Heer van Dampierre Willem I van Dampierre

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Huis Dampierre
• Recordnummer: 14636

Gezin/Partner: Ermengarde van Toucy. Ermengarde en is gestorven. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Huis Dampierre
• Recordnummer: 14634
• Vermelding: van 1189; Derde Kruistocht

Aantekeningen:

Gwijde (Guy) II van Dampierre (circa 1140 - 18 januari 1216[1]) was constable van het graafschap Champagne, heer van Dampierre, Bourbon en Montluçon. Hij was de enige zoon van Willem I van Dampierre, heer van Dampierre, en Ermengarde van Mouchy.

Hij had als apanage de heerlijkheden Moëslains en Dampierre en werd heer van Saint-Dizier en Saint-Just, alsook constable van het graafschap Champagne na de dood van zijn vader omstreeks 1173.

Gwijde II nam aan de Derde Kruistocht deel en bereikte als lid van een verkenningsgroep in de herfst van 1189 het beleg van Akko.[2] In het Heilige Land werd hij in 1191 tot de aanhangers (familiares) van Koenraad van Montferrat gerekend.[3]

In 1212 kreeg hij van koning Filips II Augustus de opdracht om graaf Guido II van Auvergne te onderwerpen, een opdracht die hij met de verovering van de burcht Tournoël in december 1213 succesvol kon afsluiten. In 1214 droeg hij in de slag bij Bouvines in belangrijke mate bij aan de Franse zege.

Vermelding:
Gwijde II nam aan de Derde Kruistocht deel en bereikte als lid van een verkenningsgroep in de herfst van 1189 het beleg van Akko.[2] In het Heilige Land werd hij in 1191 tot de aanhangers (familiares) van Koenraad van Montferrat gerekend.

Gwijde is getrouwd met Mathilde van Bourbon in 1196 (religious). Mathilde is geboren in 1165; is gestorven op 18 jun 1228 in Montlaux. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Huis Dampierre
• Recordnummer: 13808

Aantekeningen:

Willem II van Dampierre (1196 — 3 september 1231), was een zoon van Gwijde II van Dampierre, connétable (opperbevelhebber) van Champagne, en van Mathilde I van Bourbon.

Terwijl zijn oudere broer Gwijde Archimbald heer van Bourbon werd, erfde Willem de heerlijkheid Dampierre en Saint-Dizier en het ambt van connétable van het graafschap Champagne. Hij was van plan om te trouwen met Alice von Zypern, wat hem een aanspraak zou opgeleverd hebben op het graafschap Champagne, maar de paus verleende geen dispensatie voor de te nauwe familieband. Hij trouwde dan maar in 1223 met een andere nicht, Margaretha van Constantinopel (1202-1280), gravin van Vlaanderen en Henegouwen, die gescheiden was van Burchard van Avesnes (1182-1244). Het huwelijk werd kerkrechtelijk niet erkend en pas in 1230, na de geboorte van het derde kind, verkreeg het paar dispensatie en konden hun kinderen gelegitimeerd worden. Die kinderen waren:

Johanna (-1246), gehuwd met Hugo III van Rethel (-1243) en met Theobald II van Bar (-1291)
Willem III van Dampierre (1225-1251)
Gwijde III van Dampierre (1226-1305), graaf van Vlaanderen
Jan I van Dampierre (1230-1258)

De kinderen van Willem II golden als rechtmatige erfgenamen. Ook de kinderen uit het eerste huwelijk van zijn echtgenote maakten later aanspraak op haar erfenis, zodat een hevige opvolgingsstrijd losbrak. Willem overleed nog voordat zijn vrouw in 1244 de graafschappen Vlaanderen en Henegouwen in handen kreeg. Hij werd begraven in de Cisterciënzerabdij van Orchies en in 1257 overgebracht naar de Cistercijnzerabdij van Flines.

Behoudens de weinig waarschijnlijke maar toch altijd mogelijke coïncidentie van eenzelfde voornaam en eenzelfde overlijdensjaar, is hij het die in 1208 (hij was pas twaalf jaar) proost van Sint-Donaas en kanselier van Vlaanderen werd, een functie die hij uitoefende tot aan zijn dood. Hij was niet de enige die een ambt toebedeeld kreeg waarvoor hij noch de leeftijd noch de intellectuele bagage had, maar zo ging het nu eenmaal wanneer een telg uit een aristocratische familie, vooral uit het regerende vorstenhuis, moest geplaatst worden.

Tijdens de ambtsperiode van Willem laaiden sommige ruzies hoog op. Zo gebeurde het in 1225 dat de bisschop van Doornik het interdict uitsprak over de kanunniken van Sint-Donaas en de deken zelfs in de ban van de kerk sloeg. Maar op het gezag van de abten van de Sint-Andriesabdij en de Eekhoutte-abdij, herriep de proost eigenmachtig deze sancties, buiten medeweten van de bisschop.

In juli 1231 moeten er klachten zijn geweest over de proost. Paus Gregorius IX belastte de proost en de deken van het kapittel van Saint-Omer en de proost van het kapittel van Ariën met de opdracht Willem aan te zetten tot ontslag of minstens een coadjutor te benoemen. De oorkonde vermeldde dat de paus dit deed op verzoek van personen uit de omgeving van de gravin van Vlaanderen (de schoonzus dus van Willem), omdat hij vanwege zijn ouderdom (hij was 34!) niet meer in staat was als proost en als kanselier te functioneren. Veel inspanningen hoefden er niet te worden geleverd, want een paar maanden later overleed Willem.

