| Aantekeningen |
- Maerten Maertensz de Wit
door Robin Houben Terug naar familiefragmenten
In vele kwartierstaten prijkt de naam van Maertens Maertensz de Wit. Met hem stopt echter bij velen de De Wit afstamming. In onderstaand betoog wil ik zijn familie aantonen.
Maerten Maertensz de Wit huwde 3x. [Bron: Trouwboek Scheveningen]:
"Maerten Maertens j.m. van Schevel: met Maertie Cornelis j.d. van Schevelingen woonende beijde alhier haer eerste gebode gehadt den 13 september 1648 getrout den 8 november".
"Maarten Maertens de Wit weduwenaer vy Maertie Corn: Pronck met Corsje Jans j.d. beijde vy Schevel: ende alhier woonachtug haer eerste gebode gehadt dy 29 april 1663 getrout dy 13 maij pynsterdach maandach".
"18 januari 1693 Maerten Maertens de Wit wedr van Corsie Jans met Peternelletie Eeuwits beiaarde dochter beide woonende alhier getrouwt dy 1 febr".
Hoewel ook uit zijn 2e huwelijk kinderen zijn geboren is voor de afstamming van Maerten Maertensz de Wit vooral zijn 1e huwelijk belangrijk. Bij het dopen van zijn kinderen treden een aantal doopgetuigen op die de eerste aanwijzing voor zijn familie oplevert [Bron: Doopboek Scheveningen]. Dit zijn:
"Corn Maertensz" op 10-1-1649.
"Pr Maertsz" op 20-3-1661.
"Jannetge Jochums" op 20-3-1661.
Afgaande op de patroniemen zijn de eerste twee personen vermoedelijk broers van Maerten. Er is nu nog geen aanwijzing dat Jannetje Jochums ook familie is, maar ik noem haar toch omdat, zoals later blijkt, zij de stiefmoeder van Maerten Maertensz was. Zijis een belangrijke factor in de bewijsvoering van de afstamming van Maerten Maertensz de Wit.
Ook in Delfshaven zijn verschillende personen met de naam De Wit te vinden. Tegenwoordig heeft het Rotterdams Gemeentearchief, waar de gegevens van Delfshaven zich bevinden, een aantal zeer belangrijke bronnen op internet gezet. Dit maakt de bronnen gemakkelijk toegankelijk. In het notarieel archief van Delfshaven vinden we de volgende aanwijzigingen:
2-8-1669: [Bron: Not. Archief Delfshaven 3846-95/382]
Jannetgen Jochems van Hardenbergh, vrouw van Buyser Jacobs stierman legateert 50 gld. aan Cornelis Jochems van Hardenbergh, wonend in s Gravenhage, haar broer; en vermaakt haar kleding aan Pietertjen Maertens de With, vrouw van Adriaen Gerrits Cocxhoorn;Jaepjen Benjamijns van der Brugge, vrouw van Pieter Maertens de With en Geertjen Abrahams Walingh, vrouw van Floris Maertens de With en benoemt tot haar erfgen. haar man.
9-1-1693: [Bron: Not. Archief Delfshaven 3861-3/22]
Op verzoek van Buisert Jacobsz, weduwnaar van Jannetje Jochemsdr die eerder wed. was van Maerten Claesz, verklaren Cornelis Maertensz de Wit en Ary Gerritsz Bocxhoorn, gehuwd met Pietertje Maertensdr de Wit, beiden kinderen en erfgenamen van Maerten Claesz, stierman, dat het huis gelegen aan de oostzijde van de Oudehaven bij de boedelscheiding is toegevallen aan genoemde Jannetje Jochemsdr
11-5-1657: [Bron Not. Archief Rotterdam 142 339/510]
Jannetge Jochems 58 jaar weduwe van Maerten Claesz wonende te Delffshaven en haar drie zonen Cornelis Maertensz 25 jaar, Pieter Maertensz 18 jaar, Floris Maertensz 16 jaar verklaren op verzoek van Pieter Huchtenbrouck coopman dat voornoemde Maertenin opdracht van requirant 10 halve zakken hop naar Hul in Engeland gebracht heeft. De hop is daar verkocht aan Timothij Lunnen.
Uit deze 3 akten blijkt dat Jannetje Jochums eerst gehuwd moet zijn met ene Maerten Claes. Deze Maerten moet de vader geweest zijn van o.a. Cornelis, Pieter, Floris en Pietertje Maertens de Wit. Onduidelijk is nu nog of Jannetje Jochums de moeder of de stiefmoeder was.
Meer informatie omtrent Jannetje Jochums is te vinden in de trouwboeken van Scheveningen en Delfshaven.
Op 29-4-1650 gaan op Scheveingen in ondertrouw "Maerten Claesen weduwenaer met Jannetie Jochems j.d. beijde woonende alhier toe Schevel. haer eerste gebode gehadt dy 24 april 1650 getrout dy 8 mey". [Bron: Trouwboek Scheveningen].
