Duitse Orde).
Rond 1250 kocht hij van Willem gronden ten noorden en oosten van Rotterdam en gaf die uit aan leenmannen. In 1254 bevestigde hij de leenrechten van zijn broer Hugo, heer van Heenvliet.

Hendrik is getrouwd met Catharine van Peteghem-Cysoing in 1231 (civil). Catharine is geboren vóór 1210; is gestorven in 1260. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Westeuropese Adel
• Recordnummer: 3423
• Titel: Ridder

Aantekeningen:

Erfmaarschalk van Holland.

Ridder; vermeld 1220-1230.
Hij bezat goederen te Naaldwijk en Zwartewaal; vermeld bij transport te Dirksland 1220 en als getuige in 1223, 1225, 1226, 1229 en 1230. Hij droeg de titel van Erfmaarschalk van Noord-Holland.
Met hem gaat de familienaam van Voorne over in van Naaldwijk; hij heeft in 1220 ook land in Middelland (Voorne); in 1229 machtigt hij mede de akte voor zoutwinning.

Hugo is getrouwd met N.N. van Velsen vóór 1210 (civil). N.N. en is gestorven. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Westeuropese Adel
• CREA: 25 okt 2017

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Westeuropese Adel
• Recordnummer: 4437
• Titel: Heer van Voorne
• Titel: Ridder

Aantekeningen:

Albrecht van Voorne was de zoon en opvolger van Hendrik van Voorne, burggraaf van Zeeland, ridder, overleden ca. 1260-1261 en Catharina van Cysoing.
Hij was een hoveling van Floris V van Holland en vergezelde hem in 1268 naar Brugge. Albrecht werd begraven in de abdij van Loosduinen.

Albrecht van Voorne als maecenas

Albrecht van Voorne heeft zich postuum onsterfelijk gemaakt door het inhuren van een jonge en veelbelovende Belgische auteur, die zich in zijn oudst bewaard gebleven werk Alexanders geesten (De daden van Alexander [de Grote]) Jacob noemt, maar dat na zijn aanstelling op het eiland Oostvoorne - geheel in overeenstemming met de toen geldende conventies - veranderde in "Jacob de coster van Merlant". Dat wil zeggen dat Jacob de bewaarder werd van de boekenkist in de kerk van Merlant, de haven van Oostvoorne, die later opging in het huidige Brielle.
Jacob De coster Van Merlant vertaalde voor Albrecht - gezien zijn schamperend commentaar over de waarheidsgetrouwheid van zijn Franstalige bron vermoedelijk erg tegen zijn zin - een proza-bewerking van de versroman van Robert de Boron: Estoire dou Graal ou Joseph d’Arimathie als Die Historie vanden Grale, zoals Jacob in de proloog verantwoordde in het enig bewaard gebleven handschrift:

Alle de gene de desse tale
Horen willen vanden grale
Wannen dat he eirsten quam
Als ick inden walsche vernam
So zal ickt dichten in duesche woert
Jck en zalt nicht laten dorch er voert
De benyden mijn gedichte
Wante doch alle quade wichte
To der doghet tragen altoes nijt
Hijr omme so wil ich in aller tijt
Dat doen dat se mij benyden
Dus solen se vele de myn verbliden
Alze se van mij dan horen tale
Desse historie van den grale
Dichte ick to eren hern alabrechte
Den heer van vorne wal myt rechte
Want hoege lude myt hoger historie
Manichfolden zulen er glorie
Vnde korten dar mede er tijt
Jck wille dat gij des zeker zijt
Dat ick de historie vele valsch
Gevonden hebbe in dat walsch
Dar ze van gode onsen heren sprak
Dat ene dat volck van rome wrack
Dar vmbe merket desse zake
Eyn dichte van onses heren wrake
Lestmen dat is wijde bekannt
Vnde makede eyn pape in vlanderlant
Dat saget dat boeck in zijn beginne
Mer ick wene in mynen sinne
Dat pape dat nicht en dichte
Want men mochte nicht gescriiien lichte
We vullich dat gelogen zij
Vnde dat zal ick iv prorien waer bij
Jn der historie de komet hijr naer
Vnde nv biddick iv dat is waer
Jacob de coster van merlant
Den gij to voren hebbet bekant
Jn des koninges Allexanders Jeesten
Dat gij bidden dat he volleesten
Moete dat he heuet begonnen
Vnde he den ghenen moete onnen
Jn des ere he dit began
Dat he moete werden alzulck ein man
Dat des al dat volck vnde onse heer
Moete hebben loff vnde eer
Vnde wij myt em moeten komen
Jn de ere de men genomen
Noch gescrillen nicht en mach
Daert sonder nacht is altoes dach
[Editie Sodmann 1980, p. 115-116.]

De Estoire dou Graal is het eerste deel van een trilogie, en wordt gevolgd door Merlin en afgesloten met Perceval. Jacob vertaalde de Merlin als Boek van Merline, maar liet het daarbij. Pas in 1326 zou Lodewijc van Velthem, mogelijk voor Albrechts zoon Gheraert van Voorne, voor wie hij eerder een Vijfde Partie aan de Spiegel historiael gedicht had, nadat hij eerst de door Jacob van Ma(e)rlant onvoltooide Vierde Partie van een slot had voorzien. Maar in plaats van Robert de Borons Perceval tevertalen, vervolgde Lodewijc met de vertaling van de Suite-Vulgate du Merlin. Door deze redactionele 'gijp' boog hij de inmiddels in vergetelheid geraakte trilogie van Robert de Boron om richting de Lancelot en prose, een roman die Lodewijc vertaalde, bewerkte, inkortte en aanvulde tot twee boekdelen, waarvan het eerste deel verloren ging en het tweede deel bewaard bleef als de Lanceloet-compilatie (KB Den haag, 129 A 10).

In deze Lanceloet-compilatie nam Lodewijc een roman van Jacob op die hij hoogstwaarschijnlijk tijdens zijn verblijf op Oost-Voorne voor Albrecht geschreven heeft: Torec (hoogstwaarschijnlijk een anagram van (H)ector). In deze opmerkelijke niet-historische Arturroman - waarin iedereen vals speelt - staan concrete aanwijzingen naar de natuurlijke gesteldheid van het eiland, en knipogen naar bestaande individuen: "Cleas vanden Briele" zal wel Claes geheten hebben (al weten wij niet wie deze bonte hond was), maar nóg sprekender is de doopnaam van de joncvrouwe van Montesclare: Mabilie. De "Joncvrouwe van Montesclare" is een goede bekende in de Arturliteratuur, maar nergens wordt haar voornaam genoemd. En laat nou Albrechts dochter (ook) Mabilie geheten hebben. Of zij het net zo hoog in haar bol had als de Joncvrouwe van Montesclare in de Torec is onbekend, wel weten wij dat zij non werd in een Zuid-Hollands klooster voor adellijke vrouwen.

Gezin/Partner: Aleyd van Loon. Aleyd is geboren vóór 1240; is gestorven vóór 1275. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Gezin/Partner: Catharina van Durbuy. Catharina en is gestorven. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Westeuropese Adel
• CREA: 25 okt 2017

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Westeuropese Adel
• CREA: 25 okt 2017

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Westeuropese Adel
• Recordnummer: 3424
• Titel: Ridder

Aantekeningen:

Werd beleend door zijn neef Hendrik van Hontsole en goederen onder Monster, De Lier, Maasland en bij de kapel van Wateringen.
Vier jaar later koopt hij het.

Ridder; Erfmaarschalk van Holland.
Op 22-8-1257 vermeld als ridder.
Verkocht 30-5-1253 aan zijn vriend Willem uten Hage het bos Schoonhoven onder Velzen.
Hij verkocht tussen 1248 en 1263 de heerlijkheid Velsen en Zwartewaal en vestigde zich definitief in Naaldwijk
Hij is de bezitter van het ambacht Velsen (en mag dit verkopen aan Willem van Brederode op 29 apr. 1255).
Hij werd door zijn neef Hendrik, heer van Voorne, op 6-4-1257 beleend met Huntsele en de goederen onder Monster, de Lier, met landen beneden de Maas en de Kapelle (Cappellanije) van Wateringen en kocht deze van diens erfgenamen voor 800 pond Hollands 1261. Getuige hierbij was ondermeer Mechteld, Gravin-weduwe van Holland
Zegelde met een klimmende leeuw in een driehoekig schild met randschrift.
vermeld 1248-1263

Hugo is getrouwd met NN vóór 1245 (civil). NN en is gestorven. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Westeuropese Adel
• Recordnummer: 4301

Mabelia is getrouwd met Heer van Arkel Jan III van Arkel in 1293 (civil). Jan (zoon van Ridder Jan II van Arkel en Bertrouda van Sterkenborg) is geboren vóór 1275; en is gestorven; is begraven op 24 dec 1324 in Grote Kerk, Gorinchem, Gorinchem, Zuid Holland, Holland. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Westeuropese Adel
• CREA: 25 okt 2017

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Huis Naaldwijk
• Recordnummer: 3431

Ermengarde is getrouwd met Heer van Doortoghe, Zevenhuizen en Zegwaard Floris van Brederode vóór 1255 (civil) in Velsen. Floris (zoon van Heer van Brederode Dirck van Brederode (van Teylingen) en Alverade van Heusden) is geboren vóór 1230 in Santpoort, Slot Brederode; is gestorven na 1306. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Westeuropese Adel
• Recordnummer: 3434

Aantekeningen:

Ridder, Kasteelheer op het slot Wijdenesse, welk slot hij na belegering door de Friezen moest overgeven, op voorwaarde van een vrije aftocht naar Holland.
Dit lot trof ook kasteel Nieuwendoren, door Graaf Floris V mede tegen de Friezen opgericht.
Ridder van Schoorl

Gezin/Partner: NN. NN en is gestorven. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Huis Arkel, tweede tak
• Recordnummer: 3457

Aantekeningen:

Jan IV werd kort na de dood van zijn vader vertrouweling en adviseur aan het hof vanHolland voor Willem IV. Toen zijn halfbroer Jan tot bisschop van Utrecht werd verkozen, trok hij zich terug uit het Hollands bestuur. Zijn macht bleef echtergroeien door het verkrijgen van meer grondgebied.