Willem is getrouwd met Gravin van Henegouwen Margaretha II van Vlaanderen in 1223 (religious). Margaretha (dochter van Graaf van Vlaanderen Boudewijn IX van Vlaanderen en Maria van Champagne) is geboren op 2 jun 1202; is gestorven op 10 feb 1280 in Gent; is begraven in Abdijkerk, Flines lez Raches, Orchies, Hautes de France, Frankrijk. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Huis Dampierre
• Recordnummer: 4171
• Titel: Graaf van Vlaanderen
• Titel: Graaf van Zeeland
• Titel: Markgraaf van Namen
• Vermelding: van 1270; Achtste Kruistocht

Aantekeningen:

Leven

Gwijde werd geboren als tweede zoon van Willem II van Dampierre en Margaretha van Constantinopel.
Vlaams-Henegouwse Successieoorlog (1244-1253)
Zie Vlaams-Henegouwse Successieoorlog voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Toen Margaretha in 1244 haar zus Johanna opvolgde als gravin van Vlaanderen en Henegouwen, brak er een openlijke strijd uit tussen de halfbroers Jan van Avesnes en Willem van Dampierre. Uiteindelijk kwam de Franse koning Lodewijk IX in 1246 tussenbeide: hij oordeelde dat Henegouwen naar Jan van Avesnes zou gaan en Vlaanderen naar Willem van Dampierre. In het kader van deze beslissing stond Margaretha het Vlaamse bestuur af aan haar zoon Willem. Ze bleef echter op de Henegouwse troon zitten.

Gwijde, die als tweede zoon niet direct uitzicht had op een eigen gebied, had door zijn huwelijk met Mathilde van Béthune (ook Machteld van Béthune en Dendermonde genoemd) in 1246 de heerlijkheden Béthune en Dendermonde verworven.[1] Maar toen zijnoudere broer Willem in 1251 tijdens een toernooi in Trazegnies door paarden werd vertrappeld, werd Gwijde de nieuwe bestuurder van Vlaanderen.

Toen Lodewijk IX in 1248 echter op een zevenjarige kruistocht vertrok, nam Jan van Avesnes het recht in eigen handen. In de wetenschap dat zijn moeder hem nooit de troon van Henegouwen zou geven, kwam hij samen met zijn broer Boudewijn van Avesnes tegen haar en zijn halfbroer Gwijde in op stand. Jan van Avesnes was er bovendien in geslaagd om Willem II van Holland, de graaf van Holland en Zeeland, ervan te overtuigen zijn kant te kiezen en Henegouwen en enkele gebieden in Vlaanderen te bezetten. Op 4 juli 1253 werd Gwijde van Dampierre tijdens de slag bij Westkapelle door zijn halfbroer Jan van Avesnes worden verslagen en deze laatste werd hierdoor erfopvolger van het graafschap Henegouwen. Gwijde liep in de strijd verwondingen op aanbeide benen en zou hierdoor de rest van zijn leven blijven hinken. Deze nederlaag leidde er ook toe dat in de Vrede van Brussel het graafschap Zeeland werd toegeëigend door de graven van Holland, hoewel Gwijde van Dampierre dit zou blijven aanvechten.

Erfgenaam van het graafschap Vlaanderen

Gwijde wist op 19 maart 1263 evenwel dit verlies deels te compenseren door het graafschap Namen voor 20.000 Parijse pond te kopen van Filips I van Courtenay, zoon van Maria van Brienne en Boudewijn II van Constantinopel.[2]
Deelname aan Achtste Kruistocht (1270)

Hij nam in 1270, aan de zijde van de Franse koning Lodewijk IX, deel aan de Achtste Kruistocht naar Tunis.
Gwijde wordt van Vlaanderen graaf (1278-1305)

Op 29 december 1278 deed zijn moeder Margaretha van Constantinopel in zijn voordeel afstand van het graafschap Vlaanderen, waarvan hij tot dan mederegent was. Gwijde was toen al 53 jaar oud.

Het grafelijk bestuur stond niet hoog aangeschreven bij de bevolking. Dat was te wijten aan de langdurige afwezigheid van Ferrand van Portugal, die jarenlang in Frankrijk in gevangenschap verbleef, het onzekere bestuur van zijn echtgenote Johanna van Constantinopel en de jarenlange vete tussen het huis Dampierre en het huis Avesnes. De Vlaamse steden (Gent, Ieper, Kortrijk) werden welvarend dankzij de lakenindustrie. De graven moesten om hun hofhouding te bekostigen financieel steeds meer ophen een beroep doen ten koste van grafelijke macht.

Bij de troonsbestijging van koning Filips IV de Schone in 1285, begonnen de moeilijkheden tussen Vlaanderen en Frankrijk. Gwijde van Dampierre zocht steun bij de Engelse koning Eduard I. In 1294 kwamen Gwijde en Eduard te Lier overeen dat zoon Eduard II van Engeland zou huwen met Filippa van Vlaanderen, de dochter van Gwijde. De Franse koning verhinderde dit huwelijk door Gwijde, zijn dochter en groot gevolg naar Frankrijk uit te nodigen en ze beiden gevangen te zetten. Gwijde werd na bemiddeling van onder meer paus Bonifatius VIII vrijgelaten in 1295, terwijl zijn dochter Filippa in het paleis Louvre opgesloten bleef en er overleed in 1306. Gwijde zegde zijn feodale trouw 9 januari aan de Franse koning op en sloot een militair verbond met Engeland (7 januari 1297, dezelfde dag waarop de nieuwe Hollandse graaf Jan I met Elisabeth, de dochter van de Engelse koning Eduard, huwde[3]). De openlijke strijd tussen graaf Gwijde en koning Filips IV nam hierdoor een aanvang.

Uit geldnood deed Gwijde geregeld een beroep op Pieter uten Zak (gestorven in 1309 'in duistere omstandigheden'), de voorlaatste commandeur van de Tempeliers in het baljuwschap Vlaanderen.[4] Vlaanderen werd door de Franse koning bezet (januari ? mei 1300). Gwijde gaf zich met zijn oudste twee zonen, Robrecht III van Béthune en Willem van Crèvecoeur, gevangen. Deze gebeurtenissen waren mede oorzaak van de Brugse metten en de Guldensporenslag in 1302, waarin Gwijde van Namen, een zoon uit zijn tweede huwelijk, een belangrijke rol zou spelen.

