Graaf van Holland en Zeeland Willem I van Holland geb. vóór 1175: Horatio's Genealogie

Graaf van Holland en Zeeland Willem I van Holland

vóór 1175 - 1222 (~ 47 jaar)

Naam	Willem I van Holland
Titel	Graaf van Holland en Zeeland
Geboorte	vóór 1175
Geslacht	Mannelijk
Vermelding	Derde Kruistocht
Vermelding	van 1217 (Leeftijd > 42 jaar) [1]
	Vijfde Kruistocht
	In de lente van 1217 vertrok Willem I om deel te nemen aan de Vijfde Kruistocht. Hij stelde zijn neef Boudewijn I van Bentheim aan als ruwaard tijdens zijn afwezigheid. Aleid overleed tijdens de afwezigheid van haar man op 12 februari 1218. Haar lichaam werd bijgezet in de abdijkerk van Rijnsburg.
Referentienummer	Huis Holland
Recordnummer	4846
Titel	Graaf van Oostergo, Westergo en Stavoren
Begraven	4 feb 1222	Abdijkerk, Rijnsburg, Rijnsburg, Zuid Holland, Holland
Oorsprong
Patriarch & Matriarch	Gerulf I van Holland ovl. Ja, datum echter onbekend (10 Generaties) Ada van Varennes ovl. Ja, datum echter onbekend (2 Generaties)
Aantekeningen	Hij bracht zijn jeugd door in Schotland. Willem begeleidde zijn vader op diens kruistocht naar het Heilige Land. Daar waar zijn vader overleed, keerde Willem met roem terug. Bij de twisten met zijn broer Dirk koos hij de zijde van de Westfriezen. Uiteindelijk werd deze ruzie bijgelegd en mocht Willem zich onder andere als graaf van Friesland manifesteren. In die hoedanigheid kwam hij in conflict met Hendrik de Kraan, heer van Kuinre, leenman van de Bisschop van Utrecht, die plundertochten ondernam in het Friese gebied. Willem trok ten strijde en vernietigde de burgt van Kuinre. Zijn broer Dirk, voogd over het bisdom, liet Willem op kasteel Horst bij Rhenen door Hendrik van Kuinre gevangen nemen. Willem ontsnapte echter en vluchtte naar Gelre. Daar verloofde hij zich met de dochter van graaf Otto I van Gelre, Aleid en in 1198 huwde hij met haar te Stavoren. Na de dood van zijn oudere broer, graaf Dirk VII in 1203, betwistte hij het recht van opvolging van diens dochter Ada, die onmiddellijk na de dood van haar vader in het huwelijk was getreden met Lodewijk van Loon. Het gevolg was de zogenaamde "Loonse oorlog", waarbij Willem aanvankelijk de winnende partij was. Lodewijk van Loon gelukte het echter om in 1204 terug te slaan met steun van de Graaf van Vlaanderen en de Bisschoppen van Luik en Utrecht. Willem week uit naar Zeeland en van daar uitwist hij in 1205 het graafschap terug te veroveren. In 1206 werd de vrede getekend en formeel werd het graafschap tussen Willem en Lodewijk van Loon opgedeeld. Willem kreeg Zeeland met de streek rond Geertruidenberg, Lodewijk de rest. Waarschijnlijk is echter dat Willem als Graaf van Holland gewoon door regeerde en in 1213 ontving hij het graafschap als rijksleen van de Welfische keizer Otto IV. Hierna was hij onbetwist Graaf van Holland. Toen deze Keizer Otto IV op 27 juli 1214 in de slag bij Bouvrines verslagen werd, waarbij Willem I gevangen genomen werd, veranderde Willem van partij en sloot hij zich aan bij Keizer Frederik II. Vervolgens nam Willem I zelfs deel aan een Franse expeditie naar Engeland tegen Jan zonder Land. Het gevolg hiervan was dat de Engelse koning het verdrag uit 1206 weer boven tafel bracht en Lodewijk van Loon als graaf van Holland erkende. Tevens bereikte hij dat Willem I door de paus in 1216 werd geëxcommuniceerd. Mede om van deze ban ontslagen te worden, heeft Willem in 1217 aan de vijfde kruistocht deelgenomen. Op deze tocht verwierf hij veel roem, onder andere in 1217 te Portugal bij de verovering op de moren van de vesting Alcacer en in 1219 in de verovering van Damiate aan de Nijl in Egypte. Zijn vrouw Aleid was inmiddels op 12 februari 1218 overleden en na zijn terugkeer in Holland in 1220 huwde Willem voor een tweede maal, nu met Maria van Brabant, de weduwe van keizer Otto IV. Hoewel er in het huwelijksverdrag werd bepaald dat een eventueel uit het huwelijk geboren zoon in erfrecht voor zou gaan op de kinderen uit zijn eerste huwelijk kwam het niet zo ver. Toen Willem I op 12 februari 1222 overleed was zijn tweede huwelijk nog steeds kinderloos. In de tijd van Willem I werd de opkomst van de steden bevorderd. Hij verleende stadsrechten aan Middelburg, Dordrecht, Geertruidenberg en mogelijk ook aan Leiden. Ook werden tijdens zijn bewind een aantal belangrijke waterstaatkundige werken uitgevoerd, waaronder de bedijking van de Grote Waard en de aanleg van de Spaarndam. Hij gaf bovenden een belangrijke aanzet tot het ontstaan van de hoogheemraadschappen.
Persoon-ID	I4846	Horatio's Genealogie
Laatst gewijzigd op	6 jan 2025