Dat werd anders zodra graaf Willem IV omkwam bij de slag bij Warns in 1345. De tegenstelling met het geslacht Duivenvoorde werd verscherpt, toen Willem van Duivenvoorde een belangrijke plaats innam in het bestuur van Margaretha van Beieren.
Jan IV sloot zich daarom aan bij Willem V van Holland. Hij steunde zijn halfbroer in het conflict met het Oversticht met een lening en steunde Reinoud III, hertog van Gelre tijdens het Beleg van Tiel in 1350.
De tegenstelling tussen moeder (Margretha) en zoon (Willem V) groeide meer en meer, waardoor Van Arkel hem ook verder in de strijd tegen Margaretha steunde. Hij kreeg daarbij de heerlijkheden van de Lek en Haastrecht toegewezen.
Er werd een Kabeljauwse verbondsakte getekend, samen met drie andere Kabeljauwen, te weten Gerard III van Heemskerk, Gijsbrecht II van Nijenrode en Jan I van Egmont. Dit luidde de Hoekse en Kabeljauwse twisten in.

Zo krijgt Jan IV een belangrijk aandeel in de eerste strijd tussen Hoeken en Kabeljauwen. Hij nam deel aan den slag op de Maas (1351) en was opperbevelhebber bij het Beleg van Geertruidenberg (1351-1352).
Zodra Willem V zich weer verzoende met de Hoeken in 1355 moest Jan IV weer wat landerijen inleveren, wat tot een conflict leidde dat pas in 1359 werd opgelost door middel van leengoederen.

Nadat Willem V wegens krankzinnigheid zijn regering moest neerleggen, stelde Jan IV zich tegenover Albrecht van Beieren op. Jan van Arkel zag liever dat hij en zijn aanhang het bestuur toevertrouwden aan Machteld van Lancaster (1358), vrouw van Willem V.
De vrede kwam echter kort daarop tot stand.

Hij had vier bastaardkinderen.

Jan is getrouwd met Irmengarde van Kleef in 1327 (civil). Irmengarde en is gestorven. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Gezin/Partner: Onbekend. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Huis Brederode
• CREA: 3 nov 2017

Gezin/Partner: Ermengarde. Ermengarde en is gestorven. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Huis Brederode
• Recordnummer: 3445

Gezin/Partner: Beatrijs van Rodenrijs. Beatrijs is geboren vóór 1263; is gestorven na 1299. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Westeuropese Adel
• Recordnummer: 3450

Sophie is getrouwd met Jan Coppaerds van Dorp van Schipliede in 1322 (civil). Jan (zoon van Coppaerd van Schipliede en NN) is geboren in 1279; is gestorven in 1350. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Huis Arkel, tweede tak
• Recordnummer: 3472

Aantekeningen:

Hij was een zoon van Jan IV van Arkel en Irmengarde van Kleef. Otto was oorspronkelijk tweede in lijn van opvolging, totdat zijn oudere broer Jan omkwam bij een paardentoernooi in Dordrecht 1352. Tijdens Otto’s bewind werden de landgoederen opnieuw uitgebreid. Zo werd de heerlijkheid Haastrecht opnieuw verkregen en werd Liesveld toegevoegd in 1379. Otto trad ook toe tot de adviseurs van Albrecht van Holland in 1381. Tevens maakte Otto aanspraak op het graafschap Kleef nadat Jan van Kleef, een oom van Otto’s moeder Irmengarde, overleed. Dit graafschap werd echter aan Adolf II van der Mark geschonken. Hierna zou er een grote vijandschap ontstaan tussen de Van Arkels en Van Kleefs.

In 1382 verleende Otto stadsrechten aan onder meer Gorinchem, Hagestein en Leerdam. Otto richtte zich de jaren daarna erop om van het kasteel Hagesteinen het dorp Gasperen een bolwerk te maken en tot stad te verheffen. Dit omdat hij voortdurend in conflict lag met de heren van Vianen, die hun gebied steeds meer naar het zuidwesten uitgebreid (Noordeloos, Meerkerk) hadden, waardoor verderop gelegen landerijen van Arkel geïsoleerd kwamen te liggen. Daarbij kwam nog dat de heren van Vianen voorde Hoekse-partij waren.

Overleden:
overleden 26 maart of 1 april 1396

Otto is getrouwd met vrouwe van Pierrepont Elisabeth de Bar-Pierrepont in 1360 (civil) in Deventer. Elisabeth is gestorven in 1410. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Westeuropese Adel
• CREA: 25 okt 2017

Gezin/Partner: Heer van Altena Willem V van Horne. Willem en is gestorven. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• CREA: 25 okt 2017

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Westeuropese Adel
• Recordnummer: 3456

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 798

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 799

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• CREA: 25 okt 2017

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• CREA: 25 okt 2017

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Huis Brederode
• Recordnummer: 3447

Beatrijs is getrouwd met Heer van Egmont (20e) Wouter II van Egmont vóór 1310 (civil). Wouter (zoon van Gerard II van Egmont en Elisabeth van Strijen (Strienen)) is geboren vóór 1283; is gestorven op 3 sep 1321. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• CREA: 16 nov 2018

Gezin/Partner: NN. en is gestorven. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Westeuropese Adel
• Recordnummer: 3460

Copperd is getrouwd met Ave NN in 1345 (civil). Ave en is gestorven. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Huis Arkel, tweede tak
• Recordnummer: 4409
• Titel: Ambachtsheer van Haastrecht
• Titel: Ambachtsheer van Hagestein
• Titel: Stadhouder van Holland, Zeeland en West - Friesland
• Vermelding: van 1386 tot 1387; Deelname Pruissen Kruistocht
• Vermelding: van 1387 tot 1390; Grondconflict
• Vermelding: van 1390; Hofraad van de graaf van Holland
• Vermelding: van 1398; Deelname aan de 'Friesche veldtocht'
• Vermelding: van 1415 tot 1426; Gevangenschap

Aantekeningen:

Hij was een zoon van Otto van Arkel en Elisabeth van Bar-Pierrepont. Rond 1376 huwde hij met Johanna van Gulik en kreeg als bruidsgift van zijn schoonmoeder Maria van Gelre de erfrechten op het "Land van Mechelen", van zijn vader het domein Hagestein als bezit en erfde van zijn moeder de bezitting "Pierrepont" aan de Moezel.

Tijdens de "Hoekse opstand van 1391-1393" in de Hoekse en Kabeljauwse twisten werd de positie van Jan V versterkt doordat Albrecht van Beieren met zijn zoon Willem van Oostervant in onmin leefde na de moord op Aleid van Poelgeest. Echter veranderde dit na 1396, omdat Van Oostervant zich weer verzoende met zijn vader.

Onder Albrecht van Beieren, graaf van Holland, werden er diverse schermutselingen omtrent de Hoekse en Kabeljauwse twisten uitgevochten.
Jan V was een trouwe bondgenoot van Albrecht omdat beiden van de Kabeljauwse partij waren, maar tijdens een campagne tegen de Westfriezen kwam Jan V in conflict met Albrechts zoon Willem van Oostervant, daarbij speelde ook de affaire rond Aleid vanPoelgeest een bijrol.

In het voorjaar van 1401 zegde Jan V zijn "vazalschap" op aan Albrecht van Beieren en kort daarna ontstonden plundertochten in de Alblasserwaard en Krimpenerwaard door Jan V van Arkel en ook Willem van Oostervant begon met plunderingen in het Land van Arkel. Het resulteerde in de Arkelse Oorlog (1401-1412), die een eerste hoogtepunt zou krijgen met het Beleg van Gorinchem in 1402, na 12 weken van beleg moest Van Arkel een knieval maken en excuses aanbieden aan Albrecht van Beieren en Willem van Oostervant. Albrecht vond de straf genoeg zo maar overleed in december 1404, waardoor Willem van Oostervant de draad weer oppakte in 1405 met het "Beleg op Hagestein en Gasperden" dat verdedigd werd door Jan "de Bastaard" van Arkel, een halfbroer van Jan V[3].

Na de val van Hagestein wilde het stadsbestuur van Gorinchem de Heer van Arkel afzette en schoven zijn zoon Willem van Arkel naar voren. Jan V zocht steun bij zijn zwager Reinoud IV van Gelre en verpande het "Land van Arkel" in 1407 aan hem en kreeg het ambacht van Ooyen er voor terug. In 1412 word de oorlog met een vrede in Duurstede getekend. Het Land van Arkel vervalt aan het Graafschap Holland en Gelre kreeg een afkoopsom van 100.000 Franse kronen uitbetaald.

Willem verkondigde aan zijn vader Albrecht dat Van Arkel geen trouw bondgenoot meer was, waarna Van Arkel zichzelf tot onafhankelijk heerser verklaarde.
Jan van Arkel speelde daarna een belangrijke rol in de Arkelse oorlog (1401-1412). Hierbij leverde hij strijd met hoofdzakelijk de graaf van Holland. Uiteindelijk moesten de ‘Arkelsen’ het onderspit delven.
Jan V van Arkel verloor zijn bezittingen, en moest de jaren 1415-1426 doorbrengen in gevangenschap.