Gwijde van Dampierre overleed in gevangenschap te Compiègne in 1305. Hoewel hij liever naast zijn tweede echtgenote Isabella van Luxemburg in de Abdij van Beaulieu was begraven, werd hij door zijn kinderen begraven in de Abdij van Flines. Hij werd in Vlaanderen opgevolgd door zijn zoon Robrecht III van Béthune.

Gezin/Partner: Mathilde van Béthune. Mathilde is gestorven in 1263; is begraven in Abdijkerk, Flines lez Raches, Orchies, Hautes de France, Frankrijk. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Gwijde is getrouwd met Isabella van Luxemburg in 1265 (civil). Isabella en is gestorven; is begraven in Abdij van Beaulieu, Beaulieu, Oost Vlaanderen, Vlaanderen, Belgie. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Huis Dampierre
• Recordnummer: 14630

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Huis Dampierre
• Recordnummer: 14631
• Vermelding: van 1248 tot 1250; Zevende Kruistocht

Aantekeningen:

Willem III van Dampierre (1225 – 6 juni 1251) was vanaf 1246 mederegent – met zijn moeder – over het graafschap Vlaanderen. Hij is ook bekend als Willem II van Vlaanderen; in het huis Dampierre is hij (in het Frans) beter gekend als Guillaume III, heer van Dampierre.

Willem was eerste zoon uit het huwelijk van Willem II van Dampierre, heer van Dampierre, en Margaretha van Constantinopel. Tijdens de Vlaams-Henegouwse Successieoorlog werd hij in juli 1246 door een scheidsrechterlijke uitspraak van Lodewijk IX van Frankrijk en bisschop Odo van Tusculum, de jure erkend als erfgerechtigde in Vlaanderen, terwijl Henegouwen werd toegewezen aan Jan van Avesnes, de oudste zoon uit Margaretha's eerste huwelijk.

Willems eigen huwelijk in 1247 met Beatrix, dochter van Hendrik II van Brabant en weduwe van Hendrik Raspe, bleef kinderloos. Van 1248 tot 1250 nam Willem, aan de zijde van Lodewijk IX, deel aan de Zevende Kruistocht

Overleden:
Hij overleed op een riddertoernooi in Trazegnies, waar hij door een groep ruiters werd vertrappeld, volgens zijn nabestaanden met opzet. Zijn jongere broer, Gwijde III, tweede zoon van de regerende gravin Margaretha van Constantinopel, werd daardoor erfgerechtigde op de troon in Vlaanderen.

Gezin/Partner: Beatrix van Brabant. Beatrix en is gestorven. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• CREA: 4 nov 2024

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 13807

Beatrix is getrouwd met Graaf van Holland en Zeeland Floris V van Holland in 1269 (religious). Floris (zoon van Willem II van Holland en Elisabeth van Brunswijk) is geboren op 24 jun 1254 in Leiden; is gestorven op 27 jun 1296 in Muiderberg; is begraven in Abdijkerk, Rijnsburg, Rijnsburg, Zuid Holland, Holland. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Huis Vlaanderen
• Recordnummer: 4306

Aantekeningen:

Margaretha van Dampierre (1272 - 1331). Margaretha van Dampierre (niet te verwarren met haar gelijknamige halfzuster Margaretha van Dampierre, die leefde van ca. 1251 - 1285) was de dochter van Gwijde van Dampierre en zijn tweede vrouw Isabella van Luxemburg. Zij werd als tienjarige op 15 november 1282 te Roxburgh (Schotland) uitgehuwelijkt aan de negentienjarige Alexander van Schotland (1263-1283), erfprins van Schotland, die een jaar later stierf. Op 3 juli 1286 werd ze, inmiddels veertien jaar oud, te Namen (Wallonië) uitgehuwelijkt aan Reinoud I van Gelre (1255-1326), graaf van het hertogdom Gelre.

In 1293 schonk Margaretha een stuk grond aan de Dominicanermonniken van Zutphen bedoeld voor de bouw van een klooster, de huidige Broederenkerk.

Margaretha is getrouwd met Graaf van Gelre Reinoud I van Gelre in 1286 (civil). Reinoud (zoon van Graaf van Gelre en Zutphen Otto II van Gelre en Filippa de Dammartin) is geboren in 1255; is gestorven op 9 okt 1326 in Montfort (L); is begraven op 21 okt 1326 in Klooster Greafenthal, Goch, Goch, Kreis Kleef, Duitsland. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 13819

Aantekeningen:

Jan werd direct na zijn geboorte verloofd met Elisabeth, de dochter van Eduard I van Engeland aan wiens hof hij ook vanaf 1291 werd opgevoed. Na de dood van zijn vader, in 1296, waarin ook Eduard I een grote rol speelde, aarzelde de koning om hem terug te sturen naar Holland. Hij liet een aantal Engelsgezinde edelen naar Engeland komen, onder wie Jan III van Renesse en Wolfert I van Borselen. Op 7 januari 1297 huwde Jan Elisabeth van Rhuddlan, dochter van de Engelse koning, en mocht hij eind januari, evenwel zonder zijn vrouw, naar Holland terugkeren, onder de belofte dat hij zich hield aan de door de koning toegevoegde raadslieden. Bijna een jaar later, op 10 november 1297, kon hij zijn vrouw in Zeeland ophalen.