Vader	Graaf van Holland Floris III van Holland geb. vóór 1128 begr. 1 aug 1190, Sint Petruskerk, Antakia, Antiochië aan de Orontes, Hatay, Turkije (Leeftijd ~ 62 jaar)
Moeder	Gravin van Ross en Huntingdon Ada van Schotland geb. 1146, Huntingdon, Cambridgeshire. ovl. Ja, datum echter onbekend (Leeftijd ~ 62 jaar)
Huwelijk	1162
Leeftijd bij huwelijk	Hij : ~ 34 jaar - Zij : ~ 16 jaar.
Gezins-ID	F1590224018	Gezinsblad \| Familiekaart

Gezin 1 Gravin van Holland Aleid van Gelre
geb. vóór 1178
begr. 12 feb 1218, Abdijkerk, Rijnsburg, Rijnsburg, Zuid Holland, Holland (Leeftijd ~ 40 jaar)

Huwelijk 1198 Stavoren [1]

Type: religious

Over Aleid van Gelre is weinig bekend uit contemporaine bronnen. Haar geboortejaar is onbekend en over haar jeugd aan het Gelderse hof is niets overgeleverd. In de Annalen van Egmond, de belangrijkste verhalende bron over de twaalfde-eeuwse geschiedenis van Holland, komt ze voor het eerst voor bij de beschrijving van haar huwelijk met Willem I van Holland.

Eind 1195 of begin 1196 benoemde graaf Dirk VII van Holland diens jongere broer Willem tot graaf van Midden-Friesland, dat onder gedeeld gezag stond van Holland en het Sticht Utrecht. Als graaf van Friesland kwam Willem in conflict met de heer van Kuinre, Hendrik de Kraan, een leenman van de bisschop van Utrecht. Willem veroverde Kuinre en liet de Kuinderburcht verwoesten. Vervolgens reisde hij naar Kasteel Ter Horst in het Sticht voor een ontmoeting met zijn broer Dirk VII, die voor korte tijd benoemd was tot voogd van het bisdom. Willem werd door zijn broer ontvangen, maar net voordat hij aan tafel wilde gaan werd hij − met toestemming van zijn broer – overvallen en gevangengenomen door Hendrik de Kraan en zijn volgelingen. Willem wist echter te ontsnappen en vluchtte naar Gelre, waar hij aan het hof van graaf Otto I verbleef. Volgens de Annalen bleef hij "daar een tijdje omdat zijn benen door het ijs ernstig waren opengescheurd en door de kou gezwollen." Aan het Gelderse hof verloofde hij zich

Het jaar waarin de bruiloft gevierd werd is niet met zekerheid vast te stellen, maar waarschijnlijk vond het plaats in 1198.[1] Volgens de veertiende-eeuwse kroniekschrijver Willem Procurator vond het huwelijk in 1206 plaats, toen Willem al als graaf van Holland regeerde. Volgens Henri Obreen was dit onmogelijk, omdat Willem in een oorkonde uit 1200 als schoonzoon van Otto van Gelre werd vermeld.

Willem I huwde begin 1198 te Stavoren met Aleid van Gelre (ca. 1187 – 1218), oudste dochter van Otto I van Gelre. Uit dit huwelijk werden vijf kinderen geboren:

Ada (1208 – 1258), abdis van Rijnsburg
Floris IV (1210 – 1234), opvolger van zijn vader
Willem (1212 – 1238) overleden tijdens een toernooi[11]
Otto (1214 – 1249), bisschop van Utrecht
Ricardis (1216 – 3 januari 1262)

Leeftijd bij huwelijk Hij : ~ 23 jaar - Zij : ~ 20 jaar.

Kinderen

1. Graaf van Holland Floris IV van Holland
geb. 24 aug 1210
ovl. 19 jul 1234, Corbie, Frankrijk

(Leeftijd 23 jaar)

▻ Gravin van Holland Machteld van Brabant (Leeftijd ~ 67 jaar) getr. 1224

Gezins-ID F1590224016 Gezinsblad | Familiekaart

Laatst gewijzigd op 2 jan 2026

Gezin 2	Maria van Brabant geb. 1189 ovl. vóór 14 jun 1260 (Leeftijd < 71 jaar)
Huwelijk	1220
	Type: religious
	Willem hertrouwde in 1220 met Maria, een dochter van Hendrik I van Brabant en de weduwe van keizer Otto IV. Kort voor zijn dood in 1222 zette Willem een enorm bedrag van 100 Hollandse ponden opzij om een altaar in Rijnsburg op te richtten, waar zielmissen gelezen moesten worden voor hem, zijn voorouders en zijn eerst vrouw Aleid. De grafsteen van Willem en Aleid werd bij een onderzoek in de ruïnes van Rijnsburg in 1613 teruggevonden. De steen is ingemetseld in de muur van het koor van de Grote kerk in Rijnsburg. Dit huwelijk is kinderloos gebleven.
Leeftijd bij huwelijk	Hij : ~ 45 jaar - Zij : ~ 31 jaar.
Gezins-ID	F1730708836	Gezinsblad \| Familiekaart
Laatst gewijzigd op	2 jan 2026