Ondanks dat Jan van Arkel van zijn bezittingen ontnomen was in Holland, bleef hij zelf ongestraft, tenzij hij voet op Hollandse bodem zou zetten kon hij gevangen gezet worden. In 1415 kwam Anton van Brabant om bij de Slag bij Azincourt en Jan van Arkel bezocht zijn begrafenis in Brussel. Op de terugweg naar huis, werd hij plots ontvoerd vlakbij Zevenbergen, door Geert van Strijen en naar Holland overgebracht. In Den Haag werd hij opgesloten in de Gevangenpoort en daar ondervraagt over een mogelijke opstand tegen Willem VI van Holland. In 1417 verhuisde van Arkel naar de gevangenis van Gouda, zijn zoon Willem van Arkel deed december dat jaar een couppoging in Gorinchem, wat hem het leven kostte. In het "verdrag van Woudrichem" in 1419 werd bepaald dat Jan van Arkel vanuit Gouda naar Zevenbergen werd overgeplaatst. In 1426-27 werd Van Arkel vrijgelaten en kreeg hij van Filips de Goede het vruchtgebruik van Schoonrewoerd en Leerdam, waar hij in augustus 1428 overleed.

Zijn vrouw was al vroeg gestorven, in 1394 (of op 25-8-1428). Willem van Arkel, hun zoon, kwam om toen hij de stad Gorinchem, jarenlang Arkels bezit, probeerde te heroveren. Hij was toen naar schatting 30 tot 34 jaar oud. Aangezien Willem geen nakomelingen had – afgezien van vier bastaarddochters – kwam er een eind aan de Van Arkel-dynastie. Het Land van Arkel kwam grotendeels in handen van Holland en de hertog van Gelre.

Vermelding:
In de winter van 1386-1387 nam Van Arkel deel aan de "Pruissen Kruistocht" onder zijn oom Willem I van Gelre en Willem van Oostervant.

Vermelding:
In de periode 1387-1390 vecht hij aan de zijde van zijn vader een grond conflict uit met de heren van Vianen. Het ging hier om het bezit van dorpen als Meerkerk, Hoog Blokland, Zijdervelt en Ameide die allen aan de Van Arkels toekwamen.

Vermelding:
Vanaf 1390 sloot hij zich aan bij de hofraad van de graaf van Holland Albrecht van Beieren en kreeg er functies als muntmeester en Stadhouder van Holland, Zeeland en West - Friesland

Vermelding:
Onder Albrecht van Beieren

Jan is getrouwd met Johanna van Gulik op 18 okt 1376 (civil). Johanna (dochter van Hertog van Gulik Willem II van Gulik en Maria van Gelre) is geboren in 1363; is gestorven op 19 jul 1415 in IJsselstein; is begraven in Grote Kerk, Gorinchem, Gorinchem, Zuid Holland, Holland. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Huis Egmont
• Recordnummer: 4349
• Titel: Baljuw van Kennemerland
• Titel: Stadhouder van Holland

Aantekeningen:

Overleden:
In de kerk.

Jan is getrouwd met Vrouwe van IJsselstein Guyote van IJsselstein op 20 mei 1330 (civil). Guyote (dochter van Heer van Stoutenburg Arnold van IJsselstein en Maria van Avesnes) is geboren in 1310; is gestorven in 1374. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 705
• Vermelding: van 27 jul 1364; Beleend met 1,5 morgen land te Rijswijk

Aantekeningen:

Vermelding:
Hij wordt op 27-7-1364 beleend met 1,5 morgen land te Rijswijk,
welk leen in 1434 in handen blijkt van Henric Bartholomeusz. Het
leen behoort toe aan de hofstad Binckhorst (1).

Gezin/Partner: Katerijn Tyemans. Katerijn en is gestorven. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Westeuropese Adel
• Recordnummer: 993

Gezin/Partner: Meijns Meijnsz. Meijns is geboren vóór 1335; en is gestorven. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Huis Arkel, tweede tak
• Recordnummer: 4300

Aantekeningen:

Willem wordt in 1406 gevraagd door het bestuur van de stad Gorinchem om het leiderschap van zijn vader op zich te nemen. Dit doet hij kort, maar omdat hij van alle kanten gemanipuleerd wordt, schaart hij zich weer achter zijn vader.
Na het beëindigen van de Arkelse Oorlogen, kwam de stad Gorinchem weer in handen van Willem VI van Holland. Willem van Arkel was intussen naar Brabant gevlucht en kreeg burcht en land van Born met de steden Sittard en Susteren in leen.
Hij dacht rond 1417 genoeg manschappen achter zich te hebben verkregen om een poging te doen Gorinchem te belegeren.
Willem wist met zijn Kabeljauwse medestanders de stad binnen te dringen, maar in de kleine straatjes, ter hoogte van de Revetsteeg, werd Willem tijdens de gevechten dodelijk getroffen en stierf in het harnas.

Overleden:
Volgens een sage zou net nadat Willem neergestoken was, Jacoba van Beieren vanuit haar kasteel naar hem toegesneld zijn. Mogelijk om hem te zien sterven, maar mogelijk ook om een verbond te sluiten.
Jacoba was naar verluidt namelijk geenszins ongenegen Arkel haar hand te schenken. Als mogelijke erfgenaam van de hertog van Gelre zou Willem van Arkel zeker niet beneden haar stand geweest zijn.
Ook de Hoekse veldheer Walraven I van Brederode sneuvelde in de Strijd om Gorinchem.

Willem had geen nazaten, afgezien van vier bastaarddochters.

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Huis Arkel, tweede tak
• Recordnummer: 3477

Maria is getrouwd met Heer van Egmont en IJsselstein Jan II van Egmont op 24 jun 1409 (civil). Jan (zoon van Heer van Egmont en IJsselstein Arend van Egmont en Gravin van Leiningen Jolanda van Leiningen Dagsburg) is geboren vóór 1385; is gestorven op 4 jan 1451; is begraven in Egmond, Abdijkerk, Egmond Binnen, Egmond, Noord Holland, Holland. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Huis Egmont
• Recordnummer: 4350

Aantekeningen:

Arend heer van Egmond, Heer van Egmond en IJsselstein, geboren circa 1340, overleden op 09-04-1409, begraven in Klooster IJsselstein, raadsheer van Albrecht van Beieren vanaf 1372, aanhanger der Kabeljauwen, verwierf 11 augustus 1398 de heerlijkheden van Ameland en het Bilt in leen (zie van Mieris, III, 686), voerde in 1400 het bevel over de Hollandse troepen die naar Friesland togen, doch stond bij de Hoekse Graaf Willem VI niet in de gunst. Gehuwd met Jolanda gravin van Leiningen, overleden op 24-04-1434, begraven te Domin.klooster Den Haag, dochter van Frederik en Johanna van Gulik.

Gezin/Partner: Gravin van Leiningen Jolanda van Leiningen Dagsburg. Jolanda (dochter van Graaf van Leiningen Frederik VII van Leiningen Dagsburg en Jolanda van Gulik Bergheim) is geboren in 1352; en is gestorven; is begraven op 24 apr 1434 in Kloosterkerk, 's-Gravenhage, 's-Gravenhage, Zuid Holland, Holland. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Vermelding: Krijgt, uit schenking, een jaarrente van 12 schellingen.
• Recordnummer: 3473
• Vermelding: van 15 mei 1376; Verkrijgt legaten.
• Vermelding: van 13 dec 1390; Beleend met 5 hond land in de Noordinge te Naaldwijk
• Vermelding: van 1396; Koopt 1 morgen land in de Noordbroek te Naaldwijk

Aantekeningen:

Vermelding:
De vrouwe van de Poel, nl. Clemense, de vrouw van Gherijt van den
Poel, schenkt een jaarrente van 12 schellingen, verzekerd op 1,5
morqen geestland te Naaldwijk voor de woning van Bartolomees
Tyemansz., waarop vroeger Gherijt Boen woonde (ongedateerd) (6).

Vermelding:
Op 15-5-1376 bepaalt Lijsbeth, dochter van heer Jacop, pastoor,
een aantal legaten, waaronder die aan een Mees op die Heymonde.
Misschien is hij identiek met onze Bertelmeus Tymansz. (7).

Vermelding:
Hij wordt op 13-12-1390 beleend met 5 hond land in de Noordinge
te Naaldwijk, dat ten oosten belend wordt met het land van
dezelfde Bertelmeus Tymansz. Dit leen behoort toe aan de hofstad
Hontshol (4).

Vermelding:
In 1396 verkoopt Jan Heynric Meynssenzn.zn. aan Bertelmees
Tyemansz. 1 morgen land in de Noordbroek te Naaldwijk (5).

Gezin/Partner: Pieternelle Heynric Kerstantsdr. Pieternelle en is gestorven. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 991

Coppaert is getrouwd met Lijsbeth NN in 1380 (civil). Lijsbeth en is gestorven. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Huis Egmont
• Recordnummer: 4307
• Titel: Heer van Haastrecht
• Titel: Heer van IJsselstein
• Titel: Heer van Schoonderwoerd
• Titel: Ridder
• Titel: Stadhouder van Gelre

Aantekeningen:

Willem heer van Egmond, Heer van Egmond en IJsselstein, geboren op 26-01-1412, overleden op 17-01-1483 te Grave op 70-jarige leeftijd, begraven op 25-01-1483 te Grave, (zie Bloys en Belonje - Kerken NB Deel I blz. 214. Zie ook "De nationale positie van het huis van Egmond in de 15de en 16de eeuw" in het jaarboek Centraal Bureau voor Genealogie 1960 - blz. 33 – 39). Hij verwierf ingevolge deling met zijn broeder Hertog Arnoud: Egmond, Leerdam, Schoonderwoerd en Haastrecht en erfde 1451IJsselstein van zijn vaders broeder, steunde zijn broeder tot diens dood toe, trad na 1473 op als stadhouder van Gelre namens Karel de Stoute, die hem later Ridder in de Orde van het Gulden Vlies maakte. Gehuwd op 24-jarige leeftijd op 22-01-1437 met Walburga van Meurs, Vrouwe van Baer en Lathum, overleden op 08-05-1459, begraven te Renkum, dochter van Frederik Walraven, graaf van Meurs en Engelberta van Kleef.