In eerste instantie stond de jonge graaf geheel onder invloed van Jan van Renesse. Op 30 april 1297 droeg Jan I, na een machtsstrijd tussen de twee raadsheren, echter het bestuur over aan Wolfert I van Borselen, tot aan zijn vijftiende verjaardag. Na een conflict met het stadsbestuur van Dordrecht werd Van Borselen op 1 augustus 1299 in Delft vermoord. Hierna benoemden de steden Jan van Avesnes, graaf van Henegouwen, als regent en op 27 oktober 1299 droeg Jan I de regering voor een periode van vijf jaar aan hem over. Twee weken later stierf Jan aan dysenterie, vijftien jaar oud, en met hem stierf ook het Hollandse Huis uit.

Omdat hij geen directe troonopvolgers had, ging het graafschap naar Jan van Avesnes, graaf van Henegouwen (als Jan II van Holland en Zeeland), zoon van zijn oudtante, Aleid van Holland. Dit was de grondslag voor een personele unie tussen het graafschap Holland en het graafschap Henegouwen, die tot na de Beierse Tijd zou duren. Elisabeth keerde in de zomer van 1300 naar Engeland terug. Pas in 1309 werd een regeling getroffen voor de uitbetaling van haar weduwengoed

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• CREA: 20 jan 2023

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• CREA: 20 jan 2023

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• CREA: 20 jan 2023

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• CREA: 20 jan 2023

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• CREA: 20 jan 2023

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 13814

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• CREA: 20 jan 2023

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• CREA: 20 jan 2023

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• CREA: 20 jan 2023

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 13818

Gezin/Partner: Alfons van Engeland. Alfons is geboren in 1273; is gestorven in 1284. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Huis Gelre
• Recordnummer: 4129
• Titel: Hertog van Gelre

Aantekeningen:

Bijgenaamd: 'De Rode of de Zwarte'

Reinoud II (of Reinald II)
Geboren circa 1295 – overleden te Arnhem op 12 oktober 1343, bijgenaamd de Rode of de Zwarte, was graaf van Gelre van 1326 tot 1339 en hertog van Gelre van 1339 tot 1343. Hij was de zoon van graaf Reinoud I van Gelre (Zie Graven van Gelre nr. 10) en Margaretha van Dampierre (1272-1331), gravin van Vlaanderen.

In 1316 kreeg hij onenigheid met zijn vader. Hij vond zijn vader niet langer in staat de belangen van het territorium te behartigen en nam zelf het bestuur over. Na een arbitrale uitspraak van 3 september 1318 door graaf Willem III van Holland regeerde hij als soen des graven van Gelre over het graafschap Gelre en Zutphen. Zijn vader werd gevangengezet op kasteel Montfort.

Reinald verleende land- en dijkrechten, en maakte bepalingen en regelingen ter verbetering van het keren van buitenwater en het lozen van binnenwater en grondwater. Deze wetgeving bestond deels uit de optekening van publiekrechtelijk en privaatrechtelijk gewoonterecht, en deels uit nieuw recht ten aanzien van het schouwen van dijken, weteringen en kaden, en de rechterlijke organisatie. Voor het Land van Maas en Waal in 1321 en 1328, voor de Bommmeler- en de Tielerwaard in 1325, 1327 en 1335,voor de Over- en Nederbetuwe in 1327, voor het Overkwartier in 1328, voor het nieuw ontgonnen ‘Nijbroek’ eveneens in 1328. Deze wetgeving is van belang geweest voor de bevordering van de rechtszekerheid en de bodemexploitatie binnen het Gelderse territorium.

In 1326 overleed zijn vader en Reinoud benoemde zichzelf tot graaf van Gelre en graaf van Zutphen als Reinoud II.

Hij begon een samenwerkingsverband met de Engelse koning en zwager Edward III van Engeland tegen Frankrijk. Hij waarschuwde de Engelsen in 1338 over een Franse vloot die het Zwin naderde. Hij bleef één van Edwards trouwste bondgenoten onder de Duitse prinsen tijdens de eerste fase van de Honderdjarige Oorlog.

Reinoud voerde vier jaar lang een strijd om Bredevoort (1322-1326) die hij uiteindelijk won. In 1326 verleende Reinoud II stadsrechten aan Erkelens en in 1343 aan Venlo.

Gezin/Partner: Sophia Berthout. Sophia is begraven op 6 mei 1329 in Klooster Greafenthal, Goch, Goch, Kreis Kleef, Duitsland. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Huis Gelre
• Recordnummer: 3474

Aantekeningen:

Zij was een van de twee troonpretendenten voor het hertogdom Gelre en het graafschap Zutphentijdens de Eerste Gelderse Successieoorlog tussen 1371 en 1379. Ze streed echter voor deze titel namens haar zoon Willem III van Gulik. De oorlog begon na de dood van haar halfbroers Reinoud III van Gelre en Eduard van Gelre. Edward overleed aan zijn verwondingen na de Slag bij Baesweiler en Reinoud, die ook wel de bijnaam de Vette had, overleed enkele maanden daarna. Deze opvolgingskwestie werd ook geclaimd door Maria’s zusterMechteld van Gelre en zij werd gesteund door de van ‘Heeckerens’ onder Frederik van Heeckeren van der Eze (1320-1386). De volgers van Maria waren de van ‘Bronckhorsten’ onder Gijsbert V van Bronckhorst (1328-1356).Na de overwinning van haar partij ging de titel van Hertog naar haar zoon Willem III.