Op 26-5-1658 trouwen in Delfshaven "Buijser Jacobsz, weduwnaar van Neeltje Cornelis, wonende Catwijc O/ Zee en Jannetje Jochems weduwe van Maerten Claesz, wonende Delfshaven". [Bron: Trouwboek Delfshaven]
Gezien de leeftijd van de verschillende kinderen van Maerten Claesz genoemd in de bovenvermelde not. Akten moet Jannetje Jochums dus hun stiefmoeder zijn.
Wederom terug naar Scheveningen, de plaats waar Jannetje Jochums voor het eerst in het huwelijk trad. In de weeskamer van Den Haag [Bron: Weeskamer Den Haag 402-1550] vinden we op 18-4-1650
"Maerte Claes stierman als vader eenre ende Cornelis Joppe Pronck, Arent Arents Koock en Arijen Doens als ooms en voogden van het nagelate weeskind van za. Lijsbet Pieters met name Pieter en Floris Maertens, alle woonachtig op de dorpe van Scheveninge alsdat sij Maerte Claes zal bij de weeskamer te s gravenhage soodanig somme van hondert gulden gecomen van Arijen Jans Knijn halve broeder van voors kinderen."
Gezien de datum en de namen van de kinderen moet dit wel dezelfde Maerten Claesz betreffen als degene die Jannetje Jochums zou huwen.
Eerst eens verder inzoomen op het echtpaar Maerten Claesz en Lijsbeth Pieters. Zij lieten in Scheveningen 2 kinderen dopen: [Bron: Doopboek Scheveningen]
In 1638 "Den 7e Novemb gedoopt het kint van Maerte Claesz gent Pr, get Corn Ingensz Frederick Cornsz".
In 1643 "Den 8e gedoopt het kint van Maerte Clsz gent Trijntge, get Cees Joppe Jannetge en Gerritge Pieters"
Dat het hier dezelfde Maerten Claesz betreft wordt bevestigd doordat zijn zoon Pieter op 11-5-1657 inderdaad 18 jaar was zoals in de not. akte van Delfshaven staat. Ook de dochter Trijntje is aan hem toe te schrijven gezien de doopgetuigen. Cornelis JoppePronck werd in de weesakte van 1650 als oom van de weeskinderen genoemd. De beide meisjes Pieters zullen zussen van Lijsbeth Pieters zijn geweest. Trijnge is vermoedelijk als kind gestorven in Delfshaven. De begraafboeken beginnen daar pas in 1695 dus vanhaar is verder niets meer te vinden. Van zoon Floris is geen doopinschrijving op Scheveningen te vinden. Gezien zijn 16 jarige leeftijd in 1657 moet hij omstreeks 1641 zijn geboren. Dit past prima tussen beide genoemde doopdatums in. In deze periode missen wel meer doopinschrijvingen op Scheveningen.
Lijsbeth Pieters zelf tenslotte stierf in 1649. "Den 12e begraven Lijsbet Prsdr huijsvrou van Maerte Claesz opt kerkhof aen noortsijde". [Bron: Begraafboek Scheveningen].
Lijsbeth Pieters was dus de moeder van Pieter en Floris Maertensz. Jannetje Jochums had echter nog meer stiefkinderen: op zijn minst Cornelis en Pietertje. Jannetje Pieters moet echter reeds eerder gehuwd zijn geweest met ene Jan Knijn. Het is dus zeker niet ondenkbaar dat Maerten Claesz ook al eerder gehuwd was voordat hij met Lijsbeth Pieters in het huwelijk trad. Hij zou dan dus 3x gehuwd zijn geweest.
Zoon Cornelis Maertensz de Wit was in 1657 25 jaar. Hij moet dus geboren zijn omstreeks 1632 uit het 1e huwelijk van Maerten Claesz de Wit. Onze Maerten Maertensz de Wit huwde in 1648. Hij werd begraven op 22-4-1709 [Bron: Begraafboek Scheveningen]. Vermoedelijk zal hij omstreeks 1625 geboren zijn. Qua tijdsperiode zou hij dus makkelijk een zoon uit het eerste huwelijk van Maerten Claesz kunnen zijn. Als (oudste?) zoon was hij reeds zelfstandig toen zijn vader naar Delfshaven vertrok en is hij op Scheveningen achter gebleven. Zijn jongere broers en zusters zijn wel naar Delfshaven gegaan.
Om deze theorie verder te onderbouwen moeten we eens naar de verschillende bronnen over huizen op Scheveningen kijken. Op 26-6-1688 verkoopt Maerten Maertensz de Wit een huis op Scheveningen "op dn hoeck van den heer van Wassenaerstraetje te Scheveningen", belend in het NO "Cornelis Cath". In mei 1649, 29-6-1658 en 11-11-1665 wordt op dit perceel in belendingen een Maerten Claesz genoemd. [Bron: Transportregister Den Haag]
Al met al genoeg bewijs om Maerten Claesz aan te wijzen als vader van Maerten Maertensz de Wit.
|