Willem was een zoon van Jan II van Egmont en een jongere broer van Arnold van Egmont, hertog van Gelre. Willem die in 1444 van zijn broeder de heerlijkheid Mechelen had gekregen, moest deze in 1459, nadat er een twist was ontstaan over de rechtmatigheid van het bezit, overlaten aan de maarschalk van Brabant, Jan heer van Wesemael, die Mechelen bij zijn dood (1462) aan Karel de Stoute naliet. Hij ging met zijn broers samen met een groot gevolg naar het Heilige land(1458-1464) en werd op deze reis te Rome door paus Pius II plechtig ontvangen. Hoewel hij in 1452 tot raadsheer bij het Hof van Holland was benoemd, verbleef hij meestal in Gelre, waar hij zijn broer steunde in zijn conflicten met diens zoon Adolf van Egmont. Nadat Adolf zijnvader had opgesloten, voerde Willem de pro-Bourgondische partij aan.Toen de Bourgondische hertog Karel de Stoute in 1473 de macht in Gelre verwierf, benoemde hij Willem tot stadhouder. Deze voelde zich echter te oud voor het ambt. Later zou zijn gelijknamige zoon eveneens

Willem is getrouwd met Walburga van Meurs op 22 jan 1437 (civil). Walburga (dochter van Frederik Walraven Graaf van Meurs en Engelberta van Kleef) is gestorven op 8 mei 1459; is begraven in Renkum. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Gezin/Partner: Vrouwe van Baeck Aleid Kreijnck. Aleid (dochter van Heer van Baeck Hendrick Kreijnck en Agnes) is geboren in 1420; is gestorven in 1490. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Vermelding: Ambachtsheer van Breul
• Vermelding: Ambachtsheer van Hoogeveen
• Vermelding: Jan met de bellen
• Vermelding: Voogd van Gelre
• Referentienummer: Huis Egmont
• Recordnummer: 4267

Aantekeningen:

Jan II heer van Egmond (alias: met de Bellen), geboren circa 1385, overleden op 04-01-1451, begraven te Egmond a/d Hoef (voor beschrijving van grafsteen zie Bloys en Belonje – Kerken NH Deel III blz. 22), volgde in 1409 zijn vader als Heer van Egmond op. Droeg in de oorlog een gordel met zilveren bellen, kwam in conflict met Graaf Willem VI, later met Jacoba van Beieren, zijn slot IJsselstein werd geslecht in 1417. Hij diende de elect in Holland en werd na 1423 regent voor zijn zoon in het hertogdom Gelre, verwierf de heerlijkheid Leerdam in pand, bereikte in 1439 dat zijn heerlijkheid Egmond van het klooster werd afgescheiden. Gehuwd op 24-06-1409 met Maria van Arkel, overleden op 19-07-1415, dochter van Jan V heer van Arkel en Johanna van Gulik.

Hij was een zoon van Arend van Egmont en Yolanda van Leiningen. Jan wordt voor het eerst vermeld in 1405, als hij wordt gevraagd voor een bijeenkomst in Hagestein. Hij volgt zijn vader op in 1409 als heer van Egmont. Jan II van Egmont werd ook wel Jan met de bellen genaamd, wat sloeg op de belletjes op zijn harnas. De man was een vurige Kabeljauw en dus een vijand van Willem VI en Jacoba van Beieren. Hij verloor zijn landgoederen in de Arkelse oorlog en maakte zich na de dood van Willem VI meester van IJsselstein.In het voorjaar van 1417 verraste Jacoba van Beieren met behulp van Hollandse en Stichtse troepen hem, met het beleg van IJsselstein. Na een kort beleg werd bij het verdrag bepaald dat alle muren en poorten geslecht moesten worden en de komende 13 jaren geen ommuuringen mochten worden gebouwd en daarbij moest Jan II van Egmont de gravin Jacoba erkennen onder vernederende voorwaarden. Jan II is daarna naar Brabant gevlucht, waar hij met mede Kabeljauwse ballingen in hetnajaar het beleg van Gor

Jan is getrouwd met Maria van Arkel op 24 jun 1409 (civil). Maria (dochter van Heer van Arkel, Bar-Pierrepont en Mechelen Jan V van Arkel en Johanna van Gulik) is geboren in 1389 in Arkel; en is gestorven; is begraven op 18 jul 1415 in Sint Nicolaaskerk, IJsselstein, Utrecht, Utrecht, Holland. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 3490
• Vermelding: van 22 nov 1433 tot 21 nov 1440; Poorter van 's-Gravenzande

Aantekeningen:

Lenen Hofstad Binckhorst:
Henric Bertolomeusz. heeft in leen 2 hond land binnen de vrij-
heid van 's-Gravenzande, hetwelk hij op 22-11-1433 ten vrij eigen
krijgt (leen 2) (10). Ook heeft hij in leen de li morgen land te
Rijswijk, waarmee zijn grootvader Thyeman Bertholomeusz. al
beleend was; Henric draagt het op 10-7-1434 over aan Dirck
Claesz. (leen 18) (11)

Lenen Hofstad Hontshol:
Het lijkt aannemelijk dat Henric Bertolomeusz. ook beleend was
met de 5 hond land in de Noordinge te Naaldwijk, ofschoon hij
niet als zodanig wordt vermeld (leen 3) (12).

Overig onroerend goed en zegel:
De Heer van Hodenpijl heeft op 2-4-1437 4 morgen 4: hond land in
het ambacht van Dorp, gemeen met Philips van der Spange, Heynric
Bartelmeesz., Ymme Ghijsbrechtsdr. en Katrijn, de weduwe van
Claes Dircx. (leen 15) (13).

Klerk Johannes Dirksz. Loef en diens moeder Machteld Gerardsdr.
stichten op 10-2-1439 een eeuwige kapelanie in de Sint Jacobs-
kerk te 's-Gravenhage op een door de collator aan te wijzen
altaar. De inkomsten komen onder meer uit 5$ hond land in het
Ambacht van Naaldwijk belend ten 0. de banwech, ten W. Hendrick
Bertelmeessoen, ten N. de erfgenamen van Meyns Janszoen, die dit
land voor 5 pond Hollands in gebruik hebben (14).

Heynric Bertelmeesz. koopt op 8-1-1439 van Pieter Wormboutsz. al
het land, dat Pieter en zijn kinderen in het ambacht 's-Graven-
zande bezitten, groot 2 morgen, genaamd Pinakersland, waarvan
zijn vijf delen bezitten tegen Pieter Claesz. drie delen. Op
12-5-1439 verkoopt Heynric Bertelmeesz. dit land aan zijn neef
Willem Pieterszoon (Pieter Claesz. wordt dan genoemd: Pieter
Claeys van Pijnakensz.) (15).

Heynric zegelt zelf op 12-5-1439 (zegel is geschonden) (15). Op
21-11-1440 zegelt Heynrick ook, als Claes Jansz. aan Pieter
Bertolomeesz. verkoopt zijn huis met 4; morgen land te 's-Graven-
zande in het Nieuweland (16).

De Hofstad Hoge Woerd te Naaldwijk heeft 4 morgen 4 hond 36 roede
land te Naaldwijk in 1474, ten oosten belend door Henrick Meeusz.
(17).

Vermelding:
Hii wordt vermeld van 22-11-1433 tot 21-11-1440: op dat laatste
tijdstip zegelt hij als poorter van 's-Gravenzande met drie afge-
rukte leeuwekoppen; overl. voor 14-2-1477

Gezin/Partner: NN. en is gestorven. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 14486
• Vermelding: van 13 dec 1390

Aantekeningen:

Vermelding:
Vermeld 13-12-1390 als degene op wie
het leen Hontshol zal versterven (4)

Gezin/Partner: Heynric Ghijsbrechtsz. Heynric en is gestorven. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 14487
• Vermelding: van 19 nov 1424

Aantekeningen:

Vermelding:
Zij heeft met Jan Fijnioy en Gheertruyt N.N., zijn echtgenote,
gemeen de helft van 5 hond land in het Oudeland van
's-Gravenzande (9)

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Vermelding: Weledelgeborene van De Lier
• Referentienummer: Welgeborene
• Recordnummer: 4174
• Vermelding: van 1402; Heilige Geestmeester te Naaldwijk

Aantekeningen:

Overleden:
Overleden als welgeboren man in De Lier

Gezin/Partner: NN. NN en is gestorven. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Huis Egmont
• Recordnummer: 4268
• Titel: Eerste Graaf van Egmond
• Titel: Heer van Egmond
• Vermelding: van 1491; Ridder in de Orde van het Gulden Vlies

Aantekeningen:

Jan III graaf van Egmond (alias Manke Jan), geboren op 03-04-1438 te Kasteel Hattem. , overleden op 21-08-1516 te Egmond a/d Hoef op 78-jarige leeftijd, begraven op 21-08-1516 te Egmond a/d Hoef (nu NH-kerk, voor beschrijving van zijn niet meer aanwezige graf (het zgn. "ledikantje") - zie Bloys en Belonje - Kerken NH Deel III blz. 24 en 25. Zie ook "De nationale positie van het huis van Egmond in de 15de en 16de eeuw" in het jaarboek Centraal Bureau voor Genealogie 1960 - blz. 33 – 39).Jan van Egmond, werd een der eerste aanvoerders van de Kabeljauwen en bezocht als kruisridder de Heilige plaatsen. Hij volgde in 1483 zijn vader op als heer van Egmond en werd bij diploma van Maximiliaan te Brussel op 12 november 1486 verheven totEerste Graaf van Egmond. Hij was kamerheer van Maximiliaan in 1477, slotvoogd van Gorinchem in 1481. Van 1483 tot 1515 was hij stadhouder van Holland. Hij kocht in 1481 de heerlijkheid Purmerend, verwierf tevens Baer en Lathum, werd in 1491 ridderin de orde van het G

Jan was de oudste zoon van Willem IV van Egmont en Walburga van Meurs. Zijn vader was de jongere broer en voornaamste raadgever van Arnold van Egmont, hertog van Gelre.