Nadat haar vader, Reinald, aan het begin van de Honderdjarige Oorlog, samen met Willem van Holland en Willem van Gulik te Valenciennes op 24 mei 1337 een verbond gesloten had met koning Eduard III van Engeland tegen Philip van Valois van Frankrijk,beloofde hij zijn jongste dochter Maria, als toekomstige vrouw aan Ruprecht I van de Palts (1309-1390), uit het Huis Wittelsbach.[2][noot 1] De huwelijkse voorwaarden waren opgesteld door de raden van Reinald, waaronder Dirk heer van Valkenburg enWillem van Broeckhuysen, en werden op 25 maart 1337 in een oorkonde bevestigd.[3] Ruprecht had eerder met de Franse koning onderhandelingen gevoerd, die echter vastgelopen waren. Door zijn dochter als bruid weg te geven aan de Wittelsbachse Paltsgraaf zette Reinald de eerste stap tot de formele verbintenis met het Engelse verbond. Het huwelijk ging echter niet door omdat het Frans-Engelse conflict zich vrij snel oploste en geen van beide partijen nog belang had bij een huwelijk. Ruprecht zou in 1350 huwen met Elisab

In 1372 liet zij haar minderjarige zoon Willem verloven met Catharina van Beieren, de verloofde van haar overleden halfbroer Eduard. Hiermee benadrukte zij de dynastieke continuïteit en dacht daarmee de kansen van Willem als opvolger te vergroten. Dat zelfde jaar werd Willem als achtjarige door Keizer Karel IV beleend met het hertogdom Gelre en het graafschap Zutphen met als tegenprestatie de vrijlating van Wenceslas van Brabant, de halfbroer van de keizer die bij de slag bij Baesweiler gevangen genomen was. Haar echtgenoot Willem II/VII van Gulik werd benoemd tot voogd tot de meerderjarigheid van Willem.

Maria is getrouwd met Hertog van Gulik Willem II van Gulik in dec 1362 (civil). Willem (zoon van Graaf van Gulik Willem VI van Gulik en Johanna van Holland) is geboren in 1326; en is gestorven; is begraven op 13 dec 1393. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Huis Gulik
• Recordnummer: 4345

Aantekeningen:

Doordat haar broers en haar ooms en tantes langs moederzijde overleden waren, werd zij de erfgename van Gelre.
Haar kleinzoon Arnold van Egmont volgde haar broer Reinoud op als hertog van Gelre.

Overleden:
Of 1394

Johanna is getrouwd met Heer van Arkel, Bar-Pierrepont en Mechelen Jan V van Arkel op 18 okt 1376 (civil). Jan (zoon van Heer van Arkel Otto van Arkel en vrouwe van Pierrepont Elisabeth de Bar-Pierrepont) is gedoopt op 11 sep 1362 in Grote Kerk, Gorinchem, Gorinchem, Zuid Holland, Holland; en is gestorven; is begraven op 25 aug 1428 in Leerdam. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Huis Arkel, tweede tak
• Recordnummer: 4300

Aantekeningen:

Willem wordt in 1406 gevraagd door het bestuur van de stad Gorinchem om het leiderschap van zijn vader op zich te nemen. Dit doet hij kort, maar omdat hij van alle kanten gemanipuleerd wordt, schaart hij zich weer achter zijn vader.
Na het beëindigen van de Arkelse Oorlogen, kwam de stad Gorinchem weer in handen van Willem VI van Holland. Willem van Arkel was intussen naar Brabant gevlucht en kreeg burcht en land van Born met de steden Sittard en Susteren in leen.
Hij dacht rond 1417 genoeg manschappen achter zich te hebben verkregen om een poging te doen Gorinchem te belegeren.
Willem wist met zijn Kabeljauwse medestanders de stad binnen te dringen, maar in de kleine straatjes, ter hoogte van de Revetsteeg, werd Willem tijdens de gevechten dodelijk getroffen en stierf in het harnas.

Overleden:
Volgens een sage zou net nadat Willem neergestoken was, Jacoba van Beieren vanuit haar kasteel naar hem toegesneld zijn. Mogelijk om hem te zien sterven, maar mogelijk ook om een verbond te sluiten.
Jacoba was naar verluidt namelijk geenszins ongenegen Arkel haar hand te schenken. Als mogelijke erfgenaam van de hertog van Gelre zou Willem van Arkel zeker niet beneden haar stand geweest zijn.
Ook de Hoekse veldheer Walraven I van Brederode sneuvelde in de Strijd om Gorinchem.

Willem had geen nazaten, afgezien van vier bastaarddochters.

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Huis Arkel, tweede tak
• Recordnummer: 3477

Maria is getrouwd met Heer van Egmont en IJsselstein Jan II van Egmont op 24 jun 1409 (civil). Jan (zoon van Heer van Egmont en IJsselstein Arend van Egmont en Gravin van Leiningen Jolanda van Leiningen Dagsburg) is geboren vóór 1385; is gestorven op 4 jan 1451; is begraven in Egmond, Abdijkerk, Egmond Binnen, Egmond, Noord Holland, Holland. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Huis Egmont
• Recordnummer: 4307
• Titel: Heer van Haastrecht
• Titel: Heer van IJsselstein
• Titel: Heer van Schoonderwoerd
• Titel: Ridder
• Titel: Stadhouder van Gelre

Aantekeningen:

Willem heer van Egmond, Heer van Egmond en IJsselstein, geboren op 26-01-1412, overleden op 17-01-1483 te Grave op 70-jarige leeftijd, begraven op 25-01-1483 te Grave, (zie Bloys en Belonje - Kerken NB Deel I blz. 214. Zie ook "De nationale positie van het huis van Egmond in de 15de en 16de eeuw" in het jaarboek Centraal Bureau voor Genealogie 1960 - blz. 33 – 39). Hij verwierf ingevolge deling met zijn broeder Hertog Arnoud: Egmond, Leerdam, Schoonderwoerd en Haastrecht en erfde 1451IJsselstein van zijn vaders broeder, steunde zijn broeder tot diens dood toe, trad na 1473 op als stadhouder van Gelre namens Karel de Stoute, die hem later Ridder in de Orde van het Gulden Vlies maakte. Gehuwd op 24-jarige leeftijd op 22-01-1437 met Walburga van Meurs, Vrouwe van Baer en Lathum, overleden op 08-05-1459, begraven te Renkum, dochter van Frederik Walraven, graaf van Meurs en Engelberta van Kleef.