Net als zijn vader steunde Jan van Egmont de Bourgondisch-Habsburgse vorsten in de strijd om het hertogdom Gelre. Toen de Bourgondische hertog Karel de Stoute in 1473 de macht in Gelre verwierf, stelde hij Jan aan als baljuw van Zutphen. In 1474 werd hij tevens tot baljuw van West-Friesland benoemd. Eind juni 1474 werd hij bovendien gouverneur van Arnhem.

Omwille van zijn leiderschap van de Kabeljauwse factie (zie Hoeken en Kabeljauwen) werd Jan op 5 augustus 1483 door Maximiliaan I van Oostenrijk aangesteld als stadhouder van Holland, Zeeland en West-Friesland, een functie die hij bleef vervullen tot 19 november 1515, de datum waarop hij ontslag nam.

De goede verstandhouding met het Habsburgse huis bleek ook uit het huwelijk dat Jan in 1484 aanging met Magdalena van Werdenburg, een nicht van Maximiliaan van Oostenrijk. In 1486 werd Jan verheven tot graaf van Egmont. Dit hield in dat de heren van Egmont vanaf dat moment geen leenman meer waren van de graaf van Holland maar als rijksgraaf direct onder de keizer van het Heilige Roomse Rijk vielen. Hij werd in 1491 gekozen als ridder in de Orde van het Gulden Vlies.

In november 1488 brak in zijn territoir een Hoekse opstand uit in navolging van het Vlaams verzet tegen het regentschap van Maximiliaan I. De Jonker Fransenoorlog breidde zich vanuit Zeeland uit naar het zuiden van Holland, waar vanuit Rotterdam plundertochten werden gehouden. Jan omsingelde de stad en zette de vaarwegen af, waarmee hij de rust in de omgeving herstelde. Toen de Hoeken ten slotte de stad ontruimden, achtervolgde hij hen naar Zeeland, waar hij hen versloeg en daarmee een einde maakte aan de Hoekse en Kabeljauwse Twisten.

In 1491 werd Jan geconfronteerd met een boerenopstand in West-Friesland. De opstandelingen hadden het voorzien op de hoge belastingen, die zij door de economische crisis niet meer konden opbrengen. Het lukte de stadhouder niet het oproer met vage beloftes te bezweren. De burgers van Alkmaar voegden zich in 1492 bij de boeren en samen veroverden ze Haarlem.

Jan van Egmont riep de hertog van Saksen te hulp. Deze stuurde een leger onder Witwolt von Schaumburg, dat de West-Friezen in Heemskerk in de pan hakte. Deze episode wordt de opstand van het Kaas- en broodvolk genoemd.

Enkele portretten van Jan van Egmont worden bewaard in het Rijksmuseum Amsterdam en het Centraal Museum te Utrecht. Een diptiek, geschilderd door de Meester van Alkmaar, waarop Jan samen met zijn echtgenote staat afgebeeld, wordt bewaard in het Metropolitan Museum of Art te New York.

Jan van Egmont was de vader van bisschop George van Egmont van Utrecht.

Jan is getrouwd met Josina van Waervershoef in 1500 (civil) in Andijk. Josina en is gestorven. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Huis Egmont
• Recordnummer: 4652

Aantekeningen:

Uit het volgende blijkt dat zij tot een tak van de familie Egmond behoort: Op de eerste plaats is haar man en later ook haar zoon rentmeester van de abdij van Egmond.
Daarnaast blijkt één van hun kleinkinderen het van Egmondwapen te voeren en wel Jacob Willemsz. van Dorp, schepen en burgemeester van ‘s-Gravenhage.
Hij zegelt met een gevierendeeld wapen, waarvan het eerste en vierde kwartier het familiewapen weergeven, nl. in zwart drie rood getongde zilveren leeuwekoppen.
Het derde kwartier in goud een zwarte dwarsbalk en een in twee rijen van rood en zilver geschaakt Sint Andrieskruis over alles heen (Van IJsselsteijn).
Het tweede kwartier geeft het Van Egmondwapen weer: gekeperd van goud en rood van twaalf stukken.

Op 12 september 1515 bevestigen de weesmeesters van Den Haag de uitkoop van Alijt Jansdr.
door haar vader Coeman Jan Bruijnsz. volgens de uitkoopceel d.d. 12 januari 1507: ‘heeft Coe-
man Jan Bruynsz. bewezen zijn dochter Alijt Jansdochter, oud ca. 11 jaar, gewonnen bij Ariaen
Jacobsdr. zijn geëchte wijf de som van 50 pond groot boven de kleren, verzekerd op zijn huis op
de Voldersgraf met Ghijsbert van Egmont als borg’. Getuigen waren Cornelis Jansz., de broer
van het kind van vaders- en moederszijde, Geertruijt Jacobsdochter als tante van moederskant
en van Mees Heinricxz. als (vaders) zwager. In 1515 waren aanwezig: Mees Pietersz., Mees
Heijnricxz. als voogd, Godsscalck Oem en broer Cornelis Jansz.
6
Volgens Van Kan is Coman Jan Bruijnsz. vermoedelijk identiek aan Jan Bruunsz., schepen
1530/31, 1531/32, weesmeester 1515, 1520, overleden 1540, zoon van Bruun Albrechtsz. Zijn
dochter Alijd Coman Jan Brunendr. is (voor 9-7-1514) getrouwd met Adriaen Jacobsz. De re-
gistratie van de uitkoopcedul had kennelijk te maken met dit huwelijk.
Mees Heijnricxz. wordt de zwager van Jan Bruijnsz. genoemd. Hoe interpreteren we hier het
woord zwager? De betekenis als schoonzoon gaat hier niet op, enerzijds omdat Jan Bruijnsz.
en Mees Heijnricxz. generatiegenoten zijn terwijl bovendien Mees in 1507 nog getrouwd is
met Baertgen. De enige overblijvende optie wijst naar de overleden moeder van het weeskind,
Ariaen(tgen) Jacobsdr. die met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid een zus was van
Baertgen Jacobsdr. Het zal dan ook geen toeval zijn dat een van de dochters van Mees en Baert-
gen Adriaentgen werd genoemd.
De afkomst van Baertgen was al eerder onderwerp van gesprek. Daarbij speelde het wapen van
haar kleinzoon, Jacob Willemsz. van Dorp (VIc.), schepen en burgemeester van Den Haag, een
belangrijke rol. Hij voerde een gevierendeeld wapen: het eerste en vierde kwartier: in zwart drie
rood getongde zilveren leeuwenkoppen (Uterliere), het tweede kwartier: gekeperd van goud en
rood van twaalf stukken (Egmond) en het derde kwartier: in goud een zwarte dwarsbalk en een
in twee rijen van rood en zilver geschaakt Sint Andrieskruis over alles heen (IJsselstein). Zijn
oomzegger Willem Jansz. van Dorp (VIIc.) voerde dit wapen in een iets gewijzigde vorm: I en
IV: Uterliere, II en III: Egmond, met IJsselstein als hartschild.
7
Deze wapens laten zien dat Jacob Willemsz. en neef Willem Jansz. stamden (of in ieder geval pretendeerden te stammen)
uit de IJsselsteinse tak van Egmond. Er zijn geen aanwijzingen dat die afstamming zou lopen via Jacobs
moeder, maar met het optreden van Ghijsbert van Egmont komt de mogelijke afstamming van
Baertgen uit Egmond / IJsselstein in beeld. Volgens de uitkoopcedul is hij borg voor Jan Bruijnsz.
De kans daarom groot dat hij op de een of andere manier tot diens (schoon-)familie behoort.
Deze Gijsbert kunnen we identificeren als een bastaard van Pieter van Egmond (zelf ook bas-
taard), richter van de Veluwe (vermeld 1425-1473). Weliswaar was Pieter later getrouwd met
de moeder van Gijsbert, maar omdat die nog ten tijde van Pieters eerste huwelijk, dus in overspel,
was verwekt, lag een legitimatie niet voor de hand. Niettemin slaagde Gijsbert, op latere
leeftijd, er op 30 augustus 1518 alsnog in zich te laten legitimeren. In deze tak van de Egmonds
komt de naam Beerte (Baertgen) voor, evenals Willem (een van de zoons van Mees en Baertgen
heette ook zo), maar géén Jacob die zou kunnen doorgaan voor de vader van de drie zusters. We
moeten ons daarbij realiseren dat de beschikbare bronnen uit die periode, ook ten aanzien van
adellijke bastaards, uiterst schaars zijn. Bovendien dienen we niet uit te sluiten dat de afstam-
ming ook kan lopen via de onbekende moeder van de drie Jacobsdochters.