Willem was een zoon van Jan II van Egmont en een jongere broer van Arnold van Egmont, hertog van Gelre. Willem die in 1444 van zijn broeder de heerlijkheid Mechelen had gekregen, moest deze in 1459, nadat er een twist was ontstaan over de rechtmatigheid van het bezit, overlaten aan de maarschalk van Brabant, Jan heer van Wesemael, die Mechelen bij zijn dood (1462) aan Karel de Stoute naliet. Hij ging met zijn broers samen met een groot gevolg naar het Heilige land(1458-1464) en werd op deze reis te Rome door paus Pius II plechtig ontvangen. Hoewel hij in 1452 tot raadsheer bij het Hof van Holland was benoemd, verbleef hij meestal in Gelre, waar hij zijn broer steunde in zijn conflicten met diens zoon Adolf van Egmont. Nadat Adolf zijnvader had opgesloten, voerde Willem de pro-Bourgondische partij aan.Toen de Bourgondische hertog Karel de Stoute in 1473 de macht in Gelre verwierf, benoemde hij Willem tot stadhouder. Deze voelde zich echter te oud voor het ambt. Later zou zijn gelijknamige zoon eveneens

Willem is getrouwd met Walburga van Meurs op 22 jan 1437 (civil). Walburga (dochter van Frederik Walraven Graaf van Meurs en Engelberta van Kleef) is gestorven op 8 mei 1459; is begraven in Renkum. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Gezin/Partner: Vrouwe van Baeck Aleid Kreijnck. Aleid (dochter van Heer van Baeck Hendrick Kreijnck en Agnes) is geboren in 1420; is gestorven in 1490. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Huis Egmont
• Recordnummer: 4268
• Titel: Eerste Graaf van Egmond
• Titel: Heer van Egmond
• Vermelding: van 1491; Ridder in de Orde van het Gulden Vlies

Aantekeningen:

Jan III graaf van Egmond (alias Manke Jan), geboren op 03-04-1438 te Kasteel Hattem. , overleden op 21-08-1516 te Egmond a/d Hoef op 78-jarige leeftijd, begraven op 21-08-1516 te Egmond a/d Hoef (nu NH-kerk, voor beschrijving van zijn niet meer aanwezige graf (het zgn. "ledikantje") - zie Bloys en Belonje - Kerken NH Deel III blz. 24 en 25. Zie ook "De nationale positie van het huis van Egmond in de 15de en 16de eeuw" in het jaarboek Centraal Bureau voor Genealogie 1960 - blz. 33 – 39).Jan van Egmond, werd een der eerste aanvoerders van de Kabeljauwen en bezocht als kruisridder de Heilige plaatsen. Hij volgde in 1483 zijn vader op als heer van Egmond en werd bij diploma van Maximiliaan te Brussel op 12 november 1486 verheven totEerste Graaf van Egmond. Hij was kamerheer van Maximiliaan in 1477, slotvoogd van Gorinchem in 1481. Van 1483 tot 1515 was hij stadhouder van Holland. Hij kocht in 1481 de heerlijkheid Purmerend, verwierf tevens Baer en Lathum, werd in 1491 ridderin de orde van het G

Jan was de oudste zoon van Willem IV van Egmont en Walburga van Meurs. Zijn vader was de jongere broer en voornaamste raadgever van Arnold van Egmont, hertog van Gelre.

Net als zijn vader steunde Jan van Egmont de Bourgondisch-Habsburgse vorsten in de strijd om het hertogdom Gelre. Toen de Bourgondische hertog Karel de Stoute in 1473 de macht in Gelre verwierf, stelde hij Jan aan als baljuw van Zutphen. In 1474 werd hij tevens tot baljuw van West-Friesland benoemd. Eind juni 1474 werd hij bovendien gouverneur van Arnhem.

Omwille van zijn leiderschap van de Kabeljauwse factie (zie Hoeken en Kabeljauwen) werd Jan op 5 augustus 1483 door Maximiliaan I van Oostenrijk aangesteld als stadhouder van Holland, Zeeland en West-Friesland, een functie die hij bleef vervullen tot 19 november 1515, de datum waarop hij ontslag nam.

De goede verstandhouding met het Habsburgse huis bleek ook uit het huwelijk dat Jan in 1484 aanging met Magdalena van Werdenburg, een nicht van Maximiliaan van Oostenrijk. In 1486 werd Jan verheven tot graaf van Egmont. Dit hield in dat de heren van Egmont vanaf dat moment geen leenman meer waren van de graaf van Holland maar als rijksgraaf direct onder de keizer van het Heilige Roomse Rijk vielen. Hij werd in 1491 gekozen als ridder in de Orde van het Gulden Vlies.

In november 1488 brak in zijn territoir een Hoekse opstand uit in navolging van het Vlaams verzet tegen het regentschap van Maximiliaan I. De Jonker Fransenoorlog breidde zich vanuit Zeeland uit naar het zuiden van Holland, waar vanuit Rotterdam plundertochten werden gehouden. Jan omsingelde de stad en zette de vaarwegen af, waarmee hij de rust in de omgeving herstelde. Toen de Hoeken ten slotte de stad ontruimden, achtervolgde hij hen naar Zeeland, waar hij hen versloeg en daarmee een einde maakte aan de Hoekse en Kabeljauwse Twisten.

In 1491 werd Jan geconfronteerd met een boerenopstand in West-Friesland. De opstandelingen hadden het voorzien op de hoge belastingen, die zij door de economische crisis niet meer konden opbrengen. Het lukte de stadhouder niet het oproer met vage beloftes te bezweren. De burgers van Alkmaar voegden zich in 1492 bij de boeren en samen veroverden ze Haarlem.

Jan van Egmont riep de hertog van Saksen te hulp. Deze stuurde een leger onder Witwolt von Schaumburg, dat de West-Friezen in Heemskerk in de pan hakte. Deze episode wordt de opstand van het Kaas- en broodvolk genoemd.

Enkele portretten van Jan van Egmont worden bewaard in het Rijksmuseum Amsterdam en het Centraal Museum te Utrecht. Een diptiek, geschilderd door de Meester van Alkmaar, waarop Jan samen met zijn echtgenote staat afgebeeld, wordt bewaard in het Metropolitan Museum of Art te New York.

Jan van Egmont was de vader van bisschop George van Egmont van Utrecht.

Jan is getrouwd met Josina van Waervershoef in 1500 (civil) in Andijk. Josina en is gestorven. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Referentienummer: Huis Egmont
• Recordnummer: 4652

Aantekeningen:

Uit het volgende blijkt dat zij tot een tak van de familie Egmond behoort: Op de eerste plaats is haar man en later ook haar zoon rentmeester van de abdij van Egmond.
Daarnaast blijkt één van hun kleinkinderen het van Egmondwapen te voeren en wel Jacob Willemsz. van Dorp, schepen en burgemeester van ‘s-Gravenhage.
Hij zegelt met een gevierendeeld wapen, waarvan het eerste en vierde kwartier het familiewapen weergeven, nl. in zwart drie rood getongde zilveren leeuwekoppen.
Het derde kwartier in goud een zwarte dwarsbalk en een in twee rijen van rood en zilver geschaakt Sint Andrieskruis over alles heen (Van IJsselsteijn).
Het tweede kwartier geeft het Van Egmondwapen weer: gekeperd van goud en rood van twaalf stukken.

Op 12 september 1515 bevestigen de weesmeesters van Den Haag de uitkoop van Alijt Jansdr.
door haar vader Coeman Jan Bruijnsz. volgens de uitkoopceel d.d. 12 januari 1507: ‘heeft Coe-
man Jan Bruynsz. bewezen zijn dochter Alijt Jansdochter, oud ca. 11 jaar, gewonnen bij Ariaen
Jacobsdr. zijn geëchte wijf de som van 50 pond groot boven de kleren, verzekerd op zijn huis op
de Voldersgraf met Ghijsbert van Egmont als borg’. Getuigen waren Cornelis Jansz., de broer
van het kind van vaders- en moederszijde, Geertruijt Jacobsdochter als tante van moederskant
en van Mees Heinricxz. als (vaders) zwager. In 1515 waren aanwezig: Mees Pietersz., Mees
Heijnricxz. als voogd, Godsscalck Oem en broer Cornelis Jansz.
6
Volgens Van Kan is Coman Jan Bruijnsz. vermoedelijk identiek aan Jan Bruunsz., schepen
1530/31, 1531/32, weesmeester 1515, 1520, overleden 1540, zoon van Bruun Albrechtsz. Zijn
dochter Alijd Coman Jan Brunendr. is (voor 9-7-1514) getrouwd met Adriaen Jacobsz. De re-
gistratie van de uitkoopcedul had kennelijk te maken met dit huwelijk.
Mees Heijnricxz. wordt de zwager van Jan Bruijnsz. genoemd. Hoe interpreteren we hier het
woord zwager? De betekenis als schoonzoon gaat hier niet op, enerzijds omdat Jan Bruijnsz.
en Mees Heijnricxz. generatiegenoten zijn terwijl bovendien Mees in 1507 nog getrouwd is
met Baertgen. De enige overblijvende optie wijst naar de overleden moeder van het weeskind,
Ariaen(tgen) Jacobsdr. die met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid een zus was van
Baertgen Jacobsdr. Het zal dan ook geen toeval zijn dat een van de dochters van Mees en Baert-
gen Adriaentgen werd genoemd.
De afkomst van Baertgen was al eerder onderwerp van gesprek. Daarbij speelde het wapen van
haar kleinzoon, Jacob Willemsz. van Dorp (VIc.), schepen en burgemeester van Den Haag, een
belangrijke rol. Hij voerde een gevierendeeld wapen: het eerste en vierde kwartier: in zwart drie
rood getongde zilveren leeuwenkoppen (Uterliere), het tweede kwartier: gekeperd van goud en
rood van twaalf stukken (Egmond) en het derde kwartier: in goud een zwarte dwarsbalk en een
in twee rijen van rood en zilver geschaakt Sint Andrieskruis over alles heen (IJsselstein). Zijn
oomzegger Willem Jansz. van Dorp (VIIc.) voerde dit wapen in een iets gewijzigde vorm: I en
IV: Uterliere, II en III: Egmond, met IJsselstein als hartschild.
7
Deze wapens laten zien dat Jacob Willemsz. en neef Willem Jansz. stamden (of in ieder geval pretendeerden te stammen)
uit de IJsselsteinse tak van Egmond. Er zijn geen aanwijzingen dat die afstamming zou lopen via Jacobs
moeder, maar met het optreden van Ghijsbert van Egmont komt de mogelijke afstamming van
Baertgen uit Egmond / IJsselstein in beeld. Volgens de uitkoopcedul is hij borg voor Jan Bruijnsz.
De kans daarom groot dat hij op de een of andere manier tot diens (schoon-)familie behoort.
Deze Gijsbert kunnen we identificeren als een bastaard van Pieter van Egmond (zelf ook bas-
taard), richter van de Veluwe (vermeld 1425-1473). Weliswaar was Pieter later getrouwd met
de moeder van Gijsbert, maar omdat die nog ten tijde van Pieters eerste huwelijk, dus in overspel,
was verwekt, lag een legitimatie niet voor de hand. Niettemin slaagde Gijsbert, op latere
leeftijd, er op 30 augustus 1518 alsnog in zich te laten legitimeren. In deze tak van de Egmonds
komt de naam Beerte (Baertgen) voor, evenals Willem (een van de zoons van Mees en Baertgen
heette ook zo), maar géén Jacob die zou kunnen doorgaan voor de vader van de drie zusters. We
moeten ons daarbij realiseren dat de beschikbare bronnen uit die periode, ook ten aanzien van
adellijke bastaards, uiterst schaars zijn. Bovendien dienen we niet uit te sluiten dat de afstam-
ming ook kan lopen via de onbekende moeder van de drie Jacobsdochters.