Gezin/Partner: Bartholomeus Hendricksz van Dorpe. Bartholomeus (zoon van Henrick Bertelmeesz van Dorp en NN) is geboren in 1440 in 's-Gravenzande; en is gestorven; is begraven op 16 mei 1520 in 's-Gravenhage. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Huis Egmont
• Recordnummer: 4307
• Titel: Heer van Haastrecht
• Titel: Heer van IJsselstein
• Titel: Heer van Schoonderwoerd
• Titel: Ridder
• Titel: Stadhouder van Gelre

Aantekeningen:

Willem heer van Egmond, Heer van Egmond en IJsselstein, geboren op 26-01-1412, overleden op 17-01-1483 te Grave op 70-jarige leeftijd, begraven op 25-01-1483 te Grave, (zie Bloys en Belonje - Kerken NB Deel I blz. 214. Zie ook "De nationale positie van het huis van Egmond in de 15de en 16de eeuw" in het jaarboek Centraal Bureau voor Genealogie 1960 - blz. 33 – 39). Hij verwierf ingevolge deling met zijn broeder Hertog Arnoud: Egmond, Leerdam, Schoonderwoerd en Haastrecht en erfde 1451IJsselstein van zijn vaders broeder, steunde zijn broeder tot diens dood toe, trad na 1473 op als stadhouder van Gelre namens Karel de Stoute, die hem later Ridder in de Orde van het Gulden Vlies maakte. Gehuwd op 24-jarige leeftijd op 22-01-1437 met Walburga van Meurs, Vrouwe van Baer en Lathum, overleden op 08-05-1459, begraven te Renkum, dochter van Frederik Walraven, graaf van Meurs en Engelberta van Kleef.

Willem was een zoon van Jan II van Egmont en een jongere broer van Arnold van Egmont, hertog van Gelre. Willem die in 1444 van zijn broeder de heerlijkheid Mechelen had gekregen, moest deze in 1459, nadat er een twist was ontstaan over de rechtmatigheid van het bezit, overlaten aan de maarschalk van Brabant, Jan heer van Wesemael, die Mechelen bij zijn dood (1462) aan Karel de Stoute naliet. Hij ging met zijn broers samen met een groot gevolg naar het Heilige land(1458-1464) en werd op deze reis te Rome door paus Pius II plechtig ontvangen. Hoewel hij in 1452 tot raadsheer bij het Hof van Holland was benoemd, verbleef hij meestal in Gelre, waar hij zijn broer steunde in zijn conflicten met diens zoon Adolf van Egmont. Nadat Adolf zijnvader had opgesloten, voerde Willem de pro-Bourgondische partij aan.Toen de Bourgondische hertog Karel de Stoute in 1473 de macht in Gelre verwierf, benoemde hij Willem tot stadhouder. Deze voelde zich echter te oud voor het ambt. Later zou zijn gelijknamige zoon eveneens

Willem is getrouwd met Walburga van Meurs op 22 jan 1437 (civil). Walburga (dochter van Frederik Walraven Graaf van Meurs en Engelberta van Kleef) is gestorven op 8 mei 1459; is begraven in Renkum. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Gezin/Partner: Vrouwe van Baeck Aleid Kreijnck. Aleid (dochter van Heer van Baeck Hendrick Kreijnck en Agnes) is geboren in 1420; is gestorven in 1490. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Vermelding: Testament van Bertelmees Henricsz en Baertgen
• Vermelding: Welgeborene
• Referentienummer: Welgeborene
• Recordnummer: 4242
• Vermelding: van 6 feb 1473 tot 10 nov 1473; Koopt 16 morgen land in Zoeterwoude
• Vermelding: van 1475 tot 1478; Kerkmeester te Naaldwijk
• Vermelding: van 14 feb 1477; Leenman van Hontshol
• Vermelding: van 1494 tot 1519; Rentmeester van de Abdij van Egmond
• Vermelding: van 1496; Rentmeester van de Heer van Naaldwijk
• Vermelding: van 5 feb 1496 tot 17 jun 1520; Beleend met 2,5 morgen land te Maasland
• Vermelding: van 1 jul 1497 tot 8 apr 1499; Koopt en verkoop rentebrief
• Vermelding: van 1 mrt 1501; Koopt land in het Honterland
• Vermelding: van 31 aug 1502; Huurt 5 morgen land in de ban van Naaldwijk
• Vermelding: van 16 feb 1503; Vonnis inzake procedure
• Vermelding: van 28 jul 1505; Vonnis inzake geding
• Vermelding: van 1509 tot 1517; Schepen van 's-Gravenhage
• Vermelding: van 1 mei 1511; Rentebrief op huis in Naaldwijk
• Vermelding: van 31 dec 1512; Bezit twee percelen in 's-Gravenhage
• Vermelding: van 15 mei 1514; Bezit 2/5 deel van 7 morgen land in Monsterambacht
• Vermelding: van 29 jun 1515; Koopt rentebrief
• Vermelding: van 1516; Vroedschap 's-Gravenhage
• Vermelding: van 1517; Weesmeester van 's-Gravenhage

Aantekeningen:

Hij zegelt met drie afgerukte leeuwekoppen en woont tot ca. 1509 te Naaldwijk en nadien te 's-Gravenhage.

Geboortedatum:
Bij de bespreking van Dorpii Vita - de levensbeschrijving van Martinus Dorpius - is sprake van een brief aan Erasmus van
28-11-1519, waarin Martinus van zijn vader Bartholomeus zegt 'vir senex ac pene octoqeniarius' i.e. een bejaarde man, bijna 80 jaar
oud. Bartholomeus zal dus rond 1440 geboren zijn (20).

Op 13-3-1508 sterft Baertqen en Mees Henricsz. heeft voor hen beiden vermaakt aan het Kapittel een halve morgen, gemeen met
Geryt Claesz.' weduwe op Hontsholredijc; aan de Heilige Geest de helft van de Hoqewerff op de geest, groot 14 hond, gemeen met
dezelfde Heilige Geest, bruiker Gerijt Adriaensz.; aan het Godshuis 10 schellingen per jaar op een huis en erf van Joost
Willemsz. aan de rooster van het kerkhof.

Lenen Lek en Polanen:
Bertelmeeus Heynricxz. houdt van Lek en Polanen in leen 2 morgen land met een woning (in 1475 genoemd: Roenburch; en in 1483:
Roemburch gelegen te Monster). Willem Bertelmeeusz. is leenvolqer op 5-4-1521 bij dode van zijn vader Bertelmeeus
Heynricxsz. (leen 88) (35).

Lenen Abdij van Egmond:
Bartholomeus Hendriksz. houdt in leen de helft van 4,5 morgen en 19,5 roeden in het Nieuwland van 's-Gravenzande, welk leen na zijn
dood overgaat op zijn zoon Willem Bartholomeusz. (95).

Overig onroerend goed en renten:
Heinric Heinricsz. die Duvel schenkt - de datum is onbekend - aan de Heilige Geest te Naaldwijk 2 morgen te Naaldwijk in een kamp
van 16 hond, genaamd Coppenland, waarvan de overige 4 hond (ten westen gelegen) door Mees Heinricsz. in leen wordt gehouden van
de Heer van Naaldwijk. Is dat stuk land identiek met de 5 hond land (leen 3 Hofstad Hontshol)? (36).
De Heer van Naaldwijk heeft aan de Heilige Geest te Naaldwijk geschonken 8 hond land - de datum is niet bekend; - terwijl
Reynier Jacobsz. en Mees Heinricsz. hun rechten op dit land afstonden (37).
Ook liep er een weg of een laan, die thans mede vernietigd is, naar een klooster (een overblijfsel hiervan draagt nog in sommige
opzichten een kloosterachtig aanzien en is, zegt men, het huis waar de beroemde Dorpius geboren is), hetwelk op het dorpsplein
uitkwam. Aldus een beschrijving van Naaldwijk (38).

Vermelding:
Bertelmees Henricsz. vermaakt aan het Kapittel te Naaldwijk ten
behoeve van het Onze Lieve Vrouwenlof in de parochiekerk van
Naaldwijk 53 schellingen Hollands per jaar, waarvan 8 schel-
lingen op een huis en erf gelegen in Naaldwijk toebehorende aan
Jacob Aerntsz. en 45 schellingen op twee huizen, erven en
geboomten toebehorende aan Gerijt Michiels Snijder en Geertruyt
Cronqerts, ook gelegen in Naaldwijk.

Vermelding:
Mees Heynricxz. koopt op 6-2-1473 van Dirck van Bossch Pietersz.
de helft van 16 morgen land in Zoeterwoude, de helft van twee
percelen elk groot 1 morgen in Voorschoten en de helft van een halve
morgen broekland aldaar. Op 10-11-1473 verkoopt hij dat land aan
het klooster Sint Anna te Delft (39).

Vermelding:
Bartelmeus Heynricxz. wordt op 14-2-1477 beleend met 5 hond land
in de Noordinge te Naaldwijk, na overdracht door zijn broer, heer
Dirck Heynricxz. priester (leen 3) (32).
Ook is niet uitgesloten dat Bartholomeus Heynricxz. nog is
beleend met 5f hond land, ten westen belend met een banwatering
van Naaldwijk. Dat leen is in het begin van de zestiende eeuw in
handen van Willem Meesz. na zijn broer Meester Maertijn (leen 12)
(33).

Vermelding:
rentmeester (van de memorie- en kosterijgoederen in Rijnland,
Delfland en Schieland) van de abdij van Egmond 1494-1506 (1519

Vermelding:
Tussen 5-2-1496 en 17-6-1520 wordt Bertelmees Heynricxz. beleend
met 2f morgen land in Borqerdijck te Maasland (leen 96) (34).

Vermelding:
Bartholomees Hendriksz. koopt 1-7-1497 van Claas Claasz. een
rente van 1 pond verzekerd op een huis, erf en boomgaard gelegen
in Naaldwijk. Deze rente verkoopt hij 8-4-1499 aan het Kapittel
te Naaldwijk (41).