Gezin/Partner: Bartholomeus Hendricksz van Dorpe. Bartholomeus (zoon van Henrick Bertelmeesz van Dorp en NN) is geboren in 1440 in 's-Gravenzande; en is gestorven; is begraven op 16 mei 1520 in 's-Gravenhage. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Recordnummer: 4272

Aantekeningen:

De lezer zij er op gewezen dat er geen overtuigend bewijs bestaat dat Groot Allert (generatie 25) een zoon is van Jan van Egmond, waarmee deze reeks via deze filiatie niet tot een afstamming van Karel de Grote leidt

Er is echter geen bewijs voorhanden waaruit zou blijken dat Allert een (bastaard)zoon zou zijn van Jan van Egmond.
Deze filiatie wordt weliswaar vermeld in de Genealogie der heren en graven van Egmond van Dr. A.W.E. Dek (uit 1958), doch in de door de inzender van deze reeks vermelde tweede druk van 1970 op p. 104 door de heer Dek herroepen.
Deze reeks leidt daardoor via de filiatie niet tot een afstamming van Karel de Grote.

Allert Jansz van Egmond ( alias Groot Allert), Vroedschap te Enkhuizen, geboren circa 1483 te Andijk, overleden circa 1534 te Enkhuizen (zie Privilege Semeyns, tabel 7: Groot Allert Jansz van Egmond, geb. Andijk ca. 1483, vroedschap te Enkhuizen, natuurlijke zoon van Jan I, Graaf van Egmond en Josina van Waervershoef; Weeskamer ORA 5028, fol 4: Groet Albert is borch, 30 mei 1530; id. fol 10 verso: Ao 1534, Albert Jansz alias Groete Albert ende Jan Albertsz Goes(?) ontvangen van Arys Willemszeen silveren budel ende nog een tiraley paternoster). Gehuwd circa 1503 met Geerte Wiggertsdr. In de Genealogie van de Heren en Graven van Egmond door Dr. Dek wordt de vrouw van Albert Groot (bastaard) van Egmond genoemd: Geerte Wiggertsdochter.

Allert is getrouwd met Geerte Wiggertsdr vóór 1503 (civil). Geerte en is gestorven. [Gezinsblad] [Familiekaart]

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• CREA: 24 okt 2020

Andere gebeurtenis soorten en attributen:

• Vermelding: Memorie van nalatenschap
• Recordnummer: 4654

Aantekeningen:

De plaats van Machteld Meesen in de genealogie:
Authentieke akten, waaruit onomstoten blijkt dat Machteld Meesen een dochter is van Bartholomeus Heynricsz. en Baertgen N.N.,
zijn niet beschikbaar. De bewijsvoering berust op een aantal feiten:
1. Uit haar huwelijk met Kerstant Jacobsz. heeft Machteld tenminste zes kinderen, W . O . een Baertgen, die vernoemd zou
kunnen zijn naar haar grootmoeder van moederszijde, en een Hendrick, die vernoemd zou kunnen zijn naar zijn over-
grootvader van moederszijde.

Jonge Hendrick Corssen, ook een zoon van Machteld Meesen en Kerstant Jacobsz., heeft een zoon Bartholomeus, die vernoemd
kan zijn naar zijn overgrootvader van vaderszijde: Bartholomeus Heynricsz. Bovendien betaalt Baertqen Corssen
op 6-2-1572 aan het klooster Sint Agatha t.b.v.Bartelmees Heyndricx een pachtsom (van het jaar 1571) van 10 pond groot
i.v.m. 10 morgen land op 't Woudt (98).

Baertqen Corssen was gehuwd met Adriaen Claesz. van Adrichem. Bij de doop van hun zoon Claes op 1-4-1538 was
onder meer doopgetuige: Jan Willemsz. van Doerp, mijn neef in Den Haag. Bij de doop van Geertruyd op 11-2-1545 was o.m.
doopgetuige: Claertqen Corssendr. in 's-Gravenhage, de huisvrouw van Jacop Willemsz. van Doerp (99).
Jan en Jacob Willemsz. van Dorp zijn kinderen van Willem Meesz., die als broer van Machteld Meesen voornoemd in een
familierelatie met de Delftse Van Adrichems staat.

Baertqen Corssen had uit haar huwelijk met Adriaen Claesz. van Adrichem ook een zoon Christiaen. In de nalatenschap van
deze Christiaen, die op 20-6-1585 te Keulen is overleden, bevond zich een register dat nagenoeg alleen zijn ouderlijk
erfdeel behandelt. In dat register komen een tweetal brieven voor, die afkomstig zijn van Bertolomees Henrycksz. te
Naaldwijk, die niet anders kan zijn dan zijn overgrootvader
(42).

Vermelding:
Machtelt Kers Jacobsz., overleden 11-10-1524, heeft het Kapittel
te Naaldwijk besproken 5 gouden gulden voor een eeuwige memorie
en 4 pond Hollands ten behoeve van 't loff' (?) (53).

Machteld is getrouwd met Kerstant Jacobs (Cors) van der Vliet in 1495 (civil). Kerstant (zoon van Jacob Kerstansz (Corssen) van der Vliet en Magtelt Willemsdr Dippijn) is geboren in 1470 in Naaldwijk; en is gestorven; is begraven op 2 jul 1515 in Naaldwijk. [Gezinsblad] [Familiekaart]