Vermelding:
Bertolmees Henrycksz. te Naaldwijk koopt op 1-3-1501 van Mr.
Claes Jacobsz. en Barbara Jacobsdr. een rente van 4 pond Hollands
uit 2 morgen land in het Honterland. Op 7-5-1501 koopt hij van
hen 3 morgen land in het Honterland. De brieven van eigendom
staan vermeld in een register, dat toebehoorde aan een pater van
het klooster Sint Barbara: de beroemde Christiaan Adriaansz. van
Adrichom alias Cruys van Delft. Het register behandelt - op een
enkele uitzondering na - zijn ouderlijk erfdeel (42).

Vermelding:
Op 31-8-1502 huren Mees Heinricksz., Sijmon Hugesz. en Jan Bloom
van de Oude Gasthuismeesters tot Delft 5 morgen land, zoals Jan
Pieter Adriaensz. dat als laatste gebruikt heeft, gelegen in de
ban van Naaldwijk, voor 15 pond Hollands per jaar, voor 20 jaren,
ingaande 1503; gezegeld door Mees Henricksz. en Jan dye
Burchgrave (43).

Vermelding:
Op 16-2-1503 S.C. (= 1504) wijst het Hof van Holland vonnis in
verband met een procedure tussen Meeus Henrycxz. en Willem
Coppertsz., waarbij Meeus in beroep is gekomen tegen een vonnis
van baljuw en mannen van Naaldwijk aangaande een huis, dat eiser
met verweerder gemeen heeft in het dorp van Naaldwijk. Het huis
zal in het openbaar worden verkocht (44).

Vermelding:
Op 28-7-1505 wijst het Hof van Holland vonnis in het geding
tussen Simon van der Meer en Meeus Heinricsz. (45).

Vermelding:
Mees Henricsz. blijkt d.d. 1-5-1511 een rente van 25 st. te
hebben op een huis te Naaldwijk, toebehorende aan Adriaen
Adriaansdr., weduwe van Jorijs Jacobsz. Nyetap (46).

Vermelding:
Volgens het erfhuurboek van 's-Gravenhage en Haagambacht van
31-12-1512 heeft Bertelmees Heynryckzoen twee percelen in eigen-
dom, gelegen tussen de Jan Hendrikstraat en de Kerkstraat (de
latere Schoolstraat), waarvoor hij elk één denarie erfhuur
betaalt (48).

Vermelding:
Bij de boedelpapieren van Willem Meesz., die zijn toegevallen aan
zijn zoon Jacob Willemsz. van Dorp, bevindt zich een brief van
Bertelmees Heynryckz. inhoudende tweevijfde deel van 7 morgen
land in Monsterambacht, gedateerd 15-5-1514 (96)

Vermelding:
Mees Heynrixz. koopt op 29-6-1515 van Jan en Willem, Aernt
Claesz. kinderen, een rente van 10 pond Hollands, verzekerd op 4$
morgen land te Monster (49).

Gezin/Partner: Vrouwe van Baeck Baertgen van Egmont. Baertgen (dochter van Heer van Egmont Willem van Egmont en Vrouwe van Baeck Aleid Kreijnck) is geboren in 1445; en is gestorven; is begraven op 13 mrt 1508 in Naaldwijk. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 14489
• Beroep: van 14 feb 1477; Priester

Aantekeningen:

Beroep:
vermeld 14-2-1477 als hij 5 hond
leenland in de Noordinge te Naaldwijk overdraagt aan zijn
broer Bartelmeeus Heynricxz. (leen 3 Hontshol) (18). Van hem
is verder niets bekend (19).

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 3480

Aantekeningen:

Overleden:
Op zaterdag na St. Geertruijd

Jan is getrouwd met Katrijn in 1420 (civil). Katrijn is gestorven na 1425. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 4272

Aantekeningen:

De lezer zij er op gewezen dat er geen overtuigend bewijs bestaat dat Groot Allert (generatie 25) een zoon is van Jan van Egmond, waarmee deze reeks via deze filiatie niet tot een afstamming van Karel de Grote leidt

Er is echter geen bewijs voorhanden waaruit zou blijken dat Allert een (bastaard)zoon zou zijn van Jan van Egmond.
Deze filiatie wordt weliswaar vermeld in de Genealogie der heren en graven van Egmond van Dr. A.W.E. Dek (uit 1958), doch in de door de inzender van deze reeks vermelde tweede druk van 1970 op p. 104 door de heer Dek herroepen.
Deze reeks leidt daardoor via de filiatie niet tot een afstamming van Karel de Grote.

Allert Jansz van Egmond ( alias Groot Allert), Vroedschap te Enkhuizen, geboren circa 1483 te Andijk, overleden circa 1534 te Enkhuizen (zie Privilege Semeyns, tabel 7: Groot Allert Jansz van Egmond, geb. Andijk ca. 1483, vroedschap te Enkhuizen, natuurlijke zoon van Jan I, Graaf van Egmond en Josina van Waervershoef; Weeskamer ORA 5028, fol 4: Groet Albert is borch, 30 mei 1530; id. fol 10 verso: Ao 1534, Albert Jansz alias Groete Albert ende Jan Albertsz Goes(?) ontvangen van Arys Willemszeen silveren budel ende nog een tiraley paternoster). Gehuwd circa 1503 met Geerte Wiggertsdr. In de Genealogie van de Heren en Graven van Egmond door Dr. Dek wordt de vrouw van Albert Groot (bastaard) van Egmond genoemd: Geerte Wiggertsdochter.

Allert is getrouwd met Geerte Wiggertsdr vóór 1503 (civil). Geerte en is gestorven. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• CREA: 24 okt 2020

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Vermelding: Memorie van nalatenschap
• Recordnummer: 4654

Aantekeningen:

De plaats van Machteld Meesen in de genealogie:
Authentieke akten, waaruit onomstoten blijkt dat Machteld Meesen een dochter is van Bartholomeus Heynricsz. en Baertgen N.N.,
zijn niet beschikbaar. De bewijsvoering berust op een aantal feiten:
1. Uit haar huwelijk met Kerstant Jacobsz. heeft Machteld tenminste zes kinderen, W . O . een Baertgen, die vernoemd zou
kunnen zijn naar haar grootmoeder van moederszijde, en een Hendrick, die vernoemd zou kunnen zijn naar zijn over-
grootvader van moederszijde.

Jonge Hendrick Corssen, ook een zoon van Machteld Meesen en Kerstant Jacobsz., heeft een zoon Bartholomeus, die vernoemd
kan zijn naar zijn overgrootvader van vaderszijde: Bartholomeus Heynricsz. Bovendien betaalt Baertqen Corssen
op 6-2-1572 aan het klooster Sint Agatha t.b.v.Bartelmees Heyndricx een pachtsom (van het jaar 1571) van 10 pond groot
i.v.m. 10 morgen land op 't Woudt (98).

Baertqen Corssen was gehuwd met Adriaen Claesz. van Adrichem. Bij de doop van hun zoon Claes op 1-4-1538 was
onder meer doopgetuige: Jan Willemsz. van Doerp, mijn neef in Den Haag. Bij de doop van Geertruyd op 11-2-1545 was o.m.
doopgetuige: Claertqen Corssendr. in 's-Gravenhage, de huisvrouw van Jacop Willemsz. van Doerp (99).
Jan en Jacob Willemsz. van Dorp zijn kinderen van Willem Meesz., die als broer van Machteld Meesen voornoemd in een
familierelatie met de Delftse Van Adrichems staat.

Baertqen Corssen had uit haar huwelijk met Adriaen Claesz. van Adrichem ook een zoon Christiaen. In de nalatenschap van
deze Christiaen, die op 20-6-1585 te Keulen is overleden, bevond zich een register dat nagenoeg alleen zijn ouderlijk
erfdeel behandelt. In dat register komen een tweetal brieven voor, die afkomstig zijn van Bertolomees Henrycksz. te
Naaldwijk, die niet anders kan zijn dan zijn overgrootvader
(42).

Vermelding:
Machtelt Kers Jacobsz., overleden 11-10-1524, heeft het Kapittel
te Naaldwijk besproken 5 gouden gulden voor een eeuwige memorie
en 4 pond Hollands ten behoeve van 't loff' (?) (53).

Machteld is getrouwd met Kerstant Jacobs (Cors) van der Vliet in 1495 (civil). Kerstant (zoon van Jacob Kerstansz (Corssen) van der Vliet en Magtelt Willemsdr Dippijn) is geboren in 1470 in Naaldwijk; en is gestorven; is begraven op 2 jul 1515 in Naaldwijk. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Huis Egmont
• Recordnummer: 4268
• Titel: Eerste Graaf van Egmond
• Titel: Heer van Egmond
• Vermelding: van 1491; Ridder in de Orde van het Gulden Vlies

Aantekeningen:

Jan III graaf van Egmond (alias Manke Jan), geboren op 03-04-1438 te Kasteel Hattem. , overleden op 21-08-1516 te Egmond a/d Hoef op 78-jarige leeftijd, begraven op 21-08-1516 te Egmond a/d Hoef (nu NH-kerk, voor beschrijving van zijn niet meer aanwezige graf (het zgn. "ledikantje") - zie Bloys en Belonje - Kerken NH Deel III blz. 24 en 25. Zie ook "De nationale positie van het huis van Egmond in de 15de en 16de eeuw" in het jaarboek Centraal Bureau voor Genealogie 1960 - blz. 33 – 39).Jan van Egmond, werd een der eerste aanvoerders van de Kabeljauwen en bezocht als kruisridder de Heilige plaatsen. Hij volgde in 1483 zijn vader op als heer van Egmond en werd bij diploma van Maximiliaan te Brussel op 12 november 1486 verheven totEerste Graaf van Egmond. Hij was kamerheer van Maximiliaan in 1477, slotvoogd van Gorinchem in 1481. Van 1483 tot 1515 was hij stadhouder van Holland. Hij kocht in 1481 de heerlijkheid Purmerend, verwierf tevens Baer en Lathum, werd in 1491 ridderin de orde van het G

Jan was de oudste zoon van Willem IV van Egmont en Walburga van Meurs. Zijn vader was de jongere broer en voornaamste raadgever van Arnold van Egmont, hertog van Gelre.

Net als zijn vader steunde Jan van Egmont de Bourgondisch-Habsburgse vorsten in de strijd om het hertogdom Gelre. Toen de Bourgondische hertog Karel de Stoute in 1473 de macht in Gelre verwierf, stelde hij Jan aan als baljuw van Zutphen. In 1474 werd hij tevens tot baljuw van West-Friesland benoemd. Eind juni 1474 werd hij bovendien gouverneur van Arnhem.

Omwille van zijn leiderschap van de Kabeljauwse factie (zie Hoeken en Kabeljauwen) werd Jan op 5 augustus 1483 door Maximiliaan I van Oostenrijk aangesteld als stadhouder van Holland, Zeeland en West-Friesland, een functie die hij bleef vervullen tot 19 november 1515, de datum waarop hij ontslag nam.

De goede verstandhouding met het Habsburgse huis bleek ook uit het huwelijk dat Jan in 1484 aanging met Magdalena van Werdenburg, een nicht van Maximiliaan van Oostenrijk. In 1486 werd Jan verheven tot graaf van Egmont. Dit hield in dat de heren van Egmont vanaf dat moment geen leenman meer waren van de graaf van Holland maar als rijksgraaf direct onder de keizer van het Heilige Roomse Rijk vielen. Hij werd in 1491 gekozen als ridder in de Orde van het Gulden Vlies.

In november 1488 brak in zijn territoir een Hoekse opstand uit in navolging van het Vlaams verzet tegen het regentschap van Maximiliaan I. De Jonker Fransenoorlog breidde zich vanuit Zeeland uit naar het zuiden van Holland, waar vanuit Rotterdam plundertochten werden gehouden. Jan omsingelde de stad en zette de vaarwegen af, waarmee hij de rust in de omgeving herstelde. Toen de Hoeken ten slotte de stad ontruimden, achtervolgde hij hen naar Zeeland, waar hij hen versloeg en daarmee een einde maakte aan de Hoekse en Kabeljauwse Twisten.

In 1491 werd Jan geconfronteerd met een boerenopstand in West-Friesland. De opstandelingen hadden het voorzien op de hoge belastingen, die zij door de economische crisis niet meer konden opbrengen. Het lukte de stadhouder niet het oproer met vage beloftes te bezweren. De burgers van Alkmaar voegden zich in 1492 bij de boeren en samen veroverden ze Haarlem.

Jan van Egmont riep de hertog van Saksen te hulp. Deze stuurde een leger onder Witwolt von Schaumburg, dat de West-Friezen in Heemskerk in de pan hakte. Deze episode wordt de opstand van het Kaas- en broodvolk genoemd.

Enkele portretten van Jan van Egmont worden bewaard in het Rijksmuseum Amsterdam en het Centraal Museum te Utrecht. Een diptiek, geschilderd door de Meester van Alkmaar, waarop Jan samen met zijn echtgenote staat afgebeeld, wordt bewaard in het Metropolitan Museum of Art te New York.

Jan van Egmont was de vader van bisschop George van Egmont van Utrecht.

Jan is getrouwd met Josina van Waervershoef in 1500 (civil) in Andijk. Josina en is gestorven. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Huis Egmont
• Recordnummer: 4652

Aantekeningen:

Uit het volgende blijkt dat zij tot een tak van de familie Egmond behoort: Op de eerste plaats is haar man en later ook haar zoon rentmeester van de abdij van Egmond.
Daarnaast blijkt één van hun kleinkinderen het van Egmondwapen te voeren en wel Jacob Willemsz. van Dorp, schepen en burgemeester van ‘s-Gravenhage.
Hij zegelt met een gevierendeeld wapen, waarvan het eerste en vierde kwartier het familiewapen weergeven, nl. in zwart drie rood getongde zilveren leeuwekoppen.
Het derde kwartier in goud een zwarte dwarsbalk en een in twee rijen van rood en zilver geschaakt Sint Andrieskruis over alles heen (Van IJsselsteijn).
Het tweede kwartier geeft het Van Egmondwapen weer: gekeperd van goud en rood van twaalf stukken.

Op 12 september 1515 bevestigen de weesmeesters van Den Haag de uitkoop van Alijt Jansdr.
door haar vader Coeman Jan Bruijnsz. volgens de uitkoopceel d.d. 12 januari 1507: ‘heeft Coe-
man Jan Bruynsz. bewezen zijn dochter Alijt Jansdochter, oud ca. 11 jaar, gewonnen bij Ariaen
Jacobsdr. zijn geëchte wijf de som van 50 pond groot boven de kleren, verzekerd op zijn huis op
de Voldersgraf met Ghijsbert van Egmont als borg’. Getuigen waren Cornelis Jansz., de broer
van het kind van vaders- en moederszijde, Geertruijt Jacobsdochter als tante van moederskant
en van Mees Heinricxz. als (vaders) zwager. In 1515 waren aanwezig: Mees Pietersz., Mees
Heijnricxz. als voogd, Godsscalck Oem en broer Cornelis Jansz.
6
Volgens Van Kan is Coman Jan Bruijnsz. vermoedelijk identiek aan Jan Bruunsz., schepen
1530/31, 1531/32, weesmeester 1515, 1520, overleden 1540, zoon van Bruun Albrechtsz. Zijn
dochter Alijd Coman Jan Brunendr. is (voor 9-7-1514) getrouwd met Adriaen Jacobsz. De re-
gistratie van de uitkoopcedul had kennelijk te maken met dit huwelijk.
Mees Heijnricxz. wordt de zwager van Jan Bruijnsz. genoemd. Hoe interpreteren we hier het
woord zwager? De betekenis als schoonzoon gaat hier niet op, enerzijds omdat Jan Bruijnsz.
en Mees Heijnricxz. generatiegenoten zijn terwijl bovendien Mees in 1507 nog getrouwd is
met Baertgen. De enige overblijvende optie wijst naar de overleden moeder van het weeskind,
Ariaen(tgen) Jacobsdr. die met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid een zus was van
Baertgen Jacobsdr. Het zal dan ook geen toeval zijn dat een van de dochters van Mees en Baert-
gen Adriaentgen werd genoemd.
De afkomst van Baertgen was al eerder onderwerp van gesprek. Daarbij speelde het wapen van
haar kleinzoon, Jacob Willemsz. van Dorp (VIc.), schepen en burgemeester van Den Haag, een
belangrijke rol. Hij voerde een gevierendeeld wapen: het eerste en vierde kwartier: in zwart drie
rood getongde zilveren leeuwenkoppen (Uterliere), het tweede kwartier: gekeperd van goud en
rood van twaalf stukken (Egmond) en het derde kwartier: in goud een zwarte dwarsbalk en een
in twee rijen van rood en zilver geschaakt Sint Andrieskruis over alles heen (IJsselstein). Zijn
oomzegger Willem Jansz. van Dorp (VIIc.) voerde dit wapen in een iets gewijzigde vorm: I en
IV: Uterliere, II en III: Egmond, met IJsselstein als hartschild.
7
Deze wapens laten zien dat Jacob Willemsz. en neef Willem Jansz. stamden (of in ieder geval pretendeerden te stammen)
uit de IJsselsteinse tak van Egmond. Er zijn geen aanwijzingen dat die afstamming zou lopen via Jacobs
moeder, maar met het optreden van Ghijsbert van Egmont komt de mogelijke afstamming van
Baertgen uit Egmond / IJsselstein in beeld. Volgens de uitkoopcedul is hij borg voor Jan Bruijnsz.
De kans daarom groot dat hij op de een of andere manier tot diens (schoon-)familie behoort.
Deze Gijsbert kunnen we identificeren als een bastaard van Pieter van Egmond (zelf ook bas-
taard), richter van de Veluwe (vermeld 1425-1473). Weliswaar was Pieter later getrouwd met
de moeder van Gijsbert, maar omdat die nog ten tijde van Pieters eerste huwelijk, dus in overspel,
was verwekt, lag een legitimatie niet voor de hand. Niettemin slaagde Gijsbert, op latere
leeftijd, er op 30 augustus 1518 alsnog in zich te laten legitimeren. In deze tak van de Egmonds
komt de naam Beerte (Baertgen) voor, evenals Willem (een van de zoons van Mees en Baertgen
heette ook zo), maar géén Jacob die zou kunnen doorgaan voor de vader van de drie zusters. We
moeten ons daarbij realiseren dat de beschikbare bronnen uit die periode, ook ten aanzien van
adellijke bastaards, uiterst schaars zijn. Bovendien dienen we niet uit te sluiten dat de afstam-
ming ook kan lopen via de onbekende moeder van de drie Jacobsdochters.

Gezin/Partner: Bartholomeus Hendricksz van Dorpe. Bartholomeus (zoon van Henrick Bertelmeesz van Dorp en NN) is geboren in 1440 in 's-Gravenzande; en is gestorven; is begraven op 16 mei 1520 in 's-Gravenhage. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 3494
• Vermelding: van 1483; Leenman van de hofstad Oud-Alkemade 1483, met land onder Ambacht Hazerswoude.

Gezin/Partner: NN. NN en is gestorven. [Gezinsblad] [Familiekaart]